KAN THUSAWI AN HRETHIAM EM?

Eng emaw hun lai khan, hriselna atana pawimawh, inzirtirna thuziak, “Tui chhuan so no khat tal ni tin in ṭhin ang che,” tih, Health Department chhuah kha kan hmu ṭhin a. Mipuiten kan chhiar theih turin hmun remchang leh mipui pun khawmna hmunahte an tar fur anih kha. Mizote hi thuawih thei tak kan ni bawk a, kei pawh a zawmtute zingah ka tel ve a; tun thleng hian ka la ching chhunzawm zel a. Amaherawhchu, kha thuziak khan mi tam tak a tibuai reng hi a lo ni a. Kan doctor thiam rualte khan, khua leh tui, mi tam zawkin kan hriselpui theih tura an ngaihtuah chhuah mah ni sela, kan hriatthiam dan a lo inchen lo hle hi a lo ni a. Ka la hriat reng chu, kan ṭhenawm pa titi thiam tak pakhat hian, “Kei chu vawi khat ka in a ka sim hmak, hmui leh ka a durh chhe zo vek dawn a lawm,” a ti roh a. Ka ngaihtuah chian chuan, amah ang deuh thova kei pawhin, sa ti chung chung a, hmui kawh vu a, chhem daih paha ka in ṭhin dante min ngaihtuah chhuahtir a. Thil ṭha tak pawh sawi ila a ngaithlatute emaw, a lo dawngsawngtuten, “Kan thusawi an hrethiam em?” tih hi kan ngaihtuah a lo ṭul hle a lo ni a. Kan thusawi ngaithlatute tana phurrit ni lo tura kan sawi thiam a pawimawh hle dawn tih hei hian a tichiang viau awm e.

Kha thuziak kha mipuiten kan hriatthiam theih turin, “Tui chhuan so, dah daih ni tin no khat tal in ṭhin ang che,” tiin an thlak tain ka hria a. Sawi zuina ṭhenkhatah pawh, thingtlang lama kan unauten kan doctor rualte thu chhuah chu zawm ṭha ti siin, an lo buai hle hi a lo ni awm a. Kan hriselna tura duan leh ruahman nimahsela, kan hriatthiam dan a inchen loh em avangin chhungkaw tam tak tan buaina a lo ni reng thei a ni. A pawi thui lutuk hmaa a buaipuituten hma an la thuai kha thil lawmawm tak a niin ka hria. A sawitu lam chiang viau mah ila, a ngaithlatu leh kan thu thlen tumnaten an hriatthiam miau si loh chuan buaina a chhuak chu a ni ber mai lawm ni? Hriatfiahna hi ṭawngkam thiam leh a sawitu lam fiahnaah a innghat lo va, ngaithlatu beng leh thinlung lamah a fiah em tih lam zawk kha a pawimawh lai tak chu a ni.

Vawi khat chu ka fapa kum sarih mi lek nen hian thil lei turin Scooty-in kan inkhalh chhuak a. Kal kawnga kan tlan lai chuan kawng sirah chawhmeh zuar nutlingpui tawh pahnih hi thinrim, hrawk phiarin an lo inhau pek a. Ka fapa chuan hmu lo se ka duh viau laiin kan tlanna tur kawng sirah tak mai hian an lo inau dun piap piap mai si a. An lungawi lo dun bawk a, ṭawngkam an duh tui lovin, an awki a sang hle mai a. Nutlingpui tawhin, theih tawp tak meuha an duh an han sawi tak tak chu, motor tlan lai an ding ṭhuap mai a. An bul vela awmte chuan eng nge an inhauh chhan hriat tumin kan thlir ṭhap mai a. Ka fapain hmu lo se ka tih pawh chu tlan sawn theih ni tawh bik hek suh, hmuhnawm ti lo fahran hian eng nge an inhnial chhan leh tu nge thiam lo zawk ang tih chu kan thlir ber a ni ta reng mai.

Thu inchuh an ni bawk a, insawi chhawk tum hek suh, a rik hian an ri dun bian bian a ni ber mai! Ngun taka ngaithlatu tan pawh eng nge an sawi a, eng thilah nge an inhnial buai tih chu hriatthiam mai chi a ni hauh lo mai. A tawp a tawpah chuan traffic police pakhat hi a rawn kal hlauh mai a, zai dawh tak leh aw zai dam tak hian, “Pite u, i duh tawk tawh ang u. Hei motor tlan thei lo khawpin harsatna in siam a, in la duh tawk lo va, in inhnial buai zel dawn chuan police ka ko ang a, Thana lamah in duh leh in sawi fel mai dawn nia,” a han tih chuan ngawih zai an rel ta a. Ka rilru te te chuan, “Thinrim avanga awki kan tihsan avang hian mi hian kan thusawi an hriat phah dawn hauh lo a nih hi,” ka ti rilru a. Nutling pahnih, hmai insi lo chauhva inhnial buai khan thu tam tak an sawi ngei mai; mahse, an benga rawngah a luh loh ve ve avangin thu awmze nei lo sawi an ni a, ṭul lovah an chil a per thlawn mai mai a lo ni reng mai.

