Guest writer
NexGen
NAU AWMTU SULHNU
Mosia chanchin kan hre fo tawh ṭhin a. Israel fate sal tanna aṭanga Pathianin a chhan chhuah dan chanchin ngaihnawm tak, tun thlenga ringtute nun zirna bu lo chhuahna ni taah hian, Mosia hi a changtupa ber a ni a. A hnathawh huphurhawm leh ropui tak avangin, “Hruaitu ropui ber” ti-a sawi a hlawh a. Mahse, he hruaitu ropui tak hi a lo dam khaw chhuah theihna tur leh a nih tur a nih theihna atana amah enkawltute pawimawhna hi kan ngaihtuah ngai em le?
Mosia pian hun lai khan, Pharaoa khan Hebrai nausen, mipa piang zawng zawng chu thah vek tur thu a pe a, dan bawhchhetute nunna chu a derthawng hlein a rinawm. Mosia hringtu nu erawh kha chuan, a naute chu a hum theih a inbeisei tlat a. Thla thum chhung chu, thih huamin, huaisen takin a thukru a. Thla thum hnu chuan, thawm dim a har tawh a ni ngei ang, rem hre takin bawm a siamsak a, lui kama phairuang zingah a dah ta a. Pharaoa fanuin a chhar hnuah, mak tak maiin, Pathianin ama kut ngeia a enkawl chhunzawm theihna turin kawng a hawnsak leh ta hlauh tih kan hmu a ni.
Mosia kha eng chen nge a nuin a enkawl tih kan hre lo va; a lo ṭhan len hnu chuan Pharaoa fanu hnenah pek let a nih thu kan hmu a. Mosia chu, lal chhungkua, lal mi leh sa ni turin zirtirna, enkawlna leh kaihhruaina tinreng dawngin a lo seilian a. Amaherawhchu, a lo puitlin chuan, a chhungrila eng emaw tak inphumru, amah mawlhtu thi thei lo, chet chhuahpui loh theih loh awm chu a lo lan chhuah hun a awm leh nghe nghe a ni tih a chanchin aṭangin kan hre thei a. Chumi kal zelah chuan, Israel faten zalenna an lo neih phah mai bakah, mihring zawng zawngten sual laka zalenna kan neih theihna tura Isua Krista lo pianna atan, kawng sialtu pawimawh tak a lo nih tak dan ringtute chuan kan hre ṭheuh awm e.
Heng thute hi, kan hriat sa vek tawh ni mahse, kan han thu thar sawi leh nachhan chu, nausen leh naupang enkawltute pawimawhzia min ngaihtuah chhuahtir ṭhin vang a ni. A lei kan hnua Mosian Aigupta lal ina zirtirna leh kaihhruaina a dawn zawng zawngte khan, a sen laia Hebrai mi, amah hringtu nuin a thinlunga a lo tuhsak kha a luah lan zo lo ni ngeiin a lang. A nuin a awihna hla te, a chhawn chhaihna ṭawngkam leh a thu fah ṭhinte chu a thinlung chhungril luah hmasatu a ni a; a lo puitlin thlengin a thinlungah chuan nung a awm reng a ni ang tih a chanchin zir chiangtute pawhin an ring a. “Nausen enkawltu, nu pakhat hmangin khawvel hi her danglam a nih theih tuin nge ring thei ang?” tiin an sawi hial a ni.
Fanau enkawltute tan, chhangchhiat hun lai hian ngaihtuahna hi a bing mup duh khawp mai a. Ni tin kan tih tur tih mawp mawp a, ni khata zawh hman hram dan kan zawng a ni deuh ber a. Fanau enkawl chauh a lo ni lo va, in chhung khawsak rel a lo ngai a; nupui, mo leh ṭhenawm ṭha nih a ngai bawk a, mawhphurhna a tam ve duh hle a. Chu a chhapah, harsatna hrang hrangin nute a han delh phei chuan, nilenga naupang awm tlei dan tur ngaihtuah a, rilru sen reng mai hi thil harsa tak a ni. Naupang engmah la sawi thei lo, hnute pek a, hrai puar a, phone leh TV a thlem lungawi theih na na na chu, an tleipui ber pek mai a awl hle a ni.
A leh lamah mi thiamte chuan, kum 5 hnuai lam an nih lai hi naupang thluak ṭhan chak lai, enkawl leh zirtir uluk an ngaih hun ber a ni an lo ti ve leh zel a. Chung hun ṭhate chu nu, nau pawmte hian kan lo bawh pelh duh em em a. Fanaute laka kan mawhphurhna hlen lova chhuanlam kan siamte hian thiam min chantir zo ang em tih kan inzawh a pawimawh hle awm e. Mosia tluka mi pawimawh, nakina kan ram kal siamtu tur emaw chhungkaw khai dingtu tur; Pathian ṭihna chi tuh chhawng zel tura Pathian mi ruat chu hnute tuiin kan lo chawmin, kan lo enkawl reng thei asin! Chuvangin, enkawltuten, Pathian ṭihna nena huaisen leh rem hre tak a, naupangte sual laka kan humhim a va ṭul em!
