HIV/AIDS leh STI do chungchang
Tun thla, September thla tìr aṭang khan mipat hmeichhiatna hman khawloh aṭanga natna kai theih - HIV/AIDS leh STI (sexually transmitted disease) do beihpui thlâkna, ‘Intensified IEC Campaign - India Fight Against HIV/AIDS & STI’ kalpui ṭan a ni a, kumin September leh October thla chhung kalpui tur a ni.
India Fight Against HIV/AIDS & STI kalpui chhung hian HIV/AIDS leh STI dinhmun te, kai lo tura invennate Mizoram khaw hrang hrangah neih a ni dawn a; hmun eng emaw zatah mipui zirtirna atan kawngzawh huaihawt a ni tawh.
Mizoram sorkarin kum 1992 khan State AIDS Cell a din a, kum 1998-ah Mizoram State AIDS Conrol Society a din leh bawk. HIV/AIDS chungchang inzirtirna leh dona hi Mizoramah kum 30 chuang kalpui a ni tawh tihna a ni.
Thawktute'n theihtawp chhuah mah se, kan ramah HIV/AIDS vei an la pung zel a, India ramah mihring zat aṭanga chhûta HIV vei tamna ber kan nia sawi a ni. Theihtawp chhuaha kum tam tak do a nih tawh chunga a pung zel hi ngaihtuah tham tak a tling.
Hmalak dan, do dan leh inzirtir dante ennawn fo a ṭul ang. Hnam, zia leh nunphung hrang, Pathian ringtu ni lote'n HIV/AIDS donaa an hlawhtlinpui hi Mizo Kristiante zingah hlawhtlinpui a harsa a ni thei. Kan hmalaknate hi Pathian malsawm tlak a ni em tihte pawh enfiah a ṭul a ni mai thei. Sorkarin mawhphurhna a pek bikte'n ngaihtuahna zau tak nen, kilkhâwr tak tak thlenga ngaihtuah chungin, beidawng loa an beih sauh sauh a ngai a ni.
HIV veite zinga a tam berte kai chhan sex a ni a, nupa kar ni loa sex hman niin a lang. Pathian duh loh zawng, Kristian, ringtu ṭha nih dan tur nen inhmeh lo tawp a nih avangin a zahthlak zawnga ngaih theih a ni ang. Chuvangin, kohhran leh pawl hrang hrangte'n HIV/AIDS an vei lehzual a, Kristian nun dan ṭha leh dik inzirtir pahin beihpui an thlâk a ṭul.
Condom hman a ṭulna hi mahni nupui/pasal nen ni lo, mi dang nena mipat hmeichhiatna hmannaah a ni deuh ber a; nupa kar ni loa mipat hmeichhiatna hman chu Pathian duh loh tawp a nih avangin kohhran tan chuan condom hmang tura inzirtir hi a rem ve lo niin a lang. Duhthawh luata kan indem mai loh nan, kohhran tan condom hmang tura inzirtir hi a remchang lo a ni tih kan hriatpui ve a ngai a ni.