Khawvel huapa thusawi thiamte intihsiakna, Toastmaster-a lawmman pakhatna dawngtu, Mohammed Qatani thusawi hriat reng ka nei a. A fapa kum li mi hian a pindan banga thil ziah ran a ching a. Tlai khat chu a ziak lai a va hmu fuh hlauh a, “Hey! I a em ni? Vawi khat mah ziak tawh suh,” a han ti tuarh a. A fapa chuan thu a awih mai dawn emaw a tih laiin a lo ziak leh tho a. Kar khat a ral hnuin a fapain bang a ziak rang lai chu a va hmu fuh leh a, ani lah chuan tawpsan mai a hnekin, amah melh kar chungin a ziak lui zel a. A hma lama a thusawi khan a fapaah awmzia a nei lo tih a hria a, a bulah chuan, “Bawiha, lo kal teh. I lian tawh a, banga ziak rang rual i ni tawh lo a nia,” a ti a. A fapa chuan a thusawi awmzia a hria a, lian tawh nih kha a tan thil hlu tak mai a nih avangin a ziak leh ngai tawh lo a ni.

Kan inbiakna ṭawngkam hi a lo dawng sawngtute tana hriat nuam leh an hriatthiam zawng tak a nih hian, thu tam tak leh ṭawngkam bungrua mak danglam tak hman aiin a hlawk zawk fo. Thusawitu tam takin kan hriat sual fo chu, hrawk phiar ṭawng ṭawnga au vak vak te, pulpit/dawhkan chum deuh bur te hian kan thusawi a tifiahin, ngaithlatute a hneh zual dawn emaw kan ti fo ṭhin; mahse, a lo ni lem lo. Lal Isuan, “Lei chi in ni e,” a tih te leh, “Khawvel eng in ni e,” ti-a, mahni inngaihbel theih tur ṭawngkam mawl te a hman ang hi a lo tawk fo zawk a lo ni.

Vawi khat pawh YouTube lamah hian Rev. Lalthankhuma (Pa khum tia kan koh ngat) thusawi ka en fuh a. Pulpit tlangah ṭhahnemngai em em mai hian, “Pathian Thlarau hruaia awm apiangte chu Pathian fate an ni si a,” a han ti zo chiah chu, tlar hnung lama nu pakhat hian “Amen!” tiin ring deuh mai hian a rawn chhawn a. Pa Khuma pek chuan, “Amen, lo ti vak vak su, a hnawk,” tiin a chhunzawm pek a, ka nui chhuak huk nghe nghe a. A hnuah ka ngaihtuah chian leh hian, ‘Amen’ lo petu khan a thusawi tum a hriatfiah hma hmain a lo ‘Amen’ mai a ni thei ang em? A sawitu pawh khan a hnawk a hlau tlat a ni! A sawitu leh a ngaithlatu kha Thlarau hmun khatah an awm lo palh ang tih kha Pastor berin a hlau niin a lang. Ngaithlatu lam pawh kan inbih chian ve tho a ngai tihna a nih hmel.

Ṭum khat chu Evangelist leh a ṭhuihhruaite hian lui an kan dawn a, lui bul an thlen chuan chhungkaw pahnih hi lui hnar zawka insukna hmun ṭha chan tumin an lo inhnial buai a. Chhungkaw pa ber ve ve chu, chal insi reng hian, theihtawpa ring hian an lo inau va. Ṭhuihhruai zinga pakhat chuan, “Ka pu, eng vangin nge khutia patling hmai insi renga an inauh tak vak vak mai,” tiin a han zawh chuan, ani chuan, “An inkarah hmangaihnain hmun a chang lo a nih khu,” ti chauh hian a chhang a. A ṭhuihhruaiin zawhna zawh zawm leh a tum lai tak chuan, “Hmangaihna a awm chuan thusawi mai ni lo, chet zia ringawt pawhin thu tam tak a sawi theih a ni,” a tih chhunzawm leh nghal a. A ni ti rawh u, Pulpit tlang aṭangte hian kan thinrimna hrikthlak tum ang hrim hian ngaithlatute kan rum ṭhaih a, kan thusawi hi an hrethiam thei ngang lo a ni.

Lal Isua zui duh mi hausa pakhat chungchang kha kan ngaihtuah ngai em? Lal Isuan, a hnena thu a sawi hma hauh khan a hmangaih hmasa phawt nia maw le! Kan thusawi miin an hriatthiam theihna tura hmanraw ṭha ber chu hmangaihna hi a lo ni reng mai. Hmangaihna nena Petera thusawi chuan mi 3000 baptisma a chantir thei nia. Kan thusawi an hriatthiam leh hriatthiam loh kan hriat duh chuan, “Hmangaihna nen ka sawi em?” tiin inzawt ila, chhanna kan hmu mai awm e.

- Lalnunsiama Khalthang