Guest writer
NexGen
Danglamna thlen tura hmangaihna thiltihtheihna
Hmangaihna hi mihringte beiseina min pe sang theitu ber leh min ti beidawng theitu ber a ni ti ila kan sawi sual awm lo ve. Nula leh tlangval chu sawi loh, naupang aṭanga puitling leh upa te, ran leh thlai te thleng hian hmangaihna kan mamawh a. Kan ram pawhin hmangaihtu a mamawh a ni!
Kristian ram kan nih anga ram dang aia kan ram nawmna leh kan entawntlakna lai tam tak sawi tur a awm ang. Amaherawhchu, belhchian kan dawl tak meuh em? Kan ram hi a dam em? Chhungkua, nu leh pa tam tak kan rum mek a ni lawm ni? Beidawnnain kan ṭhalaite sualah a luh thuk tir zel mai bawk si a. Kan kristianna hian ram hmasawnna a thlen zo meuh lo em ni ang? Nge kan Pathian thu hriat te hi a taka hmangchhuak turin finna kan tlachham zawk? “Lalpa ṭih hi finna bul a ni” tiin Bible in min hrilh si a, kan ram ringtute hian Pathian ṭihna tak tak kan tlachham niin a lang!
Ram ṭhenkhatah chuan Pathian thu avangin hmasawnna leh danglamna nasa tak a thleng tih kan hre ṭhin. Hnam mawl tak kan nihna aṭangin Kristianna chuan min hruaichhuak teh meuh mai. Amaherawhchu, kum engemaw chen aṭang khan a hmasawn lo zawng leh hnungtawlh zawnga kan kal tak chhan hi enge ni ta ang le? Kan neih chhun kan ram hian hmasawn lam a pan zel nan, Pathian ṭihna aṭanga finna kan va mamawh em!
Kan mimal nun leh chhungkua, ṭhenawm khawveng leh kan ramin harsatna a hmachhawn mek te hi chhan dang tam tak karah, hmangaihna kan tlakchham vanga lo thleng kan ti thei ang. A ni taka, hmangaihna hi thil ṭha tak ni mahse, kan thlakhlelh luatah min tinatu leh min ti beidawngtu pawh a ni fo reng a ni. Mahse, vawiin ah hian hmangaihnaah kan lo beidawng viau tawh a nih pawhin, kan ram leh a chhunga cheng mitin dam khawchhuah nana kan mamawh em em a nih avangin hmangaihna nei turin kan rilru i buatsaih thar leh ang u!
“Nangmah i inhmangaih angin i vengte pawh i hmangaih tur a ni,”(Marka 12:31) tih ziak hi kan ngaihtuah chiang tawh ngai em?
Mahni in hmangaih
Mahni in hmangaih nachang kan hria em? Mahni inhmangaih hi sual a ni em?
Bible chuan, “Nangmah i in hmangaih angin...” a ti a nih kha. Mahni in hmangaih hi mahni hmasialna nen kan hriatpawlh loh a pawimawh a, heng entirna tlem aṭang hian mahni inhmangaih awmzia kan hre thei ang:-
Mahni inhmangaihtu chu eiruknain a inti bawrhbang duh lo va. Eirutu erawh chu mahni hmasial, hmangaihna tlachham a ni.
Mahni hlimna leh nawmsakna uma chhungkua leh fanau hlamchhiah chuan mahni hma a sial a. Nakin lawka ama hrehawmna tur a din mek a ni.
Mahni inhmangaihtu chuan mi rel leh sawichhiatnan hun a khawhral duh lo va, a hunte ṭangkai takin a hmang zawk ṭhin. Mahni hmasialtu erawh chuan a duh hmuh nan midang pawisawi a hreh lo va, midang tihrehawmin a hun a khawhral ṭhin.
Mahni inhmangaih hi thil sual a ni lo va, kan neih ngei ngei tur zawk a lo ni. Mahni inhmangaih dan pawh kan thiam loh chuan midangte chu engtinnge kan hmangaih ang a, kan ram siamṭhat nan kan thawhchhuah tehlul ang le?
Kan neih loh pui pekchhuah tum hi thil harsa tak a ni. Ram hmangaihtu tia mi inpe tam tak ten mahni leh chhungkua pawh an hmangaih zo lo fo ṭhin. “Hmangaihnaah chuan channa a awm,” kan ti. A dik e! Amaherawhchu, mahni hrehawm pawisa lo va, Isua hnung zui tur kan ni tih pawh hi vanah kan tan lawmman a awm dawn a ni tih hriatna in min nawrkal ṭhin a ni lawm ni? Chatuan daih lawmman duhna leh nakin hun tur thlir thiamna nei chunga, reilo te hrehawm pawisa lova duhthlanna thiang tak kan hman ṭhinna hi mahni inhmangaihna dik tak chu a ni.
Kan ram dinhmun thlir ila. Mahni nun tihchhiat pawisa lo, ruihtheih thil a taksa leh thlarau vuiliam mekte, rei lo te nawmnan a zu hmun sa hmun thlang ṭhin te, chumi avanga ama nun leh a chhungkuain a tuar mek tih hre chunga sim duhlohte, Pathian hnaih a tha tih hre reng chunga Amah hlat zawnga duh thlang tlat thin te kan tam hle a. Chung chu mahni inhmangaih lohna nasa tak a ni.
