Guest writer
Darrokima
Rukru Huangtau
Tunlai khawvel finna sang zelah mi tinin kawng hrang hrangin hma kan sawn zel a. Ṭhangthar lo chhuak zelah nunphung leh rilru put hmang a lo danglam a, mahni tana chakai kan khawrhna lamah mi aiawta tla sa ṭham bawrh bawrh hreh lohna lian tak te hi a lo piang ve ta zel em ni tih mai turin mi pawisawi kan hreh ta lo va. Chutianga ṭhangthar huangtau lo chhuak zelin a hrin tel pakhat chu thu leh hla huanga mi kutchhuak zahpahna nei hlek lova lo ruksak hi a ni. Vanglaini chanchinbu-ah ngei pawh kan Mizo novelist ṭha ber pawl Pu C. Lalnunchanga'n thu leh hla inr<ksak (Plagiarism) chungchang hi na khelkhawl takin a rawn ziak tawh a. Kha thil khan ṭhangthar huangtau ṭhenkhat chu a tit$m ve deuh turah chuan a ngaih theih a. Mahse, he thil hi vei tak tak tham a nih avangin i han tuihnih ve leh hram teh ang.
Thu leh hla ruk chungchang hi Mizote zingah mai ni lo, hnam dang zingah pawh hmanlai aṭanga thil thleng ve fo chu a ni a, inkhap beh a harsa ngang ni tur a ni, Mizote zingah pawh a lo thleng chho ve zel a. Tunah phei chuan buaipui tham a ni ve ta. Tunlaiin youtube lamah thawnthu leh essay te an chhiar ṭhin a, mi ṭhenkhatin a ziaktute thu la lem lovin an lo chhiar ve mai a, pawisa hlawh chhuah nan an lo hmang a. Chu chu thil dik lo tak a ni a, ziakmite zah lohna lian tak a ni tih chu mi dangte pawhin an ziah tawh avangin sawi zui thui vak lo ila. A ziaka ziak ngei hmanga mi thu r<k chungchang pawh hi ngaimawh tham a ni ve ta takzet mai.
Hman deuh tawh khan thlakip chhuak chanchinbu pakhatah chuan mi tu emaw hian essay thui angreng fe hi a lo chhuah a. Nula pakhat z<na a uai chanchin vel a ni ber. A ziak ngaihnawm chho viau dawn a, mahse, ama irawm chhuak kha duh tawk ta mai lovin, Leitlang Dingdi tih thawnthua C. Ṭhuamlauai'n a nula hmuh hmelṭhatzia a sep rawtuina ṭawngkam ang chiah chiah mai kha a rawn hmang ve ta hmiah hmiah mai a. C. Ṭhuamluaia'n, "A kareh chu a zim deuh em ni chu aw ka ti a, mahse, chu ai chuan zau se ka ti chuang si lo," tih vela ngaihnawm leh mawi em ema nula a sepna ṭawngkam ang chiah chiaha a beih chhoh ve tak chinah chuan ka chhiar chhunzawm peih ta lo va. Thinrim ṭunin ka dah a. Khatiang ṭawngkam mawi leh ngaihnawm kha C. Ṭhuamluaia thawnthua mi a nih avangin C. Ṭhuamluaia ta bikah liau liau kan ngai a, kan zahsak a, hman ve chi-ah pawh kan ngai lo a ni ngai a, khatia mi pakhatin inthlahrung hlek lova C. Ṭhuamluaia ṭawngkam bik liau liauva kan lo ngaih a rawn hmang ve hmiah hmiah mai kha a huangtau hle hian ka hria a. Khatianga mi kutchhuak ṭha leh nalh, mahni thu thua lo hman ve vak mai kha a zia lo hle mai a. Ziakmi lo chhuak leh zel turte pawh hetiang kawngah hian kan fimkhur hle a ngai a ni.
Vawi khat chu Damdawi-inah damlo menpuiin kan awm a. Kan bul velah khan chanchinbu hrang hrang hi a awm niaih a, ka bih lawr mai mai a. Veng chhung chanchinbu pakhat hi ka en fuh a, chutah chuan mi pakhat hian ka article ngei mai hi ama hmingin a lo chhuah chhawng ve hmiah mai a. Kum 2005-a Central YMA-in best article atana min thlansak ve, I hmelma haw rawh tiha mi kha, a duh lai bik deuh aniang chu ka ti mai a, paragraph nga vel hi a lo thur chhuak a, a thu lah chu pakhat mah tidanglam eih lovin, comma leh fullstop awmna zawng zawngte pawh a ngai ngaiin a lo chhuah chhawng ve hmiah mai a. A zia lo hi ka ti khawp mai a, mahse, veng chhung chanchinbu te a ni a, thubuai hla buaiah ka la duh ta lem lo va; lawmawm erawh a lawmawm lem lo khawp mai.
