Guest writer
NexGen
BAWNGHNUTE PU, AITEA
“Ka pa chuan tlai dar 1:35 vel khan min peih lohsan ta,” tih ṭawngkam tawi te inziak chuan min barakhaih lutuk hran lo va. A chhan pawh, hemi zing lamah hian, a pa dinhmun chu a hniam thu a fapa hian min rawn hrilh avangin LRM Hospital ICU-ah amah hmuh tumin, hmanhmawh takin kan tlan phei kha a ni a. Vanduaithlak takin, kan theih dinhmunah a lo din tawh loh bakah damdawiin enkawltuten inkan hun a nih loh thu min lo hrilh avangin, a riahpuitu nula hnenah kanna sum tam tham lo tak pein kan haw leh a. Chuti teh thuta min kalsan kan ring lo va, a dinhmun kan hriat chian aṭang erawh chuan rei tak min dampui tura beisei ngam chi a ni tawh lo tih kan hria a. Ka nupuiin ṭawngṭainaa kan thlah liam loh a hlau em em a, a hlauh ang ngeiin a thleng dik ta si a. Pathianni chawhnu inkhawm ban veleh an in lamah kan inkhalh chho va, a ruang chungah pangpar kan dah a ngai ta mai chuan min ti hrilh hai hle mai.
Bawnghnute min rawn pe ṭhintu, kan bawnghnute piten, an bawng an tihral dawn avangin bawnghnute min rawn petu tur dang min zawnsak a. Mi ṭha tak kan duh avangin mi fel tak, phakar lo kan duh thu ka han hrilh thlarawk pek a. Bawnghnute pu min rawn hmuhsak chu pa ria lam deuh, a hmel han en mai chuan beisei sang lutuk lo tur chi niin a hriat a. Mahse, he thu ka ziah lai thleng hian, kan faten, eng anga bawnghnute tak leh fir ṭha pawh ni se, kan bawnghnute pu ta lo chu an in duh bau lo va. Chu mai a ni lo va, a bawnghnute chu mi dang ta nena kan han pawlh kual zauh chang pawhin, an hmui an tep chap chap a, sirah an hnawl hmiah hmiah mai ṭhin. Chutiang taka kan fate nen pawha inkungkaihna nei, kan bawnghnute puin min han awm lohsan ta mai chu, kan chhungkaw tan chuan channa nasa tak a ni.
A thih niah chauh a hming pum kan hria erawh hrehawm ka tiin, kan fel lohzia chu chuan a ti chiang hlein ka hria a. Zirna sikul pakhata an hotupa berin, naupang kum chanve exam a buatsaih an sawi ṭhin min ngaihtuah chhuahtir a. Naupang zawng zawngin an chhan theih ngei tur zawhna a siam a, a tawpah chuan zawhna mak danglam tak hi a telh hlauh thung a. Zawhna hnuhnung ber an hriat loh chuan a dang zawng zawng chhang vek mahse an pass dawn lo tih a hrilh lawk bawk a. Chu zawhna chu eng dang ni lo vin, “Kan sikul hmunphiattu hming eng nge ni?” tih hi a ni a. Zirlai naupang sawmnga rual zet chuan zawhna dang zawng zawng chu a awlsam em avangin an chhang thei deuh vek a. Mahse, pakhat te pawhin an sikul hmunphiattu hming hria an awm loh vangin, result lo chhuah ni chuan, an chhanna lehkha phek chung lamah chuan pen-tui sen ngei mai hian ‘F’ hawrawppuia inziak an hmu ta vek mai a.
Zirlai naupangte lungawi lo chu zirtirtute ṭhut khawmna hmunah kalin, an hotupa hnenah chuan an va zual ko a. An hotupa chuan eng danga chhang lo vin, “Ka sawi lawk tawh avangin engmah in sawi thei lo vang. Eng ang pawhin lehkha thiamin zir sang mah ula, ni tina in tana ṭhahnemngai taka in hnuhma tihfaisaktu che u pawh in hriat loh chuan, mi hlawhtling in ni ngai lovang,” tiin zirlai naupangte chu a zilhhau ta zek zawk a. Pu Aitea khan ni tin hian, a sur a sa hnuaiah, a dam a nih phawt chuan, bawnghnute min pek a ṭhulh ngai lo va. A nun a mawi em em a, thil tam tak sawi tur a nei lo mai ni lo vin, han biak nikhua pawhin kan biakna rul tawk bakin min chhang ngai lem lo. Pathianni tuk apiangin bawnghnute min belh ziah a, thla tawpa bawnghnute man pek a hun pawhin, pawisa nawi laklawh a awm chuan min tlawmtu zawkah a ṭang ziah bawk a. A nei lo zawk kha keini aiin a hausa zawk mai pawh ni lovin a thil phal zawk zu nia!
