KAWNG KAN THEOLOGY

Kan inkharkhip lai khan vawikhat chu kan nau damlo kanin Ebenezer Medical Center ah kan kal a. Hri leng kara kal kan nih avangin damdawi in chhung pawh chu luh theih a ni lo va. Kan nau damlo chanchin te kan hriat chian hnuah haw zai kan rel zui a. Kan haw lam chu traffic jam a nasa in, kawng a tawt hle mai a. Bazar Bungkawn kual kan thlen dawn hian traffic duty awm lohna hmuna mipui kawng kan te kal dan ka hmuh chuan ka ngaihtuahna a ti kal thui hle mai a. Kawng an kan tur chu hmanhmawh hmel deuh hian an han tlan vut a, kawng chanve an thleng ta maw tihah chuan muang fahran hian an kawng kan tur chu an kal zui ta hlawm a. Motor-a chuang te tan chuan mit a khamin, hmuh an nuam lem lo hle mai.

Kawng tluanin ka ngaihtuah zui ta a. Mi nawlpui in kawng kan kan dan hi bansan a ṭha hle mai tih min ngaihtuah tir a. Ngaihtuahna a kal thui zel a, ringtu nun nen te pawh a lo in ang hle a lo ni. Hring nun zin kawngah hian kan han tlan ve vut ṭhin tak na in, kawnglaihawlah kan zi muang kual vel ta ṭhin hi a pawi lai tak chu a ni. Kan thlenna tur hmun thlen hma in kan muang suar suar a, kan muang sual chawk ṭhin. Mi kawng kan dan kan sawi tak te pawh khan, kawng chanve thleng khan hman hmawh taka an tlan avangin him tawkah an in ngai a. Motor lo tlan kha ding hman lo ta se a rawn su ngei dawn a, nunna hial chan theihna a thlen dawn tihna a ni.

Piangthar tir, thlarau nun harhvang ṭha tak, rawngbawltute pawh khawp kham lo leh mahni ringtu pui te pawh buk tling zo lo ringtu nun hman hmawh tak ṭhin nen pawh tehkhin theih a ni awm e. Midang zawng zawng chu an hmu ro vek tawh a. Kohhran kawng chanve a thleng choh tihah a ko a thlak thut a, a pianthar tirh ang khan a thlarau nun a chak reng bik lo va. A muang suar suar a, thlemna chak tak a lo thlen meuh chuan motor lo tlan in kawng kan hmanhmawh lo te a rawn sut mai theih ang khan sut thluk in a awm leh nge nge ṭhin. A tam zawk phei chu tho chhuak zo tawh lovin an pil hlen a, nun duhawm leh beisei awm tak kha engmah lovah a tham ral ta mai ṭhin.

Sikul kan kal lai a nu leh pa leh zirtirtu ten lehkha zir dan ṭha min hrilh ṭhin zawm ṭha duh lo vin, mahni ngaihdan leh duhdan in exam dawna zir ngheng mai te hi kan thiam dan tawk a la ni a. “A bul ṭan ṭhat chu a zahve zo tluk a ni” kan tih fo hi kan chetsual pui ṭhin thu ṭha a ni ta fo mai. A tir aṭanga a tawp thlenga ṭan mar pat a ṭul tih hre reng si hian a lai hawl velah hian kan han tawp san lailawk a; exam hun a lo thlen meuh chuan zirtur kan lo hlamchhiah khan min rawn ṭhing ta tak tak a, kan hun neihin a daih lo va, mahni remruat fel loh rah kan seng a, thiam chiang mang lovin exam kan han chhang a, kan thiam ang ang te chu tlem a zawng han ziak bawk mah ila, kan thiam ziktluak loh avangin kan han phuah belh zui ta ṭhin ang hi a ni awm e.

Satel leh sazupui intlansiak thawnthu kan sawi ṭhin ang hi kan hring nun ah hian a thleng dik fo. ṭhalai tam tak khawvel thiamnaa intlansiak kawngah fal tak a hma hruai zet a, ṭhianten min umphak chuang lovang tia inthlahdah san a, mut sek tum te hian thawh an hai a. An hnunga awm nia an hriat ten tih takzet leh taimakna nen a an rawn beih fat fat na chuan a rawn umphak tir thuai a. Hma hruaitu nia inhria kha a han harh chhuah meuh chuan a ṭhian a hnuaia awm ṭhin nia a hriat te ngeiin an lo hma khalh a, ṭhiante zut bangnawi a rawn peh a ngaih phah fo.

