Guest writer
NexGen
I ṬAWNGṬAI ANG U
Nikum 2024, December thla khan ka pa chuan colon cancer a vei a ni tih hmuh chhuah a ni a. CMC, Vellore kan pa thuai a, zai ngai an lo ti a. An zai dawn zing chuan dar 3:58 am hian ka harh hlawl mai a, ṭawngṭai tura min turtu hi awm tlatin ka hria a. Ṭawngṭai turin khumah ka han ṭhu a, ṭhingṭhi ngeia ṭawngṭai ngaiin ka hre leh a. Ka tih ṭhan lutuk loh a nih avangin ka ngai pawimawh duh lo lui phawt a; mahse, ka fapa hnena ka sawi ṭhin ka rilruah a lo lang a. “Pathian hian ṭhingṭhia kan ṭawngṭai hi a duh a ni,” ka tih ṭhin avangin ka fate chu vawiin thlengin ṭhingṭhiin an ṭawngṭai ṭhin a. Tichuan, ka han ṭhingṭhi a, tawi te, mahse, awmze nei takin ka ṭawngṭai ta a. Damdawi inah kalin, ka pa chu zai tura an nawr luh hmain ka ṭawngṭaisak leh a. Rinna kawnga puitling zawkten ṭhingṭhi ngeia ṭawngṭai awmzia leh a hlutna an lo sawi fo ṭhin a. Ṭhingṭhia ṭawngṭai hian Pathian hnena intuk luhna leh inngaihtlawmna a lantir; inngaihtlawmna hian Pathian ngaihsak a hlawh duh bik hle a ni.
Hman ni lawk khan, ka ṭhiannu, lehkha ka zirpui ṭhin Dr Sangpuii leh a pasal Albert-a, Bolivia, South America-a missionary-te nen, Aizawlah kan inhmu a. An thawhna hmun hi a hlat bakah Mizoram nen a danglam em em a; an nitin nun leh rawngbawlnaah harsatna an tawk nasa hle a. Sangpuii hi a tleirawl laia Isua Krista neitu a ni a. Amah hretute chuan a rinna nghehzia leh Isua Krista zuina kawnga ṭhahnem a ngaihzia kan hre vek a. Bolivia-a kum khat vel an awm hnuin a pa a boral a, an awmna a hlat em avangin a rawn haw thei lo va. Mizoram leh khawvel hmun danga mi tam takin an ṭawngṭaisakna avangin Pathian thlamuan a chang a, thuk zawk leh nasa zawkin a ṭawngṭai thei a.
Amaherawhchu, kum nga a liam leh hnuin, a unaupa, a nu enkawltu ber chu nat lawkna pawh nei lovin a boral thut mai a; chumi kum bawk chuan a pi a boral bawk a. Chu chuan Sangpuii thinlung chu a tina em em a, a ṭawngṭai thei lo va. “Lalpa, ...,” tih bak chu chham tur a hre lo va, thla tam tak chaw a ei thei lo va, a mu thei lo va. Depression avangin doctor-in damdawi ei mai turin a ti a; mahse, a thinlungah Sam 77:2, “... Ka nunna hian thlamuan a duh lo,” tih hi a awm tlat a; a ei duh lo va.
A chunga thil hreawm tak thleng chungchang min hrilh lai chuan, ka rilruah, a hmaa a pasal rilruah pawh lo awm ve bawk, “Chutiang bawkin Thlarau chuan kan chak lohnaahte min pui ṭhin a; engtia ṭawngṭai tur nge tih kan hre si lo va; nimahsela, Thlarau chuan rum sawi hleih theih lohvin min ṭawngṭaisak ṭhin,” (Rom 8:26) tih Bible chang a lo awm a. Ṭawngṭaina hi mihringten Pathian kan biak pawhna a ni ngawt lova, Pathianin min rawn biakna, inpawlna a ni. Chu mai a ni lova, Pathiana mi nung pathum awmte inpawl hona pawh a lo ni reng a lo ni!
Sangpuii chuan, zawi muangin, Pathian thlamuanna, rilru reng renga hriat sen loh kha a lo chang ve leh ta a. He thil thleng avang hian, Isua hnung zui hi keimahni lam ni lovin Pathian lam zawk a ni tih a hre chiang lehzual a ni. Isua zuitute tan chuan ṭawngṭaina hi kan innghahna, boruak ṭha ang maia kan nun atana pawimawh a ni. Chutih mek laiin, doctor leh Kristian ka nihna angin, rilru lama harsatna kan neihin, ṭanpuitu kan pan a, damdawi kan ei pawh a ṭul chang a awm thei tih erawh sawi lan tel ka duh a ni
Sangpuii pasal, Albert-a chuan a thil tawn danglam deuh pakhat min hrilh bawk a. Rawngbawla kum khat vel Bolivia rama an awm tawh hnuin, inkhawmpuiah thusawi tura sawm a ni a. A sermon chu Sap ṭawngin a ziak phawt a, a hnuah, a thumal tinte chu Spanish-a a lehlin leh ṭhin avangin inbuatsaihna atan kar khat tal hun a mamawh ṭhin a. Chumi ṭum chuan, a thusawi hma zanah thupui an rawn thlak thut a, a rilru a buai hle mai a. Sermon chu Sap ṭawngin a han ziak leh a; mahse, Spanish-a lehlin a, hre bel tur khawpa chhiarna hun erawh a nei ta lo va. Nasa taka Pathian hnenah a ṭawngṭai a, a hnathawh mak tak a dil a; mahse, engmah a lo thleng lo va.
