ENGKIMA LAWMTHU HRIL

“Engkimah lawmthu hril fo rawh u; chu chu nangmahni lam thuah Krista Isuaah chuan Pathian duh zawng a ni si a.” – I Thessalonika 5:18

Lawm nachang hre mi niin i inhria em? Hei hi kan ngaihtuah ṭheuh tur zawhna pawimawh tak a ni. Ni tin nuna lawm reng hi chu a harsa kan ti a ni mai thei. Mahse, Pathian chuan ni tina lawm nun nei turin min duh a, chu nun chu ringtu nunah lang chhuak se a duh bawk a ni. Pathian hmangaihna kan hriat thuk poh leh lawmthu sawina tur kan ngah a, kan hlim zual mai a ni.

Kan Bible hian, ni hnuhnungah te chuan mi ‘lawm nachang hre lote’ an lo awm dawn thu a lo sawi lawk a (II Tim 3:2). Tun hunah hian, engkim deuh thaw an ta ang maia ngaitu mi tam tak an awm tih kan hre ṭheuhvin a rinawm. Chung mite chuan an thil dawnte avanga lawmna lantir ṭulna an hre lo va, an phu ve reng niin an ngai a. Hetiang hi a nih laiin, Pathian mite chu lawmna chang hre fo tura fuih kan ni a, “Engkimah lawm thu hril fo rawh u,” min ti a ni (Kolossa 3:15). Lawm nachang kan hriat hian a chhawrtu chu keimahni bawk hi kan ni leh ṭhin. Lawmna chang kan hriatna chhan tur hrang hrang han tarlang ila –

1. Lawm nachang hriat hi a pawimawh em em chhan chu, mahni inthlir dan ṭha min neihtir theih vang a ni. Lawmthu sawitu chu rilru nuam takin a awm thei a, lawmthu sawina dawngtu chu a hlim lehzual ṭhin. Eng vangin nge lawm nachang hriatna chuan a petu leh a dawngtu chunga nghawng ṭha a neih? Midangin thil tihsak che an inhuam hian, eng emaw chenah i phu ve a ni tih a tar lang a ni lo’m ni? Anni chuan an ngaihsak che a, chumi hriatna chuan thlamuang taka awmtir chein, a tihlim che a ni. Bible-a Ruthi nunah khan hei hi kan hmu a. Boaza chu Ruthi chungah a thilphal hle a, chu chuan Ruthi chu tu emawin a ngaihsak tih a hriattir avangin a tihlim ang tih rinhlelh rual a ni lo (Ruthi 2:10-13).

2. A dawt lehah chuan, Pathian chunga lawmna lantir hi kan tih awm reng a ni. Rinhlelh rual lohvin Pathianin thlarau leh tisa lamah thilpek tam tak min pe a, min la pe chhunzawm zel dawn tih pawh kan ring a (Deut 8:17-18, Tirh 14:17). Pathian hnena lawmthu sawi tur hian a ṭhatnate ngaihtuah thuak thuak mai lovin, keimahni leh kan hmangaihte chunga a vur malsawmna tam tak hi ngun taka kan chhut a va pawimawh em! Kan chunga Siamtu thilphalna chhut ngunna chuan a chunga lawmna a tipung a, min hmangaihin, min ngaihlu tih min hriat chiantir a ni (I Joh 4:9).

Amaherawhchu, Pathian hnena lawmthu kan sawi hi, a thilphalna leh malsawmna avang chauh ni lovin, a ṭhatna avangin a ni ṭhin tur a ni (Sam 100:4-5). “Lawmthu sawina chuan kawng pawimawh takin mihring hlimna a thlen,” tia sawi ṭhin a ni. Kan ni tin nunah hian lawmna tur kan ngah em em a. Zinga dam taka kan han tho thei te, ei leh in tur, kan chak zawng tinreng kan han ei thei te, piangsual lova kan awm te, hriselna ṭha tak kan neihte ringawt pawh hi a man chhiar dawn ila a va tam tak em! Kan nun hian Pathian kan chawimawi a, a hnena lawmthu kan sawi fo hi kan tihmakmawh a ni.

3. Lawm nachang hriat hian midangte nen min inhnaihtir lehzual a ni. Kan chunga thil ṭha titute hnena tihtak zeta lawmthu kan sawi hian, anmahni nen kan inpawh lehzual ṭhin. Tirhkoh Paula khan Priskilli leh Akuila, Krista Isuaa a hnathawhpuite, a nun chhanhim nana nghawng dawhte hnena lawmthu a sawina Rom 16:3-4-ah kan hmu a ni. Thil lian thamah leh hotea langah pawh ‘lawmthu sawi’ hi ringtute chuan kan nunpui tlat a ngai. Tunlai ṭhangtharte zingah thil pek a, “Ka lawm e,” tih nachang hre lo an tam ta em emte hi a veiawm ka lo ti ṭhin. Hei hi nasa zawka kan inzirtir leh pawh a ngai a ni.

