I AWM EM?

Pathianni tuk a ni a, chhungkuaa Pathian biakna hun kan hman zawha tuk ṭhuan kan ei kham tawh hnu chuan, kan mutna pindanah ka phone la chhuakin thil eng eng emaw ka thlir kual a. Ka thil hmuh pakhat chuan ka ngaihtuahna a tikal thui hle mai a. Thil dang pawh ngaihtuah thei lovin inen fiah ka ngaihzia ringawt ka rilruah a awm a. Chu ka thil hmuh chuan chhung tinin harsatna kan tawh mek hi a hrilhfiah hle hian ka hria a. Ka thiltih lai dahin he thuziak hi thiam ang tawkin ka han thai kawi ve leh tawp mai a ni. A ziaktu ber pawh hian ka zawm famkim thei lo va; amaherawhchu, a ṭha lo tih hre reng chung si a hma ka sawn hleih theih lohna lak aṭang hian min tih ṭhang harh ngei pawh ka beisei tlat a ni.

A sawitu kha a hmel enin, kum 80 chung lam, nun kawng thui tak lo zawh tawh leh tawn hriat ngah tak a ni tih a hriat theih a. A sawi zawnga a ṭhahnemngaihna leh a tihtakna te chuan min hneh hle nghe nghe a. Kan pute rual meuhvin mittui tla zawih zawih a, tihtak zeta thuchah a sawi khan chhan a nei tih chu hmuh ṭhelh rual a ni lo. Kan rama nu leh pate hian en ve vek thei se ka tih rualin, he thu ziak hian, tu emaw tal thinlungah thu a sawi hlauh a nih chuan kan ziah chhan a thlawn lo a ni ang.

Thusawi tawite, dam chhung daih thu chah ni bawk si a nih avangin a pawimawhzia a lang chiang a. Chu putar thuchah chu hetiang deuh hi a ni a, “Kum eng emaw zah kal taah khan, ni khat chu ṭhutthlengah chanchinbu chhiarin ka lo ṭhu a. Ka tupa naupang te hi ka bulah min si chetin a rawn ṭhu a, a titi mial mial a. Ka chanchinbu chhiar laiah ringawt ka rilru ka pek avangin eng nge a sawi a, eng nge min hrilh a tum lam reng reng ka lo ngaihtuah lo va. Nakin deuhah chuan, ka chanchinbu chhiar lai hnuaiah chuan a rawn inthawlh lut a, a kut pahniha ka biang leh lam leh lama rawn vuanin, a hnar leh ka hnar chu insi chetin a dah a. ‘Ka pu, i awm em?’ min rawn ti a; mak ka tihzia chu in ngaihtuah thiam awm e.”

“Nu leh pate u, in awm em? Pi leh pute u, in awm em? ‘In awm em?’ tih awmzia chu in tu leh fate, ṭhang tharte thinlung hriatthiampui a, anmahni nena inzawmna ṭha siam turin in awm em tih hi a ni. Anmahni nena inzawmna ṭha siam kan tih hian titipui ringawt a tawk lo va, an tana hun peka thil tih pui a ngai tel a ni. Pindan khata awm ho emaw, chhungkua leh kohhran thil tihkhawmnaa tel ho ringawt piah lamah hian, an thinlung hrethiam tak tak tur chuan tih belh ngai a awm a ni. An rilru leh thinlunga hnu hma kan hnutchhiah dawn chuan, anmahni zirtir leh kaihhruai dan tur ruahmanna siamin, zirtir theih hun ṭhate (teachable moments) kan hmang ṭangkai tur a ni.”

“Ka naupan deuh lai chuan, zanriah kil lova baseball khelh tlang mai ka nu hnenah ka dil ṭhin a, ka ei tur chu min lo dah ṭhatsak mai turin ka ngen ṭhin. Mahse, ka nu chuan, ‘Bawiha, inkhelh chawlh sana chhungkuaa zanriah kil ho tura in lo haw ka duh tak zet a ni. Zanriah ei khamah, thim thleng pawhin in inkhel leh zawk dawn nia,’ tiin min chhang ṭhin. Chhungkuaa chawhlui kan kil ho hian, chaw ei hrim hrim kha a pawimawh ber a ni lo va, chhungkuaa inpawl ho va, hun hman ho hian kan nun a chawm a ni, tih min zirtir ṭhin.”

“Nu leh pate u, in fate school-a in hruai lai leh ṭul chi hrang hrang in tih pui lai te khan, in hmangaihna leh in thu sawite an hriat theih nan in ngaihthlakna beng an lamah in dawh em? An duhthusam leh beiseina te bakah an hlauhthawnna te hre turin in sawipui ngai em? Kan thawhpuite emaw kan ṭhian hnai takte titi, ngun taka kan ngaithla ṭhin ang hian, an thinlung hneh tur chuan, an thil sawite kan ngaihven a ṭul a ni.”

