AW SIALKHAWPUI...

Favang tlai ni tla tur chu kawlah a inkhai sen lung lung a. Pa pakhat, lunglen lama rual khum tum ni awm fahrana z<n ngaih la na hian khawharna hi a ta bik hliah hliah ni awm tak hian kawlkil sen ph<t mai chu a thlir vawng vawng a. A mitmeng dul raih aṭang chuan chhung lamah delh rittu eng emaw tak a awm a ni tih hai rual a ni lo. A awmna Chaihte tlang aṭang chuan a chhak lawka Hmunchung tlang phul inphah cham duai chu a han thlir chho a, ngaihno bei takin a hring cham dup a. Favang tlai ni tla tur chuan tuar har fahran hian a chhun no nghulh mai a. 

A din mekna tlang chu Chaihte tlang tih ni mah se, mi ṭhenkhat chuan ‘Pu Ṭanpuia lunglen tlang’ an ti ṭhin. Chu tlang thawveng nuam taka Pu Ṭana a lo chuan chhuah a, kut hnung suiha a hawi ruai ruai chuan a hre ṭhang tawhte chuan, “Pu Ṭanpuia lung a leng leh ta. Hla a piang leh ngei dawn e,” an ti ṭhin. Nia, favang tlai ni tlak sarah, a mawina vawrtawp nen leilungin par a chhuang mek a, chutih lai ngei chuan Sialsuk mihr^ng Lalṭanpuia’n khua a chuan a, leilung mawinate chuan ngawi rengin an lo cho phur bawk nen, hla zawng a piang ngei ngei tur a ni.

Khaw chhak lam a han hawi chho a, ral hla takah chuan nunnem awm fahran hian Ṭawi tlang a lo bawk ngawi hmuk a. Hmar lam han thlir phei chuan romei karah fiah lutuk lovin Reiek tlang a lo ṭhu pial vun a. Hnai deuh takah Hmuifang tlang inkhawh kham chuan lunglen tizual tur ting hian a lo thlir phei ve voh voh bawk a. Lalṭanpuia lungleng tawngkhawng chuan khua a hmu thui thei tawh lo. A awmna tlang hnuai maia Sialsuk khua lo pe ut chu a han thlir thla a; chu khua, a pianna hmun leh a sei lenna tlang ngei mai chu ngainain thlahlel hle mah sela helhkam lian tak pakhat a nei a, lungawi theih miah lohna pakhat a nei.

Nula leh tlangval dangte chuan len lai an chen a, an hlim a, tu khua leh tu tlang mah an ngai bik lo. Lalṭanpuia erawh chuan a dinhmun chu a han ngaihtuah a, Sialsuk nula hmelṭha tak tak zingah chuan han z^wl thl<k theih mai tur neiin a inhre ve tlat lo. A han ngaihtuah ṭhin a, a phu loh hlir mai chu an leng suau suau mai ni hian a hre tlat a:

Aw Sialkhawpui, ka pianna hmun ka seilenna tlang liai luai,

Turnipui lenkawl eng ruai hnuaiah hian ka hawi vel a;

Zaleng an tam ka cho rual si loh sumtualah,

Chan tawk hmel di ka vai lung reng a awi thei lo.

tih hi a mangang au rawl a ni a. Chuti zat leng zinga phu nei ve lova han inhriat tak tlat mai chu lungawi a har ngawt ta ve ang. 

A mitthla-ah phei chuan tu emaw lang fiah bik riau a awm a ni tih pawh hai rual a ni lo. A sam chhawlleng han chul a, a biang tai t>k mai te chu duat taka han piai ch^k bik zawng a nei tih a chiang. A duhzia leh a hmangaihzia te chu han au chhuahpui hluai mai ṭhin chu a awlsam viau a, mahse, a z<n phurh natzia chu sawi fiah thiam tak tak phak rual a ni si lo. “Aw...! Ka lung a va han leng vawng vawng tak em!” han tih hluai mai te chu thil harsa a ni lo. Mahse, chu nula z<nin a thinhnuna a vilh tlat dan te chu tu pa han sawi fiah thiam rual hi niin a hre lo. Duhthusam hlimawm tak tak te chu a sam chhuak ve ṭhin bawk alawm; chu nula duhawm em em mai nen chuan tlai ni tla tur te thlirin han leng dun ve sela, thlifimin a sam a rawn chhem len huih kian pah te chuan mawi fahranin han nuih se, lungleng leh khawhar reng renga a ṭah ruk fo ṭhinna te chu a reh ve mai tur hi a ni a. Mahse, chutiang thil hlimawm lutuk chu a tan chuan mumang ram mai a ni a, a z<n ngaih lunglen chuan b^n tih ni reng reng a nei thei si lo.

Sawi chiam a awl hril thiam a har, len zawng a leng thlawt e,

Ka lam sul ang lo hawi la nau ang ṭah ka bang nang e;

Chhawrthlapui zawng a ral thei chung lehlam sangah,

I z<nleng ngaih kei zawng Parte a ral thei lo.

