HRINGNUN HI

Kum 2020 daih tawha ka thuziak hi han kaihthawh leh ka chak ve tlat mai. Facebook-ah awlsam taka hai chhuah leh theih a ni hlauh bawk nen. Hringnun pawimawhzia hriat fiah tawk loh avanga buaina namen lo nei, hringnun thlakhlelhna reng reng nei lo ṭhalai kan ther fur tawh a. A hun lai a ni bawk a, tleirawl zawkten engtianga hringnun hi hmachhawn tur nge tih an lo hriat chian phah theih tak hlauhvin tiin i han thai lang dawn teh ang. A dik ber tih lam hawi zawng erawh chuan chhiar loh ni se. Kan hlawkpui theih tur a lo awm ve tak hlauhvin, tih ngaihtuah chunga chhiar tur chi a ni awm e.

1) Hringnun hi a tawi a, nuam ti takin hmang rawh. Kan dam chen tur hria tumah kan awm loh avangin, hringnun hlim taka hmang thiamte hi mi vannei berte an ni. Hlim kan tih erawh a inang lo thei viau awm e. Siamtu hre renga hringnun hlim taka hman hlutzia hre chiang apiang an inchhir ngai lo.

2) Hringnun hi buan tur a ni a, theihtawpa sual chhuah tur a ni. Harsatna hmachhawn ngam loh hi hmelma pa bumna thang hlauhawm tak a ni a; ṭhalaiten an buan hneh lo fo ṭhin hi thil pawi tak a ni. Isua nen chuan engkim ka ti thei a ni tih hria a, bawh bettu zawka ṭan hi ringtu ṭhalaite chanvo a ni. Goliatha hneh turin beram veng thiam nih a tawk fo ṭhin.

3) Hringnun hi harsatna a ni a, hneh tuma beih tur a ni. Kan hringnun hi a awlsam vek dawn lo va, ṭap chungin khawvelah kan lo lut a, hlim taka kan chhuahsan theih nan kan hringnuna harsatnate chu hnehtu kan nih a ngai. HSLC & HSSLC result hi kan hringnun khaikhawmtu a ni lo va, rahbi pakhat chauh a ni tih hriat thiam a pawimawh.

4) Hringnun hi hmangaihna a ni a, zawn tur a ni. Thuziaktu pakhat chuan, “I rilru hliama a la awm miah lo a nih chuan, hmangaihna hi i la tem chhin lo tihna a ni,” a ti hial a. Hmangaihna hi zawn tur chi a nih hmel a, zawn awlsam dan ber pakhat chu thinlunga zawn tur a ni. Mita zawngtute mit a mim fo ṭhin.

5) Hringnun hi a khat liam a, leih buak tur a ni. Kan dam chhung rei lo teah hian kan hringnun hi a khat liam fo dawn a, chu chu ṭangkai taka leih buak thiam a pawimawh fo. Leih buakna hmun tur kan thlan thiam erawh a ṭul ngei ang. Tui mal farin luipui a siam thei tih hre reng chunga leih buak ṭhin tur a ni.

6) Hringnun hi a thuk a, liluh tur a ni. Tui thuk zawng hriat nan tui thiamte an liluh ṭhin ang hian, kan hringnun chhungril thukzia hre fiah thei tur chuan kan liluh a, a chhungah chuan eng ro phum rukte nge awm kan hai chhuah a ngai ṭhin. Thawk chham vanga nun chan phah khawpa liluh tur erawh a ni si lo.

7) Hringnun hi a sang a, lawn kai tur a ni. Khawvela kan lo pian chhuah ve ringawt chhan hi ngaihtuah chian hian, a sang lutuk a, lawn kai zawh loh palh hlauhawm tak a ni. Chu dinhmun sang tak chu lawn kai a, thunun tum hi kan dam chhunga kan hlen chhuah tur thil pawimawh berte zinga mi a ni ngei ang. Lawn turin leihlawn dawh a ngaih chang a awm a, hruia inpawh kai a ṭul chang pawh a awm ngei ang.

8) Hringnun hi a hniam a, bawh vah tur a ni. Kan hringnun zawh ṭheuhah hian hmun nal leh tawlh thluk awlsamna hmun kan paltlang a ngai fo va. Chutiang hmun kan thlen hunah chuan, kea kal aiin bawh vah mai hi a finthlak zawk ṭhin. Hniam taka awm thiam hi mi ngaiha sang taka awmna a ni fo. Sang taka lawn turin, kan awmna a hniam poh leh kan lawn sang tihna ni fo ṭhin.

9) Hringnun hi a reh a, thlir thiam tur a ni. A chang chuan hringnun hi a reh deuh duk chang a awm a, chutiang hun a lo thlen chuan ngaihtuahna fim tak nena thlir thiam a pawimawh ṭhin. Thlir thiam loh palh chuan mal ngawih ngawiha inhriatna leh vanduai bik riaua inhriatna a awm thei. Thlir thiamte tan erawh chuan hlimna leh lawmna hmuhna hun remchang a ni hlauh thung si. A hnai zawk Chhandamtun, ‘Thla muang rawh min ti,’ tih a nih kha.

10) Hringnun hi a muang a, nawr kal tur a ni. Kan hringnunah hian muangchang riaua inhriatna a lo awm chuan, hmasawn thei tura nawr kal a ngai tihna a ni. Motor nung thei lo chu a khalh kal ngawt theih loh ang hian, kan hringnun hi hma lam pan thei tur chuan nawr kal a ngaih chang a awm fo ṭhin. Nawr kal theih a la nih chhung chuan a la thi lo va, a la nung a, a la hlu hle tihna a ni.

11) Hringnun hi a chak a, fimkhur tur a ni. Ngaihtuahna fim hmang lova kal bawrh bawrh hian hum sual dai palh a awl a, a chhan pawh mihring nun hi a hmanhmawh lutuk ṭhin vang a ni chawk. Fimkhur taka hringnun hman thiam hi a finthlak a, a tlo zawk fo. Hmanhmawh luat tuk vanga tlai hi tlai zawng zawngah a pawi ber fo ṭhin.

12) Hringnun hi a inthlak danglam a, man fuh tur a ni. Dam chhung rei lo teah hian kan hringnun hi a inthlak danglam reng a, kan tui zawng te, kan hlimpui te, kan buaipui te pawh a ni telin a danglam ṭhin. Chutah tak chuan eng nge pawimawh tih man fuh fo a pawimawh. Kan tui zawng pakhat a chuai tak avanga helhkam ṭun lo tura fimkhur a ngai nasa leh zual.

13) Hringnun hi hriat lawk loh a ni a, zawhna zawh fo tur a ni. Hre sa a piang tumah kan awm loh avangin zawhna zawh fo hi mi fing nihna kawng awlsam ber a ni. Hria nih duh vanga pawi pang lo awm ṭhin hi tunlai ṭhangtharte zingah chuan a pawi chawk ṭhin.

14) Hringnun hi a nung a, thiam taka hman tur a ni. Nun tam neihna chu thiam taka hmanah hian a awm. A khai khawmna chu, hring nun hi am takin hmang la, Pathian ropuina tur lo ni vek rawh se, tih hi a ni ngei ang. “I awm dan tur chu Lalpa chungah nghat la, Amah chu ring la, Aman a ti vek ang,” tih a nih kha.

- Lalnunsiama Khalthang