A KIN TA

He thu hi krawsa Lal Isuan a thlarau a thlah hma lawka a sawi a ni tih Johana 19:30-ah kan hmu a. Greek ṭawng chuan ‘Tetelestai’ niin, ‘Teleo’ chu grammar-ah chuan perfect tense (past, present, future) verb a ni a; ‘zo tawh, hlen chhuak’ tihna a ni. ‘Tetelestai’ tih hi sumdawnnaah chuan ‘pek tlak tawh’ (paid in full), rorelnaah chuan ‘thiamlohna nei lo’ (innocent), indonaah chuan ‘hnehna’ (full victory) tihna a ni bawk a ni.

Kan pi leh pute hunlai khan, sa an kahin, a thi ngei a ni tih an chian hnuah an sa kah chungah hlado an chham ṭhin. Isua pawh hian krawsa khenbeh a nih lai mek khan, Setana chu hneh a ni tawh tih lo sawiin, “A kin ta,” tiin hnehna hlado a lo chham a ni. A awmzia chu, Pa Pathianin min hmangaih em avanga Isua Krista kan tana kraws-a thi tura a inhlanna khan, sualna leh thihna lak ata min zalentirin, Diabola fa/ sual bawih ni tawh loin, Pathian fa, thiam chang kan nih thu a sawina a ni.

Mihring hmasa ber Adaman, Pathian thupek awih loin, “A chhia leh a ṭha hriatna thingrah hi chu i ei tur a ni lo, i ei chuan i ei ni la lain i thi ngei tur a ni,” a tih chu a ei luih avangin mihring chu Pathian lakah mitthi kan lo ni ta a (Genesis 2:17). Bible chuan, mi pakhat (Adama) avangin sual khawvelah a lo lut a, sual avangin thihna a lut bawk a; chutiang bawkin mi zawng zawngin thil an lo tihsual avangin thihnain mi zawng zawng a fan chhuak ta, a ti a (Rom 5:12). Mihring hmasa ber Adama thuawih lohna avangin keini vawiina mite pawh hi mi sual, thihnain a fan chhuah kan lo ni ta a ni.

Naupang, rilru thianghlim kan tihte pawh hi sual kan zirtir ngai lo chung hian thinrim, nawrh, tihtauh leh ṭhiante thil ken chuh mai thiam vek an ni. Pathian thuawih a ṭha zawk tih hre reng chunga thuawih loh thlang tlat ṭhin mihring, Adama thlah, Diabola fate chu kan lo ni ngei a. Bible sawi angin kan pa Diabola mizia chu keimahniah a lo lang leh ṭhin a lo ni (Johana 8:44). Tuna kan dinhmun mek ruihhlo bawih, mipat/hmeichhiat hman khawlohna, duhamna leh thil dang kan lo tih ṭhinte hi kan sual bik em em vang ni loin, kan nih dan dik tak angin kan awm mai a lo ni zawk a ni.

Pathian min hmangaihtu chuan, a duh taka a siam mihringte chu Diabola fa ni a, a bawiha kan awm reng a phal lo a. Mihringten a thu kan awih theih lohzia hriain, kan sualte min ngaihdam theih nan, sual nei ve lo, a fapa Isua Krista chu krawsah khengbetin, Rom sipaite a tihhlumtir ta a ni. Pathian thianghlim a nih avangin sual a haw em em a; chuvangin, kan sual zawng zawng chu a Fapa Isua Krista-ah belin, krawsah chuan khengbetin, kan aiawhin a lo thi ta a (Rom 8:1-3). Tichuan, keini chu sual nei tawh lo mi fel kan lo ni ta! A awmzia chu nang leh kei chu Pathian fa, sual laka chhandam, mi piangthar, vanram neitu kan ni tihna a lo ni (1 Johana 3:1). Pianthar tuma ṭan lak ni tawh loin, Isua thihna leh thawhlehna avangin ‘Piangthar’ kan lo ni tawh reng a ni.

Setana hneh a nih avanga, “A kin ta” tia hnehna Isuan a puan reng tawh hnu hian eng vangin nge nang leh kei hi hnehtu kan la nih theih loh fo ṭhin le? Engtin nge Isua hnehna avangin hnehtu dinhmun chu ka lo luah ve theih ang?

Kan tih ve tel lovin, Adaman Pathian thu a awih lohna avangin mi zawng zawng mi sual kan lo ni a. Keini pawh chu kan nihna sualah chuan awmin, Pathian thu awih loh chu nih phung nghet takah kan lo nei tawh a. Nimahsela, Pathian Fapa Isua Kristan, krawsa thi khawp hiala thu a zawmna avang chuan, nang leh kei chu, kan tih ve tel miah loin, a faah min lo pawm leh ta a ni. Thiam chang, Pathian nena inzawm, vanram changtu kan lo ni leh ta a nih chu! Bible chuan sual bawih, Diabola fa ni tawh loin, Isua Krista avangin Pathian fa, thiam chang kan nih thu min hrilh a (1Korinth 6:9-11). Sual lam kawngah thi tawhah inruat a, Pathian lam kawngah erawh chuan Krista Isuaah nungah inruat turin min hrilh bawk a ni (Rom 6:11, 1Petera 2:22-25).

