Cancer
India rama cancer hluar dan chhui chiangtu National Cancer Registry (NCRP) hnuaia cancer registry chi hnih - Population Based Cancer Registry (PBCR) leh Hospital Based Cancer Registry (HBCR) hnuaia report thar ber May 19, 2016-a tihchhuahah Mi-zoram chu thil chi nga - mipa cancer zawng zawng belhkhawm, mipa chuap, hmeichhe chuap, mipa rílpui leh hmeichhe rílpui cancer-ahte a sang ber.
Tun hnaia Mizorama cancer tam dan ngaihtuah hian eng tin emaw kan tih a ngai a, tuna kan dawnsawn ang ringawta dawnsawn chi niin a lang tawh lo. Cancer avanga kan tawrhna hi a nasa takzet a, mihring a suat nasatzia, a inenkawlna sum kan sen nasatzia leh chhungkua a tihbuaizia hi a namen lo hle a ni.
Cancer awm chhante sawi a ni ṭhin a, a chhante hi hre vek mah ila vawi leh khata thil thleng nghal a nih loh vang nge, Mizo mipui nawlpui hian cancer natna laka inven hi kan ngaihsak tawk lo hle. Tun aia nasa hian cancer chungchanga inzirtirna hi kalpui a ngai a, tuna kan ram dinhmun en hian kan la bei nasa tawk lo tih inpawm ngam a ngai a ni.
Hemi piah lamah hian kan doctor thiamte hian an thiamna hi tun aia nasa hian hmang se, damlo enkawl lam piah lamah hiah natna thlen dan zir chiangin research lam hi uar zawka kalpui a ngai. Tunah hi chuan natna a lan chhuah tawh hnua enkawl hi kan doctor tam berte hnathawh dan a ni a, natna chungchang zir chiang a, a invenna lam inzirtirna pe thei tura luhchilhtu mi tam zawk chhuak thei se a ṭha khawp mai. Doctor thiam leh zirna ṭha tak taka zir chhuak kan nei nual tawh a, damlo enkawl piah lam thil hi thleng se, inzir belh zel leh intihchak tawn (seminar, sawihona etc) lam uar deuh deuh se a ṭha hle.
Mizorama cancer hluar dan en hian, kan rama kan ei leh inah emaw, kan thil tihṭhan (practice) ṭhenkhatah hian thil hrisel lo leh fel lo tak a awm ngei ang tiha rin theih a, zuk leh hmuama insum tura kan infuihna piah lamah hian thil tih tur a awm ngei ang.
Cancer natna a thlen hnua inenkawlna lam chu kan thiam chho ve mek a, cancer a thlen lohna tura zirtirna zau zawk leh ṭha zawk inpek a, Mizoram mila kan cancer vei chhante zir chian lama ke kan pen a ṭul khawp mai.