(He lai chang hi zaithiam ṭhenkhatin, ‘sawi thiam a har hril thiam a har,’ tiin a dik lovin an sa a, ‘sawi chiam a awl, hril thiam a har,’ tih zawk tur a ni. A sawi tum hi a dan daih avangin a dik lova an sa hi a pawi angreng viau)

Lalṭanpuia suangtuahna chu a thlawk thui zel a. Chu nula duhawm eltiang mai chu a nu khan duat takin, hmangaih takin a lo chawi lian a, mawi tak maiin Sialkhawpui tlangah par a lo chhuang ta cheng a, ani tan erawh chuan ṭah titamtu leh chan tawka lungawi loh tizualtu, phu loh z<n ngaih natzia hrilh fiahna hmanrua mai mai a lo ni ta si. Chuti chung chung pawh chuan, a rilru chhungrilah chu nula a hmangaihna leh a duhsakna chu engti kawng mahin a nepin a kiang thei chuang lo va, van malsawmna dawng a, a dam khua sei turin duhsakna a hlan a. Mahse, chuti a nih rual chuan, ama hma pawh tlem chuan a sial ve lo thei bik lo. Ani tan chuan beisei phakah ngai lo mah sela pasal neihsan tur chuan a dah phal bik chuang lo va, kumkhuaa a luah phak loh tur mah ni se kawppui nei lova a lo len ve hrim hrim chuan a ngaih a ṭha ve tlat.

Zan a lo her chhuak leh ang a, tlangvalte chu nula rim turin an han chhuak leh sap sap ang a. Chutih hunah chuan alawm, in dang pan thei a ni bik lo va. A pawttu pawhna a na ngang mai si. Inthlahrung angreng takin a thinlung lalnu te in ngei chu a va chuang kai ve leh ang. Tlangval dangte pawhin hmelṭha chu hai bik hek lo, tap sirah leh pathlang lam thlengin an lo ther fek fuk tawh maithei. Chutiang karah chuan a changtupa han nih nalh chu thil ch^kawm tawp ni mah se, ani tan chuan beisei ngam chi a ni si lo va. Tlangval dang kara a lo ṭhut ve a, mei enga a changtunu nui hmel hmu phaka a lo awm ve theih chuan, chu pawh chu a tan chuan thil hlu tak a ni tih a hai lo va, chutianga a nui hmel a la hmuh ve ṭek ṭek theih nan chuan la nula ve hram hram sela, tu fa mahin la khal chul bik lo se tih chu a duhthusam a ni. 

Senlai nau ang ṭah nan chunnu’n nem ten a chawi lian che,

Kumtluang tui ang dam reng la biak lai Chung-Pathian zarah;

Chhimhlei r<n dai awmhar mi ch<n i chan ai chuan,

Dawn tam val leng karah nui rih la Biangnote.

Leng hawn ar a lo khuang thliai thliai a. Mi pangngai tan chuan nula ina la ṭhut ngheh viau a tih chi tawh loh. Tlangval dangte pawh hawng turin an tho sang sang a. Nula chuan hlim takin, hawihhawm takin a la ui der ang a, la thlahlel awm takin a mangṭha hlawm ang a, mahni tawka che ṭha inti tak leh lungawi tak vekin an haw hlawm ngei ang.

Van r^ng chhum pan te te karah arsi an lo de sep sep a, Chawngmawii leh Hrangchhuana te pawh mawi chungchuang takin an lo eng a. Thla lah chu arsi eng sep septe hnuaichhiah awm tak hian a lo eng kung mai bawk a. Lalṭanpuia chuan a chhuahsan tak in chu a han thlir leh a, a chhunga nula ngaihnobei chungchuang tak mai nui hmel chu a mitthla-ah a cham a, a nui ri te lah chu a bengthla-ah mawi takin a la ri chhunzawm zel a. A pen a sak tlat.

Vawi khat a han hawi kir leh a, an luhkapui chu thla chuan a lo chhun eng raih a. Aw...! Chu thla eng no em em mai hnuaiah chuan, a chhungte mut reh vek tawh hnu-ah lasi lalnu ang maia duhawmin lo chhuak z^n z^n mai sela, sawi hleih theih loh khawpa mawia rawn nuih pahin a lam lo pan se. Chu zan thla eng hnuaiah ngei mai chuan a sakruang duhawm lutuk chu pawm vawng vawng pahin, khawvel lungngaihna leh manganna zawng zawng te chu han thlawh chhuahsan dun vawng vawng mai sela. Dam chhung rei lo t>, nakin lawka mumang ang maia ral leh mai turah hian chu aia duhthusam ropui chu han sam chhuah tur lam a hre lo. 

Chhawrthlapui leh si-ar hmingthang Chawngmawipui eng hnuaiah,

Zantiang laikhum z^l lo ten lam ang hian lo her chhuak la;

Dam chhung tawi te tawnmang chang tur hi han dawn la,

Kan len lai enchimloh Parte i ^m dun ang.

A chang tawp ber pawh hi zaithiam ṭhenkhatin an sa dik lo leh bawk. ‘Zantiang laikhum zal lo ten lam ang hian lo let leh la,’ tiin an sa a. ‘Lam ang hian lo her chhuak la,’ tih zawk tur a ni. A leta lo let leh lam ni lovin, mut zai rel bik lova thla eng hnuaia lo her chhuak a, zan thla eng hnuaiah, tu mitmei mah veng lova dam chhung tawi t> ^m taka hman dunpuia sawmna zawk a ni.