A tukah chuan, Pathian hnathawh engmah a la hmuh loh avangin hlauhthawnna leh huphurhnain a khat a, a thinte chu a rim rum rum a. A thusawi chu ngaithlatu tam zawkin hrethiam dawn lo mahse Sap ṭawng chuan sawi tho a tum ta a. Pentecost ni-a thil thleng ang khan anmahni ṭawng ṭheuhin an lo hre mai thei asin, te a ti rilru a. Ṭhahnemngai taka a ṭawngṭai leh pawh chuan, thilmak chu sawi loh, a thinlungah thu emaw, huaisenna emaw, thlamuanna pawh a lo thleng reng reng lo va. Inngaitlawm takin, thuawihna avangin, mualpho pawh huamin thusawi tur chuan a ding chhuak ta a. Sermon a han ṭan a, thilmak tak a thleng ta a! Mipui zinga aṭang chuan tlangval pakhat hi a rawn ding chhuak a, ṭawng let turin a rawn inpe a; sermon chu ṭha takin a sawi thei ta a ni. Pathian hian a fate mamawh a hria a, a ngaihtuahsak ṭhin a; mahse, a tlangpuiin, kan duh ai chuan a rawn thleng tlai deuh ṭhin a ni.
Ni khat chu, pum na em emin ka haw a, kan damdawi eiin min chawk thei lo va. Ka fapa kum 7 mi chu min ṭawngṭaisak turin ka ti a. Ka pum khawihin, ka bulah a rawn ṭhingṭhi a, “Lalpa, ka pa pum hi khawngaih takin tidam ang che. I tihdam chuan ...,” a ti a, a ngaihtuah vang vang a, “... i tihdam chuan lawmthu ka hrilh ang che. Isua Krista hmingin ka dil e, Amen!” a ti a. A ṭawngṭai hnu lawk chuan tui takin ka muhil ta nghal a. Zingah chuan dam takin ka tho a, ka fapa chu a ṭhingṭhi leh a, “Isu, ka lawm e!” a ti a. A chang chuan, Pa Pathianin a duh chu lawmna thinlung mai hi a lo ni. Kan faten zirna ṭha an dawn theih nan theihtawp kan chhuah a; mahse, ṭawngṭai dan zirtir tur erawh chuan tumna leh ṭhahnemngaihna kan nei tawk lo fo. Ṭawngṭaina hi he lei leh chatuan atana nun hlawhtling kan neih theihna thuruk a ni si a.
Bible-ah hian hmeichhe pakhat, Hani, Elkana nupui pahnihte zinga pakhat kan hmu a. A pasal chuan a hmangaih em em; mahse, fa a neih theih loh avangin a hlim thei tlat lo va. Amah ertu, Elkana nupui pakhat zawk Penini chuan a deusawh ṭhin avangin a lungngaihna a zual a, a ṭap a ṭap a, chaw a ei thei lo ṭhin a. Rilru mangang taka ṭapin, Pathian hnenah a ṭawngṭai a. Pathianin a chhang a, fapa, Samuela, Bible-a zawlnei ropui tak lo ni ta leh fa dangte pawh a pe ta a ni.
Bible-ah hian, hmun tam takah, ṭawngṭaina avanga Pathianin thilmak a tih thu kan hmu a. Heng thute hian Pathian thiltihtheihna leh hmangaihna a nemnghet a, beiseina min pein, rinna kawngah hmasawn theiin min siam ṭhin a ni. Lal Isua khan damlo a tidam a, ramhnuai a hnawt chhuak a, mitthi a kai tho a, thilpui leh tuifawn te pawh a hau reh a nih kha. Khang a thilmak tihte kha zirtirte khan an hmu a; mahse, a hnenah thilmak tihtheihna an dil lova, ṭawngṭai dan zirtir turin an dil zawk a. An hotupa nuna thiltihtheihna phenah khan ṭawngṭaina a awm tih an hria ni.
Isua Krista, kan Chhandamtu khan, nitin ṭawngṭaiin bul a ṭan ṭhin a. Mipui tam takin an zui a, chuti chung chuan a Pa nen chauha hun hman ṭul a tihzia kan hmu a. Lei taksa pua thawk a lak hnuhnung ber pawh kha a Pa hnena ṭawngṭaina a ni. Mi famkim, sual nei lo mahin ṭawngṭai hi ṭul a tih chuan, keini misualte tan hian a va ṭul lehzual dawn em! Ṭawngṭaina hi, lei leh van leh a piah lam zawng zawnga thiltithei ber leh hmangaihna ngah ber nena kan inbiak pawhna a ni a. Damna, malsawmna, ngaihdamna leh nun awmze nei zawk kan neih theihna atana chabi a ni. Lungnih lohna leh thil phut leh ngen nei hauh lova, thlarau leh thutak a, Pathian chibai buk a, ṭawngṭai a, Lal Isua ke bula ṭhut hi, a zuitu dik takte tih tur a ni,
Pathian hian, a chang chuan, kan ṭawngṭai avangin kan dinhmun a tidanglam lova, kan thinlung a tidanglam zawk ṭhin a. A chang chuan kan dil ang kan hmu lo va, mahse, Pathian hi chatuana kan lawmman a ni tih min hriattir a. Ṭawngṭai tur hian thiamna leh theihna bik a awm lo va, kan la dam phawt chuan kan ṭawngṭai thei reng a ni. Ṭawngṭaina hian thil a tithei a; keimahni, kan dinhmun, kan chhhungkua leh kan ram a thlak danglam thei a. Chuvangin, kum tharah hian, Mizoram, i ṭawngṭai ang u.
- Dr Sairengliana Sailo