KAN HLAWHCHHAM E!

Zirlai nu leh pate tana hriattirna lo thleng chuan min barakhaih lutuk tawh lo chungin, thil ti tura min rawn hriattir chu thih hreh tak hian ka hreh a. Harsatna hrang hrang kan tawh chang pawha hmachhawn dan thiam ka zir ṭhin chu, hemi ṭum zet hi chuan ka hmang thiam lo a ni ber e. Zirtirtute nena inhmuh ni lo thleng tur chu huphurh leh chak lo takin kan nghak thleng ngei dawn chu a ni a. Exam result chhuaka hlawhtling zo ve lote chu min ko khawm a ni a, engtiang taka nasain nge min zilhhau ang a, kan tih leh tih loh tur min hrilh dawn ni? Zawhna chhinchhiahna lianpui hi ka chalah hian a intar kuau reng mai niin ka hria. “A hun lo thleng tur chu ka nghakhlel e, Lawmna pialral min hruai kai ang,” tih hla nen chuan kan hun nghah mek inan loh zia chu lei leh van ang vel a ni ngei ang.

Hun tiam a lo thleng a, rilru a kap bawk nen zing ni chhuah hma daihin kan tang hru tawh a. Ṭawngṭai ringawta hlawhtlin thut tumin awmzia a neih lohzia sawi tur ni ila, khatih lai tak kha chuan, keima tawkah sawi tur hre chiang berte zingah ka tel ve hialin ka inring. Kan kal hunah hmelhriatte an awm ngei ang a, kal chhan inhre sa vek kan nih dawn avangin, “Inhlawhtling bik lo a ni maw?” tih zawhna kan dawn dan tur zawng zawng ngaihtuah chungin chhun dar 11:15 am rik hun kan nghak a. Banga sana ban chu duh aiin a kal rang mah mah hian ka hria a. Kan inrin hmain kan hun nghah mek chu a inher chhuak ta der mai. Rilru hah hnemna atan chuan tlak chiah lo mahse, ka beisei aia tam daih nu leh pa kan fuan khawm a. Intithei bik tur awm miah lo va, inthlahrung taka kal khawm kan nih avangte pawh a ni ang, boruak a rit deuh churh hian a hriat a. Hlim hmel pu deuh sanga inbiak seuh seuh ang kha a theih hauh lo nia. Kan fate hlawhtlin ṭum a, intithei lo tak anga lan tum chung a, “Keini chu kan ti ṭha lo lutuk, mi kan tluk lo,” kan tih ṭhinte khan min intithlahrung rum tawh zawk a ni.

Principal thusawi turte chu mahni rilru kawm chungin ka lo suangtuah lawk a. Nu leh paten kan tih tur kan tih tawk loh dan te, kan fate zirna lama an inthlahdah dan te, sikul lam chuan an theihtawp an chhuah tawh a, nu leh paten kan tih tur kan tih ve thung a ngaih dan zawng zawng min hrilh hrep dawn ni hian ka hria a. Principal rawn ding chhuak tur pawh chu a nghahhlelhawm fahran lo hle mai. Mahse, ka lo beisei ang lo takin Principal chuan, “In fate avanga nangmahni hau a, an thiam lohzia hrilh che u kan tum lo va. In fateah khan ṭhatna leh thiamna sang tak a awm a; chu chu an la hmang thiam lo mai mai a ni,” tia a sawi chuan min tiharh zawk mai a. Nu leh pa indawm kun mek dangten eng angin nge an dawn sawn chu ka hre phak hauh lo va. Chu ṭawngkam ngaihthlak nuam leh dik bawk si chuan min cho hle mai a. Ka beisei loh deuhin hnung lama sa barh ka tawk reng ni mai hian ka hria a ni.

Kan fate ṭhatna tam tak hmuh kan a, an fel lohna leh an ṭhat lohna chhe te kan hmuh len zawk ṭhin avanga kan buaina leh kan innghirngho dante min hmuh fiahtir a. Hlawhchhamna awmze thuk zawk min zirtir a. Kan fanu hlawhchhamna chu kan chhungkaw hlawhchhamnaah kan pawm thlap a. Kan la tawn ngai loh anih avangin a mi delh dan a na hle mai. Vawi khat hlawhchhamnain chutiang taka min delh bet reng chu ka tlawmngai hle nghe nghe a. Setana pawh a lawm hle dawn a ni, tih ka ngaihtuah chhuak a. “Aw ka hmelma, mi diriam mai suh! ka tluk hun chuan ka tho leh ang; thima ka ṭhut pawhin LALPA chu ka tan eng a ni ang,” (Mika 7:8) tih khum thei tura nu leh pate kan ṭan a ngaihzia min zir chhuahtir a. “Hlawhchhamna hi hlawhtlinna rahbi hmasa ber a ni,” an lo tih ṭhin chu hmang ṭangkai theitu nih a va pawimawh dawn em ka ti ta vawng vawng a.

