L

Ka sana ka bih khan zing 8:20 am chiah ni tain ka hria a, Bungkawn aṭanga Armed Veng panna kawng chhuk thla, kawng peng ṭhuam laiah khian motor thawl deuh si hian, kan hmaa motor leh bike pathum vel chu an lo ding ṭaih mai a. Ka han en chian chuan, hmeichhe pahnih hi scooty (Access) duma inphurin, Bungkawn lam aṭanga Armed Veng pan zawngin, muang tih hian a hrilhfiah zawh loh khawpa muangin an rawn inkhalh thla hi a lo ni a. Chu hmeichhe scooty khalh hma lamah chuan, insulation tape sen hian, ‘L’ lian fahran hi a inbel a. A khalhtu chuan a ke pahnih thlak thlain, a ke zungpui hmawr ve ve chuan pha leh pha lovin lei a rawn rap tawn thla zak zak a. A hmel ka han en chuan, inthlahrung tih hriat takin a hmui a pet fan a; amah lo thlirtute rilru tur a ngaihtuah tel tih hriat takin, urhsun leh fimkhur em em hian, a theih tawka hmanhmawhin a rawn tlan thla zel a. Kan nghah chhung minute rei lo te kha a tan chuan darkar tam tak tluk a nih ngei a rinawm. A hmela a tihtakna leh a tumruh hmel mawlh mai kha ka mitthlaah hian a cham zui reng a. Zam tak chung pawh a, tumruh tak a, a theihna zawng zawng nen scooty a rawn khalh chhuak khan ka ngaihsan a hlawh ta hle zawk a ni.

A hun chiah ka hre thei tawh lo va, driving license neih tumin Transport Office-ah sawn dilna ka theh lut ve a. Kan u pakhat hi a thawh ve avangin an hotupa hnenah min sawipui a. “I khalh thiam tak tak em ni?” tiin min zawt a, driving license neih tuma dil ta chuan, “Thiam e,” ka han ti ve thla rawk a. A khalh kha chu ka thiam ve ṭan deuh chauh a ni a, learner license lak hmasak ngai lovin ka dilna form-ah chuan license neih phalna ni awm tak hi a han ziak a, chu mi hnuaia official hming ziaknaah chuan a signature a pek hnan ni tain ka hria. Tichuan, a vawi khatna atan motor khalh thei ka ni ta a, khatih laia ka intihtheihzia kha ka ngaihtuahnaah a la cham reng mai.

Driving license nei tura pal tlang ngai, learner license la hmasa lova driving license nei ka nih thu chu, tun hi tlang hriata ka vawi khat sawi chhuahna a ni a. Mahni kan inmualpho a nih pawhin kan thil sawi tur tifiahtu atan a pawimawh ni-a ka hriat avangin hreh tak chungin ka han thai lang hmasa a ni. Tumahin dem an hlawh loh hram ka beisei a, a hun laiah chuan chutiang chuan an ti ṭhin tih sawi tur pawh ka hre chuang lo va, a nihna ang angin ka han ziak mai zawk a ni e. Kan thusawi lai kha han chhunzawm ta ila, chutiang teh tawpa motor khalh theihna nei ka nih avang chuan, mi hriat lutuk lohvin harsatna tam tak ka tawh phah a. Tlangval ve uaih tawh, lirthei khalh ṭhin e ti lo chuan, Traffic Sign-te hi, a hnu feah, mi hriat lohvin ka zir thar a. Motor chanchin, driver-ten an hriat awm tak takte hi ka hriat loh hlen phah lek lek a; tlai khaw hnuah, loh theih lohnain min nawr avanga hriat chhuahte pawh ka nei nual a ni.

Bungkawn peng ṭhuama scooty khalhtu khan, a nihna zahpui miah lo vin, a scooty-ah chhinchhiah ‘L’ lian tak belin, khalh zir tir a ni tih chu mi dangte hriatah a tlangaupui a. Kha lai kawnga kal tum motor khalhtu, a dan mek, hmanhmawh ve tak takte pawh khan, kha ti taka muang leh dima a rawn inkhalh thla kha, dem enah kan en lo niin ka hria. A khalh dan anga muang khan khalh tum ve ta ila, amah lo thlirtuteho khan kan thiam ve kher pawhin ka ring lo. A zirlai chu la hneh viau lo mahse, a zir dan tur taka a zir miau avangin, traffic police lo duty pawh khan, zah tak leh dawhthei takin mi dang min lo phar ding kha a ni a. Kha hmeichhe scooty khalh zir mek khan zirlai pawimawh tak min zirtir tlat hian ka hria a. Zirlai mai ni chung khan, a bula thiam zawk leh kum rei tak lirthei lo khalh tawhte kha, inchhuang thei miah lovin min siam a. A nihna ang taka rawn lang chhuak ngamin, Aizawl khawpui traffic jam nasa em em ṭhin karah pawh, a tum ram chu a thleng ngei ngei dawn a ni tih a chiang reng mai.

