BUL ṬAN THAR LEHNA

Mihring tung chho a piang kum puitling chin tawh phawt chuan, “Bul ṭan ṭha leh thei ila aw“ emaw‚ “Theih chu ni se Sana/ hun hi her let leh theih ka va chak em!“ tih chang kan neih deuh vek awm e. Mahse tumahin hun kal tawh kan ko let thei lova, sana kan herh let thei bawk si lo. Chutihrualin hun kal tawh a kan nuna thil thlengte chuan kan TUN NUN leh kan HMALAM HUN thlengin nasa takin nghawng a nei lawi si. Hun kal tawha kan nuna thil thlengte leh zirtirna kan dawn tur kan dawn lohte avanga harsatna kan tawh mekte chuan kan nunah hling ang leh pan damtheilo angin min bawih thin a. Hetianga harsatna tawk mek te hian Bul ṭan thar an chakin, tuamdamtu an mamawh takzet a ni.

Harsatna tawh vanga ka hnena lo kal ka ṭhiannu, nutling pakhat chuan, a tleirawl tirh te a duhthlanna fing zawk thlan nachang hriat loh vanga dinhmun lungchhiatthlak tak taka a awm fo thu leh, a nih tur ang a nih phak loh vanga rilru hrehawm taka a awm thu min hrilh a. Khatih hun lai khan Pathian nei tu, kaihruaitu nu leh pa emaw, hmangaih taka zilhtu leh pawmtu lo nei ta se, tuna a rilru hrehawmna hi a neih a rin loh thu a sawi chuan ka thinlung a dek hle mai.

Tupawh hian kaihruaitu leh kawhmuhtu kan mamawh a. Chutiang ti thei tur chuan Pathianin chhungkua a din a. Mawhphurhna pawimawh tak nei turin nu leh pa a dah bawk a ni. Chung nu leh pa te chuan chhungkuaah hmangaihna leh lainatna an zirtir ang a, ngilnei leh dawhtheih taka midangte nena khawsak ho, nun ho dan dik an zirtir bawk tur a ni.

Chhungkaw inenkawlna ṭha leh ṭhalo a seiliante hi an danglam fo mai a. Chhungkaw inrelbawlna fel tak aṭanga chawrchhuak te chuan a tlangpuiin khawvel hmachhawn dan an thiam a, khawvel inher danglamin a ken tel hrang hrang te rilru hrisel leh fim taka dawnsawn dan an thiam bawk. Chhungkuaa zirtirna ṭha dawnglo erawh chuan chung chu a hre thiam lo mai ni lovin, khawvela an awm chhan tihlawhtling tura an beihnaah, duhthlanna fing leh hrisel an hmang thiam lo va, an thinlungah a ṭha zawk chu lang ve bawk ṭhin mahse, a ṭha ber thlang thiam tura kawhhmuhtu an tlakchham zia a lang leh fo ṭhin.

Zirchianna thenkhatah chuan chhungkuaiin a pek tur ang hmangaihna leh enkawlna ṭha dawng lo te hian inlaichin naah harsatna an tawk nasa in, nulat tlangvalna kawngah an chaklo hma bik ṭhin niin an sawi. Hmangaihtu, zahtu leh ngai pawimawhtu nei lova sei lian te zingah pawh mahni inthunun thei an awm laiin thenkhat chu mahni inhlut thiam lo va, an duh dan ni lo thleng pawha khawsak mai awlsam an awm bawk. Thenkhat phei chuan an nun ruak hnawhkhat turin pawisak an nei lo va, rei tak daih tur nilo mahse anmahni ngaihsaka lo pawm tu tawh phawt chu an tana mi ṭha lo pawh ni se, hnar ngam turin an huaisen zo lo. Chhungkuain a pek tur ang hmangaihna, ngaihsakna leh zirtirna dik dawng se, heng harsatna te hi an pumpelh thei ngeiin a rinawm.

Naupangin tihsual leh thiamloh an neih changin hauh emaw, vin emaw, nuihzat aiin tihdantur dik zawk zirtir leh kawhhmuh hian rah ṭha a chhuah zawk fo. Khawvel ṭhang chak tak hian sualna pawh nasa lehzualin a keng tel mek zel a. Kan chhungkua ngei pawh a luhchilh hun a la thleng thei. Kan beisei loh harsatna chi hrang hrang hi kan fate chungah pawh a la thleng thei a. Heng hunah hian nu leh paten kan fate hi kan dinpui tlat a ngai ṭhin. Chhungkua hi tuamdamtu nilova thinhriktu zawk kan nih palh chuan nun thar bul ṭan leh turin harsatna kan siamsak zawk tihna a ni.