Tun hunah, chhungkaw tam takin in chhung khur hna min thawhpui turin, mi hrang ṭanpuitu kan nei ṭhin a. Kan kianga khawsa an nih avangin, naupang enkawl leh zirtir kawngah, nu leh pate aiin an pawimawhna hi a nep chuang lo va. Min ṭanpuitute hi awmpui emaw, nau awmtu an ni satliah mai lo va; an nuna thil tum mumal tak neia Pathianin a siam, a ngaiha mi zahawm leh hlu tak an ni a. Chu chu hre reng chungin, Pathianin kan hnena a dah chhan hriat tumin kan enkawl a pawimawh hle.
Nau awmtu nula, he thuziak lo chhiartute, a bik takin, fuih thar che u ka duh a. Mosia nu khan, ama hrin ngei mah ni se, nakina mi (Pharaoa fanu) fa ni leh mai tur a enkawl hawh tih hre reng chungin, hmangaih leh zirtir a ṭhulh lo va, chumi rah chu an hnam pum tana malsawmna a lo ni ta a ni. Mi fa in enkawl hian, hlawh hmuhna a tan, a ṭul vang chauha ti lo vin, in nau awmteah khan sulhnu, a chhia emaw a ṭha emaw, tam tak in hnutchhiah dawn tih hriain, Pathian malsawmna dawng tlakin enkawl ang che u. An lo puitlin hnuah, an hlawhtlinnaahte in hming a lang pha ve lo a nih pawhin, Pathian erawh chuan a hmuh hmaih dawn hauh lo a ni. Mosia hun laia nau chhartute khan, Pathian an ṭih avangin Hebrai nausen mipate kha an hum a, “Pathianin chhungkaw neiin a siam ta a,” tih kan hmu a. Chutiang bawkin, Lalpa ṭihna avanga naupang chunga ṭhatna in lantir chuan, in phu tawk malsawmna in hmu ngei ang.
Ṭum khat chu, kan fate tet zual deuh lai hian, min puitu, kan nula fel em em mai hi a awm a. Kei chu pindan leh lam, ṭawng inhriat tawn theih rengah, ṭul dang tiin ka awm a. Kan nula chuan, ka awm tih hre hauh lo vin, kan fate chu a kawm hlim pahin Pathian thu a hrilh keuh keuh a. An hriatthiam tawk tur leh amah pawhin a hriatthiam ang tawkin a hrilh a ni tih ka hria a, ka thla a timuang hle a ni. Kan hmuh leh hriat laia ṭhat chhuah vak aia nasain kha thil khan ka thinlung a hneh zawk a ni!
Nulate u, in nau awih hlate kha, naute thinlungah pen tuia ziak ang maia chiangin a inziak a; inchhawnchhaihna ṭawngkam khan, an ṭhan len zelnaah, an rilru sukthlek a siam nasa hle a ni tih hria ula. In nui leh hlim hmel khan, nakin lawka an khawvel hmachhawn tur atan rilru hrisel a puttir thei asin. Chuvangin, Pathian ṭihna nen nau awi la, Pathian ṭihna nen chaw barh la, Pathian ṭihna nen hun hmanpui zel ang che. I pi leh pute tihlawm nan mai ni lo vin, “Lalpa tan anga ti zawkin,” ti zel la, i beisei ang i hmuh let loh chang pawhin chu chuan chakna nasa tak a pe ang che.
Nu leh pate u, hna ṭul leh buai avanga kan fate min enkawlpuitu tur mi kan zawnin, Lalpa ṭihna nen, Pathian lama thinlung dik tak pu chungin, kan fate awm tlei thei mai ni lo vin, kan fate tana ṭha tur, mi ṭha leh mahni tawka Pathian ngaihsak zawng ṭhin ila. Chutiang mi chu an vang a ni tih chu tlang hriat a ni a, an awm lo tihna erawh a ni lo. Pathian hnenah ngen ngawl takin dil ṭhin ila. Min pui turin, mi famkim lo te te kan kuta dah an lo nih pawhin, anmahni hmangaih leh zirtir tel chungin, hmasawn tura kan puih a ṭul hle a ni. Chhungkaw harsatna leh loh theih lohna avanga hna zawng, ṭhalaite zingah hian enkawl tlak, zirtir tlak, leh kaihhruai tlak tam tak an awm a, kan mamawhna zawnah chauh ni lo vin, kan hnena an khawsak hian an tan kan in hi ‘zirna in’ a ni ve nghal tih hriatsak bawk ila. An ṭhan lenna tur ngaihtuah tel zel chungin, kan chhungkaw inkaihhruaina leh ngaih pawimawhte mila chet dan leh awm dan ṭha kan zirtir zel chuan, tu tan pawh hlawkna a ni thei a ni.
Nau awmtu leh enkawltute hian a ṭha zawng emaw a chhe zawng pawhin naupangah sulhnu kan neih ngei ngei dawn avangin, eng ang sulhnu nge hnutchhiah kan duh vawiin hian inngaihtuah chiang ila. Sal tanna leh hrehawmna hmuna nu pakhat huaisenna leh hmangaihna nasa tak chuan khawvel a her danglam a, nang leh kei hian kan nau awmte kaltlangin engtin nge kan khawvel kan thlak danglam ve dawn le?
- Dr Mary Lalengkimi