Mihring tung chhova kalte hi, zirlai kan nih lai hian kan chapo lo tlang vek hian ka hre ṭhin. Thiam loh avanga inzir kan nih miau avangin inngaitlawm takin hma lam pan tumin kan bei ṭheuh a. Mi dangte hmaizah takin, an tana hnawk leh mit tikhamtu nih kan tum lo tlangpui a, chu chuan mi dangte nena kan nun hona pawh a tinuam ṭhin a ni. Chutiang chiah chu kan hringnun zin kawngah pawh hian a lo ni a. Nun hi zir ngai a lo ni a, tumahin kan dam chhungin zir zo kan inti thei lo va; kum upa, dam rei deuhte tan zirlai a rei deuh ni maiin a lang. Nun hi a thiam zawh theih loh tlatte hi Pathian themthiamzia tichiangtu a lo ni leh zel a. Kan dam chhung rei lo te hi, kum sawmthum velah zir zo ta mai ila, kan khawvel hi a va hreawm dawn em! Tumah kan inngaisang lovang a, tumahin min ngaisang lo bawk ang a. Thiam inti vekte chenna khawvel hrehawm dan tur chu suangtuah ngam pawh a ni awm lo ve.

Khawvel changkang zelah, inbiak pawhna leh ni tin nun kaihruaitu atan social media kan hman tawhna hunah hian, zirlai thuam inbel vek kan ni tih hi hre ṭheuh ila, nun ho a va nuam dawn em! Chuti lo va, Sawrkar pawhin kum tlinga a la chhiar loh rual lekin, tumah zah pah nei lo leh insum karna awm miah lo va, an hriat dan leh an ngaih dan an sawi hmiah hmiah tawh mai te hi a va pawi tak em! Ngaihtuah chian hian, zirlai vek kan ni tih hi inzirtir thar leh a ṭul hle mai. Puitling zawkte pawhin, kan hun lai leh tun hun a inan loh em avangin, “Hei hi chu ka dai hnu,” tih mai loh a finthlakin a lang. Sephung lai chhuak ṭhinte khan kut hmawra engkim hmet chhuak thei kan hring a. Kan khawvel hriat leh an khawvel hi chhim leh hmar a inhlat ang vel hian a kar a zau tawh a ni. Inhrethiam tawn turin kan inzir tawn zel a nih loh chuan, kan kar hi a zau tial tial dawn ni pawhin a lang. Zirlai ṭheuh ṭheuh, tu mah inluling tur kan awm chuang lo a ni ber e.

Bungkawn kawng chhuk thla, kawi lai taka hmeichhe scooty khalh mawlh khan zirlaite awm dan tur a sawi chiangin ka hria. Khawvel mihring lo piang tawh zingah hian, ‘Zirtirtu’ tih theih awm chhun chu Lal Isua chauh hi a ni a. Tun hnu thleng hian, amah anga zirtirtu tih hming pu zo mihring hmingsak zingah an la piang leh lo va, an piang leh tawh dawn lo tih pawh chiang takin kan sawi ngam awm e. Tu mah inchhuang thei kan nih lohna takte hi hrechiang ila chuan, kan khawvel hi a nuam ngawt ang le. Duh thu han sam zui ta ila, zirlai kan nih chhinchhiahna atan hian, kan chalah fiah deuh tak hian ‘L’ tih hi inbel ta sela, tu pawh mai hi hriatthiamna thinlung nen kan indawr ang a. Hrethiamtu leh hriatthiamna dawngtu vek kan nih dawn avangin tu mah hi kan inhaw tak tak theiin a rinawm loh. Chutiang chuan, kan rama insawiselna leh khakna thinlungte hi a lo reh huai ang a. Ṭhangthar lo la awm zel turte tan thil ropui tak kan hlan chhawng mai ni lo vin, zirlai pawimawh tak kan hnutchhiah dawn a lo ni.

Scooty dum khalhtu, hmeichhe awm nem tak pawh khan ‘L’ bel ngai lova driving license a neih hun a la thleng ngei dawn a. Chumi hun a thlen tikah pawh, mi dang ‘L’ bel, bul ṭan tirte diriam a, deusawh mai lo turin ṭan lo la chhunzawm se. Chu zirlai chu mi dang pawhin zir chhunzawm zel turin ṭan la ṭheuh thei ila a va duhawm em! Kan hringnun zin kawngah hian, mi tin hian ‘L’ (Learner) bel hi bansan mai thei kan ni lo tih zir chhuak ila. Min zirtirtu atan Lal Isua hi i thlang tlat zel ang u tiin kan insawm a ni.

- Lalnunsiama Khalthang