Naupan lai aṭanga hmangaihna leh venhimna dawng lo te hi an nunah a lan chhuah dan a inang lo em em a, a ṭhalo zual zirchianna hrang hrang aṭanga ka hriattheihte han tarlang ila:- A ṭhen chu an thin a chhia a, mi dang ṭhatna aiin an ṭhat lohna an hmu hma a, an chapoin mahni an indah sang hle ṭhin. An thiam leh theihna te mahni inven nan, midang laka inphen nan an hmang a. Tin, an thu an duh a, mi dang thuhnuaia awm an harsat a, hruaitu dinhmun a awm nuam an ti em em a, an thuneihna mi dang hnuaichhiah nan an hmang fo ṭhin. Hmun ngai, thil ngai an ning zung zung a, mahni chunga pawi tur tih hial duhna an nei hma em em a ni. A ṭhen ve thung chu an inkiltawih em em a, an ngaihdan leh an duh zawng pawh an sawi ṭha ngam lo va. Mi tihlawm loh an hlau va, mi dang lakah an in la hrang a. Mahni inrintawk lohna avangin an thiamna, theihna leh ṭhatna lai pawh an inhmu thei lo va, a tawpah phei chuan nun beidawnna ah an lut fo ṭhin.

Heng mite hi Pendulum, banga sana in then thei kan tih ang mai hian an nun phung hi a inthen tawn chhen ṭhin a. Nun hlimna tur awm nia an hriat zawng zawng an theih ang angin an lawr khawm a. Mi hmuha lan mawi bakah khawtlang pawm hlawh duhna avanga kohhran leh khawtlanga inhmang an awm laiin, hetiang lam ngaihsak duh hauh lo; pawisa tlat lo pawh an awm ve thei. Ruihtheih thil, mipat hmeichhiatna, pornography, lehkhabu chhiar, movie en, len, mahnia tal hran duh tlat, ei leh ina insum theih loh, exercise lak, chawl hman lek lova hnathawh chiam, inchei leh a dangte ringawt a in hmang ral te pawh an awm a. Heng kan sawi tak zawng zawng hi ka nihna a ni e ti ngam khawpin huaisenna erawh an nei lo thung. An thil chin hi a ṭhat leh ṭhat lohna lam ngaihtuah lovin, a nih dan tur ang ni lovin, an tana ṭha lo tur zawngin an hmang ta ṭhin a ni.

Mahni inpawm hlei thei lo khawp, an hun kal tawhin a tih­hrehawm leh si hi an tam thei viau awm e. Heng mite hian an hun kal tawh chu eng ang pawh ni se, an ta, an nun leh a hmangtu an ni a; an mahni deusawh leh thinhrik phah lo tur nia an hriat te hnena thlifim hlek lova an chanchin sawi ngamna an mamawh a. Mi pangngai anga pawmtu leh zahtu an thlahlel em em a, chutiang ni a an hriat te lakah chuan an thla a muang ṭhin.

Ka ṭhiannu in a harsatna aṭanga chhanchhuah a nih dan a sawi hian ka rilru a khawih zual em em a. “Pathianin a kohhran mite kal tlangin min chhan chhuak a. Ka tihsual zawng zawng pawh hre chunga min dem hauh lova, hmangaihna leh lainatna nena min dawngsawngtu ni mai lova, bul ṭan thar leh tura kawng min kawh hmuh zeltu a ni. Ka thla a muang a, ṭangkaina nei veah ka inngai thar a. Ka rilru puthmang a inthlak a, mahni inkhawngaih a hun hman ai chuan mi dang, khawtlang leh ka ram tan hian tih theih ka nei ve a ni tih ka hrechhuak a. Mi dangte tan malsawmna ka ni zel dawn a ni,” a ti a nih chu!

Pathian neitu, amah nena len dun thlang tlattu chuan tlai luat awm lovin bul ṭan thar duhna rilru an lo nei ṭhin a. Pathian in an nun kawng a sialsak chu zawh zir duhna neiin, an dam chhan luah zo ngei turin harsatna pal tlang ngam tura huaisenna neiin, hlimna leh lawmna dik an lo nei chho ṭhin. Amaherawhchu, chutianga an tih theih nan chuan kaihruaitu leh kawng kawhhmuhtu an mamawh a ni.

Kohhran hi mi chi hrang hrang, chak lohna hrang hrang neite inpawm tawnna a ni a. Pathianin a din dan anga awm lo chhungkua aṭanga lo seilian, kaihruaitu nu leh pa emaw chhawmdawltu nei mumal lo te tan pawh hian hmun him, ngampa taka an awm theihna hmun a nih a va ṭul em! Lal Isua ngei pawh kha a hun laia mi chi hrang hrang, rothap tak tak leh mi bumhmang, zu ruih hmang te leh amah hre chiang lotute bula khawsa ṭhin a ni a (Matthaia 11:19). Isua Krista nun inzirtirna leh a zuitu rinawma inchherna hmunah hian heng mite hi dawhtheihna leh ngilneihna nena chhawmdawl an nih chuan bul ṭan thar leh theihna an lo nei dawn a. Mi hriatthiamna ngah tak leh hruaitu ṭha; chhungkua, khawtlang leh ram tana mi chhenfakawm, innghahna tlak an lo ni thei a ni.

Duh vang ni lova enkawlna leh zirtirna ṭha dawng lote, duhthlanna lo hmang sual leh rahbi tleu laklawh te hian bul ṭan thar an duh a, bul an ṭan thar theih nan mimal, chhung­kua, pawl leh kohhran ang hian mawhphurhna kan nei ṭheuh a ni.

- Esther Zochampuii