Kum 10 vel zet chu a liam ve leh tawh maithei e, ka ṭhianpa Zara (Vanglaini columnist) thu ziah pakhat chanchinbua a chhuah kha, mi pakhat, tu tih pawh kan hriat loh hian chanchinbu dangah ama hmingin a lo chhuah chhawng ve ngawt tawh bawk. Duh ai chuan a inngamtlak thlak mah mah deuh a ni. Mahni irawm chhuak chhuah tur kan neih ngang loh chuan chanchinbua hming lan ve phet te hi tum buai lo ta law law ila, r<k ru chunga hming lo lan ve kha a ropui chuang der si lo va, chin tam loh atan a ṭha khawp mai.
Khawvel changkang zelin facebook leh whatsapp kan tih mai te a rawn hring chho zel a. Group an siam a, mi chi hrang hrang an awm khawm a, thu leh hla lama tui bik awm khawmna group te pawh a awm ve ta nual mai. Chutiang group ṭhenkhatah chuan tuten emaw huangtau zetin mi thu r<k an ching bawk. Thil pawi tak a ni. Facebook lama thu leh hla group pakhatah chuan ka humour essay pakhat, Tu nge Tuirihum lei dawh ang? tih kha mi pakhatin ama ziah angin a lo post ve mai tawh bawk a. Kha group-ah khan ka ṭhiante an lo awm ve nual si a, ka kutchhuak a nihzia an lo chiang nasa mai si. An han zilh deuh a, a tirah chuan ama ziah ngei a nih thu sawiin a ṭang ve deuh a ni awm e. Mahse, kha essay kha ka lehkhabu-ah te pawh ka lo chhuah thlap tawh a, Lengzem chanchinbu-ah ka chhuah tawh bawk a. Chutiang vel an han sawi zui chuan a ṭang ngam ta lova a delete ve leh ta hr^m a ni awm e. A zahtheih lohthlak ngat ngat khawp mai.
Thu leh hla lama hma kan sawn zel theih nan hian ṭan kan lak a ngai a, ziakmite rawn chhuak zel sela, thawnthu leh article te pawh ṭha tak tak hi chhuak ur ur sela duhthusam a ni. Mahse, r<krukna tel lovin, huaisen takin mahni irawm chhuakte din chhuahpui ngam ila. A tirah hming langsar ni nghal lem lovin, ngaihsan kan hlawh nghal lo a nih pawhin, rim taka kan thawh chuan hlawhtlin hun kan la nei ngei ang tih beisei chungin bei fat fat ila a ṭha ber. Chutiang ni lo va, mi thu ziah sa te, mi ṭawngkam mawi bik te, mi kutchhuak ṭha te r<k khawma thang chhuah ve kan lo tum ngawt a nih zawngin kan dai chin chu a thuk mawh viauin a rinawm a. Ngaihsan aiin ngaihn>p kan hlawh ang a, chawimawi aiin diriam kan hlawh ngei ang.
Miin ngaihtuahna nasa tak seng a, zan pawh mu mumal lova thu leh hla an phuah chhuah sa, awlsam tea lo chhuah chhawn ve a, thang ṭhat lak lo tum ve ngawt hi mahni mihringpuite zah lohna nasa tak a ni a; sim a ṭha khawp mai. Kan ṭhianpa pakhat hla phuah pawh mi dang daihin, khawi pun khawmna hmunah emaw ni, mipui hma-ah ama phuah anga sawiin, a phuah chhuah dan te pawh a lo sawi chiam tawh. Chu phei chu Pathian hla a ni lehnghal a!! Inthlahrung lo tak tak hi chu kan awm nual a ni.
Thu leh hla lamah kan tui a, kutchhuak neih te kan ch^k a, a ṭha e. Mahse, mi huang nek chhe lovin, mi pawi sawi lovin, mahni kutchhuak ṭheuh chhawp chhuak a, Mizo thu leh hla tihausa zel turin ṭan i la sauh sauh zawk teh ang u.