Keimahni aia hnuaihnung, hna thawk tura kan chhawrte chungah pawh lawmna lantir zel hian inpawhna thuk zawk a siam a, nun a tihlim em em a ni. Tin, lawm nachang hriate chu mite ṭanpui duhtu an ni tlangpui ṭhin a. An chunga midangten ngilneihna an lantir chu an theihnghilh lo va, chu chuan ngilneihna lantir ve turin a nawr chhuak ṭhin a ni. Mite ṭanpui theitu nih hi a hlu a, Lal Isua pawhin, “Englo lak aiin pekin lukhawng a nei zawk,” tiin a lo sawi reng a ni (Tirh 20:35).

4. Lawm nachang hriat hian a chhe lam ni lova a ṭha lam ngaihven tlat turin min ṭanpui thei a ni. Kan rilru hi thil thlitfimna ang a ni a, kan chhehvela thil thlengte zinga ṭhenkhatah rilru min pektir laiin a dang chu min ngaihthahtir ṭhin. Lawm nachang hriatna hian kan chunga thil ṭha thlengte min ngaihtuahtir a, kan buaina leh lungaihnate min theihnghilhtir fo. Tin, lawm nachang hria apiangin thil ṭha hmuh tur an hre hnem a, chu chuan lawm thei turin nasa lehzualin a pui ṭhin a ni.

Keimahni nun ṭheuhva lawmna tur ngaihtuahna hian, “Lalpaah chuan lawm fo rawh u,” (Phil 4:4) tia Tirhkoh Paula fuihna zawm turin min ṭanpui thei a ni. Lawmna thinlung neih lai hian thikna te, lungngaihna te, lungnih lohnate neih a harsa em em a. Chuvangin, lawm nachang hriatna hian a thim zawnga thil thlir lo turin min pui thei a ni. Lawm nachang hretute chu an neih tawkah an lungawi a (Phil 4:12), neih belh zel tumna in a tibuai lo va. Hei hian sum leh pai leh dam chhung khawsak lungkhamna lakah a veng ṭhin a ni.

Tun hun hnuhnungah hian, Setana hian, harsatna kan tawh tam takte avanga kan lung hnual a, kan beidawn theihna turin min bei reng a. Chutiang rilru pu chung chuan Chanchin Ṭha hrilnaah rah ṭha a chhuah theih loh tih a hre chiang em em a ni. A thim zawnga thil thlir ṭhin leh sawisel ching mi kan nih chuan kan nunah Setanan hnehna a chang tawh reng tihna a ni. A nihna takah chuan, Pathianin thil ṭha min pekte leh a thutiamte avanga lawm nachang hriatna hi thlarau rah nen ṭhen hrang theih a ni lo a ni (Gal 5:22-23).

Amah ringtute chu harsatna leh manganna karah pawh Pathianin lungawina leh lawmna min pe ṭhin. Chu lawmna chuan kan nun thim lai ber pawh a chhun eng a, thlamuanna min pe a. Hei tak hi ringtute kan vanneihna em em a ni. Lu sunna leh natna hmunah pawh Pathian-ah lawmna neiin, thlamuanna kan nei tlat ṭhin a nih hi! Mihringte hian kan duh emaw, duh lo emaw, tawrhna, harsatna leh lungngaihna kan hmachhawn a ngai ṭhin. Chung hunah chuan, Pathiana lawmna nun nei tlat mi, ringtu puitling chuan Pathian a fakin a chawimawi thei ṭhin a ni.

Joba nun kan en chuan Pathianin fiahna nasa tak a pal tlangtir tih kan hmu a. Harsatna nasa tak a tawrh hnu pawhin Pathian a ring tlat a, Pathianah lawmna nun a nei a. Vawi khat mah vuina thu a chhak chhuak lova, a tawrh chhuah hnuah nasa zawkin Pathianin mal a sawm leh tih kan hmu a ni.

Tawrhna leh harsatna kara lawmna nun neih hi thil harsa tak ni mahse, Pathian ringtute chuan harsatna phenah pawh lawmna leh thlamuanna an hmu thei a. Harsatna chu rilru leh thlarauva tichaktu leh malsawmna thlentu atan an hmang ṭhin. Harsatna leh lungngaihna kan chunga a lo thlen a, kan rilru a hah changte hian, keini aia chan chhia, rethei tak tak leh sualna avanga lungngaia rum, mutmu pawh tuah thei lo an awm tih hi hriain, hengah pawh hian lawmthu sawi zel tur kan ni.

Kan thupui chungchang zir chiangtu mi ṭhenkhat chuan, “Lawm nachang hriatna leh lawmna lantir theihna hian kan thluak hnathawh dan a siam danglam thei a, a ṭha zawnga nun thlir a tiawlsam a ni,” tiin an sawi. Lawm nachang hretu chu mi hlim thei an ni. Chuvangin, malsawmna kan dawnte ngun takin ngaihtuah ṭhin ila, nuna thil ṭha kan hmuhte chu hlimpuiin, lawm nachang hriatna hi lantir zel ang u. Thilpek ṭha kan dawnte avangin Lalpa hnenah lawmthu hril ang u, Ani chu a ṭha si a.

- H. Lallawmchhungi