“A pawimawh ber chu, anmahni duh zawng sawi tir a, chumi hnua zawhna zawh a, an chhannate ngun taka ngaihven a, ngaihthlak leh ṭhin hi a ni. Nu leh pate hi, ṭhang tharte hmangaih a, kawng kawh hmuh a, kaihruai turin Lalpan malsawm se la, tih hi ka ṭawngṭaina a ni. Tichuan, chatuanin chhungkua kan ni ang a; Pa, Pathian leh a Fapa Isua Krista te nen kumkhuain kan awm ho thei dawn a ni,” a ti a ni.

Kan ram hlim thla han thlir ila, nu leh pa tam zawkte hian kan fate tan ṭhahnem kan ngaiin kan hun zawng zawng an nawmsakna turin kan seng a tih ngam awm e. Chutiang taka kan ṭhahnemngaihna chuan, an mamawh ber, an tana hun pek kawngah min run thung a. An bula kan awm theih hunte chu in hauh nan leh in an khum nan kan hmang a ni ber tawh a. Kan tu leh fate hian mamawh tam tak an nei a, chung phuhruk sak chu nu leh pate mawh a ni ngei e. Nimahsela, an mamawh ber, an tan hun kan pek theih loh rah chu a takin a lo lang chhuak mek a ni.

Kan fate, sualna nei pawha kan hriat lohten mahni nun hial lak duhna thinlung an pu ta reng mai! Engtin nge hma kan lak ang a, engtin nge chutiang nun beidawnna lakah chuan kan chhanhim tak ang le? Thil tam tak tih a ngai lo ve; i buai em em lai kha i faten, “I awm em?” tiin an tan hun siamsak turin an ngen che a ni. An tana hman theih hun ṭhate i bawhpel lo ngam a nih ngat chuan, chhan chhuahna lawng i tuk a ni ang.

I fate harsatna hriatthiampui tur khawpin i titipui ngai em? Dam chhung khawsak dan turte i rel fel pui tawh ngai em? An harsat hunin i hnenah an lo tlu lut ngai em? Heng zawng zawng hi i thawhrimna rah, sum leh paiin a pek theih ngai loh tur a ni tih i hriat loh chuan, i bank account-ah sum pung thur thur mahsela, i fate nun a ruak tial tial ang a, nakin lawkah, i sum hmanpui tur che an awm lo thuai dawn a ni. An duh apiang i tih tir avang khan an hlim turah i ngai anih chuan i tisual hle ang. I tel lova tlei i zirtir mek tihna a ni.

Chhungkuain chawhlui in kilho tawh ngai lo a nih leh lek phei chuan, an nun chhungrilah hmun i chang tawh lo tihna a ni. A chang chuan chawhlui kilho lai hian inhnial bap bap te, nuihho dar dar te, tihtauh bar bar te, thupui fun taka inzilh malh malh chang te a awm ṭhin. Heng hunte hi, sumin a lei theih loh thil hlu an nuna i hnutchhiah theih hun a ni tih i hriat huna a tlai lutuk loh nan, tun hi hun ṭha a ni tih hriain, bul ṭan ṭha leh ang che.

3 Johana 1:4-ah chuan, “Ka fate thutakah an awm tih ka hriat aliama lawmna nasa zawk reng ka nei lo ve,” tih ziak kan hmu. A va ṭha em kan ti liam puat dawn nge kan fate thutaka an awm theih nan kan hunte hi kan hmang ṭha ve tawh zawk dawn? A sawi a awl ai hian a taka chet chhuahpui erawh thil har tak a ni ngei ngei dawn. “Ṭap chhungin buh chi feh chhuahpui mah sela, an buh phalte kengin hlim takin a lo haw leh ang,” tih hi a thlawn lovang tih i ring ngam ang u.

Khawvel hun hmawr leh ṭawp tak karah hian, nu leh pa ṭhahnem ngaiten theih tawp an chhuahna hian rah a la chhuah zel a. Nu leh paten tih tur kan nei tih kan hriat a, kan tu leh faten, “I awm em?” ti-a, hnar insi meuha min zawh hun nghak kher lova kan fate tana awm turin i han in sang mar thar teh ang u. Midang tana hlu em em si hian kan fate hian min lo zawng ru reng thei a ni. Zawn buai ngai lova fate tana hun siamsak thei nu leh pa, kan ramin a mamawh chhanna chu nang leh kei hi kan ni. “I awm em?” tih zawhna hi lo tawp mawlh rawh se.

- Lalnunsiama Khalthang