Israel fate Aigupta ram aṭanga hruai chhuah an nih lai khan, kawng a kual avangin Pathian leh Mosia chungah an lung ni lo a. Chutichuan, Lalpan mipuite zingah rul chukna mite a tir a, tam tak a chuk a, an thi a. Miten an thil tihsual hriaa thupha an chawi hnu chuan, Lalpan Mosia hnenah rul chuk na mi lem siam a, banah khai tur leh a en apiang an dam tur thu a hrilh a (Numbers 21:4-9). Israel mite khan rul lem en kha, “Ka dam phah lo ang,” tiin en duh lo se, an dam dawn lo a ni. Chutiang bawk chuan, keini pawh, Pathianin Isua Kristaah kan sual a bel vek tawh avangin sual nei lo, a faah min lo vuah tawh reng lai a, “Ka sual a lawm,” kan la tih reng a, kan awih duh loh chuan fa nihna chu kan chanvo/kan ta a ni ve thei dawn lo a lo ni.

Bible-in, a salte an in lama haw tura chhuah ngai lo (Isaia14:17), ruk hmang, ru tur leh tihlum tur leh tichhe tur lo chuan lo kal lo (Johana 10:10) tia a sawi, Diabola hian kan nihna dik tak Pathian fa kan nih hi kan hriat a hlau em em a. Kan nihna hlui, Adama thuawih lohna avanga kan nihna ṭhin hmang hian tling ve lo, tlak lo, ṭha ve thei lo, vanram ka ta a ni pawh ti ve ngam loin min siam a. Chu mai chu duh tawk loin, Pathian fa kan ni tih kan inhriat hmaa kan chin ṭhin ṭha lo ruihhlo ngawlveina, sex hman khawlohna, eirukna leh Isua kaltlang loa kan mihring fel venate hmangin piangthar ni ve lo niin min lo hrilh nawn ve reng ṭhin bawk a ni.

Amaherawhchu, Bible chuan rinna avanga khawngaihnaa chhandam in ni, nangmahni thawh chhuah a ni lo ve, tiin min lo hrilh zawk a (Ephesi 2:8). Khawvel ngaiha tuai/patil/addict/KS emaw, kan lo ni a nih pawhin, heng zawng zawng hi krawsa Isua thihnaah khan a thi vek tawh a. Chin ṭhan ṭha lo nei ve lote nen pawh, krawsa Isua thihna leh thawhlehna chiah hi kan thiam channa awm chhun a ni. A awmzia chu, heti tawp hian chhandam kan ni a, Pathian fa nihna nei kan ni. Lal Isuan krawsah, “A kin ta,” a tih khan, Setana chu ka hneh tawh a, mi zalen, Pathian fa i ni, min tihna a lo ni. Bawih ni lo turin Krista chuan min chhuahtir tawh avangin, ding nghet a, bawih nghawngkawla tang tawh lo turin min duh a ni (Galatia5:1).

Diabola chuan Isua meuh pawh, a rilṭam lai khan, a nihna hre reng chungin, “Pathian fapa i nih chuan ...,” tiin a nihna (identity) a zawt ngam a (Matthaia 4:3-9). Nang leh kei pawh, fa kan nihna hre reng chung hian kan tihsual tawh te, tihsual mek te leh tisual leh tura kan inngaihna te hmangin, kan nihna inrinhlelhtir tumin ṭan a la reng ṭhin a. Pathian fa nih ve phu/tling lo niin min inngaihtir a. Paula meuh pawh khan, “Ṭhatna tih ka duh hi ka ti lova; sualna tih ka duh loh hi ka ti zawk si ṭhin a,” a lo ti a (Rom 7:19). He nun hi hreawm tiin, “Mi rethei ka va ni tehlul em! He thihna lakah hian tuin nge min chhan chhuak ang?” a lo ti hial a ni (Rom 7:24).

Nimahsela, Krista Isua thihnaah khan Pa Pathian lung a awi tawh a. Mi sualte kan la nih lai pawhin, ngaihdamna kan chan theihna turin a Fapa Isua min pe a. Thiam chantirtu kha Pathian niin, Lal Isuan kan sualte a thihpuinaah khan a lungawi tlat si a ni. Amah nen inrema kan lo awm tawh hnua kan lo tisual palh leh ṭhin pawh hian, Davida anga inchhir a, sima a hnena kir leh hi kan tih tur a ni.

Setana chuan kan tihsual avanga Pathian laka inthlahrung a, Amah hlat telh telh turin min duh ṭhin a, Thlarau Thianghlim erawh chuan ngaihdam dil a, fa kan nih anga nung tura ṭan la sauh sauh turin min duh a ni. Keini nu leh pate mahin kan fate an tihsualah kan ngaidam ṭhin a nih chuan, kan Pathian, hmangaih avanga a Fapa mal neih chhun min petu chuan min va ngaidam duh nasa dawn em (Johana3:16)! ‘Teleo’ tih hian, hun kal tawh, tun hun leh hun lo la awm tur a kan chhandamna (chhandam tawh – 1 Korinth 6:11, chhandam mek - Phillipi 2:12-13, chhandam tur - Phillipi 1:6) chu, a bo a bang awm loin, Lal Isuan krawsah a rawn thawk chhuak vek tawh tih a tilang a; “A kin ta,” tiin hnehtu a nihna a rawn puang chhuak a ni.

- Zothanmawii