Covid hri len laite khan, Durtlang aṭangin ei tur kan neih loh hlauin an thlai tharte min rawn kensak ṭhin a. A man pek kan tum pawhin kan pek dawn ai chuan thlai thar pek tawh lovah min vau let a, a thlawnin kan dawng leh nge nge ṭhin. Chutiang taka pa ṭha leh zaidam, nunnem em em mai, thu tam tak pawh sawi lo chuan, he khawvel a chhuahsan meuh chuan, kan chhungkaw nunah thu a lo sawi nasa em em hi a lo ni a. A thih thu kan hriat rual rualin, a ruang chunga pangpar dah loh mawlh kan hlau a. Kan thisen zawmpui pawh ni lo, kan bawnghnute pu kha kan va sun nasa si em! A damlaia kan inbiakna zawng zawng khan lehkha phek khat pawh a luah zo kherin ka ring lo. Nimahsela, Pu Aitea kha zawng mi danglam bik tak ni tura khuanu’n a duan a ni tlat a, engmah sawi si lo khan thu tam tak a sawi thei tlat a ni.
Amah kan tura kan kal tuk, a boral hma ni zing kar khan a hming pum chu Pu Aichhunga a ni tih ka hre chiang ve chauh a. A dam lai hmu hman lova kan hawsan lai te chuan, “Kan tlawn zawng leh kan chung en deuh te hming hi chu zawt kher lo pawhin kan rilru chhungrilah hian kan ziak fel dim diam a,” tih ka ngaihtuah a. Aw, he mihring rilru tak hi chu aw! Mahni ka inhua a, ka zak bawk a, ka sualzia leh ka tlin lohzia ka inhmu chhuak chuai chuai a ni ber. A ruang chungah zah pawh dawn lo vin, a fapa tih loh chu min hretu pawh an awm lohna hmunah chuan, din a ṭul tlat hian ka hria a. A chanchin sawi tur lah ka haihchham nasa mai si, ka din loh chuan dam chhunga inchhirna tur ni theiin ka hre bawk si a. Thingpui in a zai kan chawlh lai tak a lo ni bawk nen, zah pawh dawn lovin ka han ding ve ta rawih kha a ni a. Pu Aitea khan zah a phu em mai a, kei ka mualpho a nih pawhin, ani talin chawimawi a hlawh beiseina nen kan inlaichinna beitham tak chu ka thiam ang tawkin ka au chhuahpui ta rawih a.
Ka din hnua rawn dingte chuan, amah ka hriat dan chu an rawn nem nghet zel a. A ṭhian hnai vai tak phei chuan Pu Aitea ka hriat dan zawng zawng chu a dik fai vek tih leh chu aia thuk zawk maha mi dang tana a inphalzia te a rawn sawi chhunzawm a. An kohhran upa min ni awm takin rawngbawlna lamah duh anga a inhman theih loh thu leh, chuti chung pawha Kohhran tana a ṭhahnem ngaihzia a rawn sawi te chuan, amah ka hriat dan zawng zawng aia nasa zawk daihin kan bawnghnute pu nun ropuizia a rawn tilang chiang a. Bible-in, “In chunga ṭhate chungah chauh in ṭhat hian, lawm eng nge in hlawh?” tih awmzia hi kan bawnghnute pu kha chuan a zir chhuak chiang ngawt mai. A tana ṭhatna nei lo leh ṭangkaina nei hauh lo keini chhungkaw tan khan a luang liam nasa em em a. A ṭhatna rulh nachang kan hriat hauh loh lai pawhin ṭhat a bansan ve lo va. A tih tur chu a tih dan phung pangngaiin a ti mawp mawp mai a. Mi fak leh chawimawi a phut lo va, tukhaw hriat loh pawhin a tih turah a chiang a, ti thei dinhmuna a din chhung zawng khan a ti tluantling thei tlat a ni.
A chanchin ka sawi ṭan dawn chuan, a ruang chunga mi dang pangpar daha a hming pum inziak en zauh pah chuan, “Pu Aichhunga hi kan bawnghnute pu a nih bak chu inlaichinna dang engmah kan nei lo va; nimahsela, a nunah hian thil tam tak ka zir chhuak a, engmah sawi lovin thu tam tak kan chhungkaw chungah a sawi a ni …,” tiin amah thlah liamna hun hnuhnungah chuan, ka thiam ang tawkin, kan uizia ka sawi chhuak thei hram chauh a ni. Kan bawnghnute pu, Aitea kha, mimal taka inkawm chianna nei lo mah ila, mi ropui tak a ni tih bak sawi dan ka thiam lo. Vanramah bawnghnute pu ropui tak an lo hmuak dawn tih erawh ka hriat chian avangin, “Bawnghnute pu Aitea, kan rawn thlah liam e,” tiin ka mangṭha ve ta a ni.
- Lalnunsiama Khalthang