Fa la enkawl ngai lovin fa enkawl dan a kip a kawia an sawi thei ang chauh nia ka inhriat ṭhinnate chu a tak ramah chantirin a awm mek a. “Kan hloh hlepah kan chhiar,” tihte hi a tak taka chantir thei tur chuan huaisen a lo ngai dawn khawp hi a lo ni. Kan hloh tawh leh koh kir theih tawh loha insawh insawhin awmzia a nei lo tih hre reng chung hian nutling patling hi kan kur ruai fo thei dawn a lo ni. Usain Bolt-a khan, “Second sawm chhung lek tlan turin kum li chhung nisa, ruahsur hnuaiah thlan sa phul kaiin ka insawi zawiin, ka inthunun ṭhin,” a ti a. Hrehawm nia kan hriat hi mi tumruh leh mi hlawhtlingte chuan tih phungah neiin, an rilru leh taksa an lo thunun ṭhin reng a lo ni. Chu hlawhtlinna rahbi chu rap thiam ve turin kan tu leh fate hi kan chher hriam a pawimawh hle dawn a lo ni. Ruah pawh do kan phal loh kan fate hian hlawhchham hun an la nei dawn. Chutih hunah chuan, engtianga hmachhawn turin nge kan buatsaih tih hi kan ngaihtuah chian a pawimawh dawn chauh a lo ni.

Hlawhchhamna leh harsatna kan tawn hunte hi, Rom 5:3-5 hlutna kan hriat fiah theihna tura hun ṭha lutuk lo inher chhuak a ni tih hriain, hman ṭangkai tum a pawimawh dawn a lo ni. “Kan hrehawmnaah pawh lawmin i awm ang u, hrehawmna chuan chhelna a siam a, chhelna chuan hriat fiahna a siam a, hriat fiahna chuan beiseina a siam tih kan hre si a,” tiin min lo hrilh lawk reng a lawm maw le! “Kan hlawhchham e,” kan tih hian, keimahnia theihna awm kha, chu thu chuan a chhilh hlen thei tih hre reng ila. Kan hlawhtling rih lo mai zawk a ni tih hrethiamte chuan, hlawhtlinna kawng zawh ṭan nan an hmang ṭhin a lo ni. Tuna kan hlawhchham chhan kan hre chiang tawh a, chu mia tawlh thlu nawn tawh lo tura chhinchhiah kar erawh a pawimawh dawn. Kawng dang kan zawh leh hunah pawh kan lo la hlawhchham fo a nih pawhin, kan hriat chhuah nawn leh ṭhin khan, hlawhtlinna kawng zawh turin kan insiam rem a lo ni reng mai.

“Ka khawngaihna i tan a tawk e; ka thiltihtheihna hi chak lohnaah asin tihfamkimin a awm ni … Chutichuan, Krista thiltihtheihna chu ka chunga a awm theih nan, lawm em emin ka chak lohnate hi ka chhuang tawh zawk ang,” tih awmzia hi a tak ram chanpui tur chuan, kan hlawhchhamnate kha kan tan chanchin ngaihnawm leh thawnthu hlui thei lovah kan chantir a ngai a. Hlawhchhamna hian hlawhtlinnaa min hruai thleng phawt loh chuan chanchin ngaihnawm erawh a ni ngawt dawn lo. Hlawhtling kan tihte pawh hian hlawhchhamna an tawn hmasak zet loh chuan hlawhtlinna tak tak an thleng thei bik lo nia. Thil thlum kan hriat theih chhan pawh thil chi hrang hrang kan tem a, a tuina leh tui lohna kan hriat vang a ni zawk. Thil zawng zawng hi thlum vek se a thlum a ni tih kan hre kherin a rinawm loh. A thur te, a kha te, a hang te, a thak te kan tem kim vek hunah a thlum tuizia kan hrefiah chauh ṭhin anih kha.

“Kan hlawhchham e,” tih ṭawngkam tawi te hi a la ngaihnawm dawn chauh tih hria ila; a ngaihnawm theih nan erawh tih tur hmabak tam tak a awm ngei ang. Kan ṭhut hmun aṭanga thawh chhuah a ngaih hun a awm ang a, kan dinna aṭanga ṭhut hniam a ngaih hun pawh a awm bawk ngei ang. “Ka khawngaihna i tan a tawk,” tih hi kan chanvo a nih theih nan, Pathian ṭihna nen, inngaitlawm taka kan thawhrim a ngai thung dawn a. Kan chhunga awm hi pawn lama min tibuai theite ai chuan a chak zawk daih a; a chak lo zawk hian min bawhbet rih zawk mai mai a ni fo. Kan hlawhchhamna hi a tawpna a la ni mai dawn lo va, huaisenna nena theihtawp chhuah zel nun hi, “Kan beidawng e,” tih hneh zel theihna nun thuruk chu a lo ni reng zawk. Pumpelhna zawngtute nunah Pathian a ropui thei lo tih hre chungin, taimakna kawng i zawh zel ang u.

- Lalnunsiama Khalthang