100 meter intlansiakna neih ṭum hian a tel tur zinga mi pakhat hian 1500 meter tlan tur emaw a ti a ni awm e. Endiktu in silai a han hmeh per chiah chuan, ka tha ka khek e tiin hmanhmawh lo deuh hian bul a ṭan pek a. Tha pui chhuah tura ṭan a han khawh ve meuh chuan a tlanpui zawng zawng te chuan an thleng fel der mai hi a lo ni a. Khawl tel hnawih an sawi ang maia chaka a tlan pawh in, a hnuhnung ber a ni ta tho tho an ti. Chutiang deuh chuan kan thil tihna kawng hrang hrangah hian muan sual theihna tur hi a tam tih kan hriat a ṭha. Anih loh chuan tlai luatin pawina a nei tih zawng zawng hi kan ta a ni mai ang tih hi thil hlauhawm tak a ni.

Mithiam ten thil hmanhmawh thlak leh pawimawh tih hmasak thiam hi mi fing awm dan a ni an ti a. Kan hun hman tur reng reng hi hmanhmawh ngai a ni em tih leh a pawimawh em tih hriat chian hmasak phawt tur a ni an ti bawk. A tam zawk hi chuan thil pawimawh lo zawk hi tih hmasakah kan nei fo niin a lang. A bik takin tunlai hian ṭhalai tam takin an nuam tihzawng games leh social media lamah hun an hmang nasa a. Tih hmasaka neih atana ṭul miah lo kha hun tam tak khawh ral nan an hman ṭhin avangin a pawimawh leh hmanhmawh thlak zawk an thlauthla a. A tawpah chuan an mahni leh an mahni phurrit an insiam a, tunlaia rilru hah leh mahni inrintawkna tlachham tam tak an lo pian chhuah chhan pakhat pawh hi niin a lang. Chuvang chuan enge kan tana pawimawh hmasa leh ṭul te hriat chian hi thil pawimawh tak a ni. Tih tur hmabak hlen zet hnuah thil dang kan tui zawng leh intihhlimna ang chi hi tih chauh tur tihna a nih chu.

Kan muan sual fo na thil pakhat dang leh chu, thil pawimawh em em si, hmanhmawh thlak lutuk ni mai si lovah hian kan che sual fo niin a lang. Entir nan, kum tawpah lei man pek tur chhungtin in kan nei a, kum tawp a pek tur tih vangin kan ngaihsak zui lova, chhiah pek tur pawh kan dah ṭha lem lo va. Kum a lo vei a, pek hun a lo thlen meuh chuan chhungkaw tam takin sum pek tur kan nei lo va, mi ta puk chawp tur kan zawng ruai a, a ṭhen te phei chuan pek tlai man kan chawi phah hial mai! Chhiah pek ṭhat loh avanga hremna hial tawh theih ni bawk si, kan pek ngei ngei tur thil te pawh inthlahdah leh ngaihsak tawk lohna avangin phurrit kan chan tir a, keimah ni leh keimahni kan inti hrehawm thlawn ta ṭhin hi thil pawi tak a ni. Hetiang kawngah hian awmze nei taka lo inbuatsaih lawk hi mi remhria te awmdan tur a ni a. Mitin in kan zir theih leh kan harh chhuahna tur kawng pawimawh tak niin a hriat.

Kawng kan kan rau rau anih chuan a him chin kan thlen hma chuan muan kual ching lo ila. Kan him damna hmun kawng sir leh lam him taka thleng turin thahnem ngai ila. Kan ringtu nunah pawh chutiang chiah chuan chatuan hmun tur kan thlen hma hi chuan muang kual lo hram ila. Kawng kan muan theology ban san a hun tih hria in kawng kan dan thar theology kan hman a hun ta tak zet zet a ni. Chutiang ti thei tur chuan a tawp thleng a tha thlah lova kan tih tur ṭheuh kan zawh ṭhat a ngai a. A tawp khar ṭhat hi Lal Isua ngei pawh ina a ngaih pawimawh a ni a. Kraws lera a tih tur a hlen chhuaha a thusawi hnuhnun ber pawh ‘Ka ti zo ta/a kin ta’ tiin a hun a khar a nih kha.

Chutiang chuan nun kawng zawh tur nei ṭheuh kan nih ang hian, kan hma lam huna tih tur leh hmabak hlen tur kan neih te hi, kan thih dawn darkarah ‘ka ti zo ta’ tia khawvel hi kan chhuahsan ve theih ngei na turin, tun aṭang hian ṭan kan la thar ṭheuh thei a. Hun liam tawh leh kal tawha kan tih ṭhat chhuang thei kan ni lo. Kan hmabak a tih tur la awm hi ṭhahnem ngai taka kan hlen chhuak lo anih chuan kan lo tih ṭhat tawh te kha engmah lovah kan chantir thei tlat a ni. Chuvang chuan Kawng kan Theology ṭha ber- a tawp thlenga ṭan mar pat i tum ṭheuh ang u.

- Lalnunsiama Khalthang