Hrisel turin nun dan uluk a ngai

August 21, 2025 khan Civil Hospital, Aizawlah lung natna (cardiovascular disease) chungchang zirhona buatsaih a ni a; Mizoramah hmeichhia aiin mipa zingah thisen sang, zunthlum leh lung natna nei an tam zawk thu tarlan a ni.

NHFS-5 Key Indicator Mizoram (2019-2021)-a tarlan danin, Mizoramah thisen sang, zunthlum leh taksa phu tawk aia rit hmeichhia aiin mipa an tam zawk. Thisen sang mipaah 33.6% leh hmeichhiaah 23.4% a ni a, zunthlum mipaah 17.3% leh hmeichhiaah 15.2% a ni. Taksa phu tawk aia rit mipa 31.9% leh hmeichhia 24.2% an awm a; lung natna nei pawh hmeichhia aiin mipa an tam zawk tih tarlan a ni bawk.

Thisen sang, zunthlum leh lung natnate hi vanduai vanga neih theih a ni ngei mai a; mahse, a tam zawk chu nun dan hrisel lo leh ei leh ina fimkhur loh vang bakah, zûk leh hmuam tih vangte a ni. Nunphung hrisel taka awmin inven theih tihna a ni a, hei hi mithiamte sawi dan pawh a ni.

Nun dan fimkhur loh vang te, awm âwl vang leh taksa chêt tam loh vang te, ei leh ina fimkhur loh vangte leh meizûk vangtein Mizo zingah zunthlum, thisen sang, lung natna leh thluak lam natna (stroke) nei an tam. Hengte hi hri lêng a ni lo a, mi dang aṭanga kai a ni lo a; keimahni nun dan vanga kan neih a ni tlangpui.

Mizote kan khawsak a ziaawm tial tial a, nuamsa taka khawsa an tam tulh tulh. Lirthei a tam tawh em em a, tawitê kal tur pawhin lirthei kan lek chhuak fo. Ei leh in turah kan intuituah nasa em em bawk. Hengte hian kan hriselna a nghawng a, natna benvawn, dam chhunga kan neih tawh tur thlen thei a ni tih kan hriat a pawimawh a, Mizote kan insûm a ngai tak zet.

Tihdam aiin inven a ṭha zawk a, inenkawlna hautak tak kan hmachhawn loh nan inven a pawimawh. Kan hriselna hi keimahni ṭheuh kutah thui tak a innghat a ni tih kan hriat thar a, nun dan kan uluk a ṭul. Hriselna tichhe thei nunphung ṭha lo kan chìn ṭhin titlem tur te, sim tur leh mahni inthunun turin Mizoram mipuite kan ṭan lehzual a ngai e.