Mahni in hmangaihna dik hi kan ṭhalaite nunah pawh tuh a va ṭul em! Zirlai chuan a zirlaiah taihmak a chhuah a, hlawhtlinna a hmuh hun tur thlira a beih ṭang ṭangna chu- amah a inhmangaihna a ni. A hna thiam taka thawk tura bei fan fan tu chuan, zahawmna leh hlutna a insiam a ni. Thinur, vuivai leh mahni inkhawngaih nana hun kan hman liam chhung hian, mahni tana ṭha hriaa um tu te chuan khawvel an thlak danglam mek a ni tih hria ila. Hengte hi kan tan chona thar ni thei se a ṭha hle ang!
Mahni inhmangaihna nei tura kan rilru kaihruaitu tur thil pawimawh pahnih chu - Pathian anpui ngeia siam kan ni tih inhriatna leh Amah ṭihna hi a ni. Kan hmel a ṭha emaw ṭha lo emaw, nihna sang kan nei emaw nei lo emaw, kan rethei emaw kan hausa emaw, kan hlutna chu - Pathianin duh taka a siam, sual vanga kan tluk hnu pawha Isua Krista thisena tlan kan nihna lai hi a ni a. Mahni inhmangaihna nei lo, a nun tichhetu chuan ama pawi a sawi mai ni lovin Pathian pawi a sawi a.
I vengte hmangaih rawh
Mahni kan inhmangaih thiam chuan midang tana ṭha tur ngaihtuah thiamna kan nei thei ang. Pathian thu hian belhchian a dawl khawp a. Midangte hmangaih leh duhsak tur hian keimahni kan inhmangaihna aia nasa min phut lo va, hmangaihna erawh luanchhuahpui ngei turin min phut thung. Kan chhungkua, ram leh khawtlang inenkawlna ṭha lo leh fel lo te kan ngaimawh lo a nih chuan, a sawh khawkin min den hun a thleng leh nge nge ṭhin a. Chutiang bawkin midang tana ṭha tur kan ngaihtuah hian a hlawkna kan tel hun pawh a awm ve leh ṭhin.
Mihringte hi pung/ rahchhuak tura siam kan ni a (Genesis 1:28). Midang tana luanchhuah hi punna chu a ni. Mahni theihna, thiamna leh finna te tipung lo va, up bet tlattu chuan ama chhiatna tur a thlen a ni tih Bible-ah kan hmu (Matthaia 25:1-13). Heng hi thlarau lam thil chauh ni lovin, kan nitin khawsakna ah pawh a pawimawh khawp mai. Kan thiam zawng leh tui zawng, hriat zawng te hi midang chawikan nan kan hman ṭheuh chuan kan ram a rethei ngai lo vang. Kan ramah hian pe chhuaktu nge ṭhahnem zawk ang dawn tumtute? tih hi han inzawt teh ang. “Englo lak aiin pek in lukhawng a nei zawk” (Tirhkohte 20:35), tih chhiar fo tu te hian a thlawn a dawn theihna kan um dual dual te hi ngaihtuah chian a va hun em! Dawngtu mai ni lo va, pe theitu dinhmun a ding zawk thei tura ṭan kan lak pawh a ngai a ni. Chu dinhmun aṭang chuan, kan ram eichhe mektu duhamna leh hlemhletna te pawh a lo ziaawm ngei a rinawm. Tichuan, chhungkua, khawtlang leh ram pum huap pawhin hma kan lo sawn ang a, Kristian ram tih hmingpu tlakin danglamna a lo thleng thei dawn a ni.
Hmangaihna kan tih hian mi zawng zawng tilawm nun tihna a ni kher lo va. Hmangaihna avanga tawrh a ngaih chang te pawh a awm ṭhin. Mi tihlawm tumna hian hlauhna a siam fo va, chu chuan hmangaihtu dinhmun a ti derthawng a, ram hruaitu tam takin mipui laka an mawhphurhna te, nu leh pa, pi leh pu tam takin an tu leh fate laka an mawhphurna te an hlen chhuah loh phah fo thin.
Hmangaihtu dik chuan sual laka a chhanchhuah theihnan a zilhhauvin a zirtir zawk tur a ni a, dikna tiang lek kawh vanga misual nih hlawh pawh a huam a ngai ṭhin. Chutianga huaisen taka ding ngam te hi kan ram siam ṭha theitute chu an ni.
Hmangaihna hi thil awlai a ni lo va, mi tam takin kan beidawn san reng a ni. Amaherawhchu, 'hmangaihna chu a hlawhchham ve ngai lo' tia Pathian thuin a sawi hi inghahna tlak a ni a. Hmangaihna dik tak nena ram siam ṭhat kan tum a nih chuan, kan hlawhchham hauh lo vang.
Mother Teresa-in, “Thil ropui tak kan ti vek thei lo ang, mahse thil te ber pawh hmangaihna nasa tak nen kan ti thei vek a ni,” a ti. Kan ram thlak danglam tur hian ram hruaitu, kohhran leh khawtlanga mi langsar leh mi ropui tak kan ni emaw ni lo emaw, mi tu pawhin hmangaihna dik tak nen kan awmna hmun apiangah ṭan kan lak chuan kan ramah danglamna a la thleng ngei ang.
- Dr. Mary Lalengkimi