ICED TEA-AH VUR TLANG

Tleirawl rualte nen ‘Hlawhtling tura infuihna’ tih thupui hmanga ni hnih daih hun kan buatsaih ṭumin, a lo tel zinga nula pakhat chuan kan seminar neih zawh dawn tlaiah heti hian a sawi a, ‘In seminar buatsaih hi theihtawp inchhuah tih a hriat a, engkim hi in lo buatsaih lawk thlap zel a, kan lo luh chiaha Iced tea in chhawpah pawh vurtlang awm thlap, a nih tur ang taka siam min lo hlui a,’ tiin.

Ka lo ngaihtuah thuk ngai lem loh, chu ṭawngkam chuan min deng na hle mai a. Ka chan loh khanah Iced tea nihna dik tak min hriatfiah thar tir a. Thingpui dawr hrang hranga ka chawlh tawhna te ka ngaihtuah let a. Kei, Iced tea tui ti ve tak chuan, an neih remchan phawt chuan ka lam hmaih ngai meuh lo reng a. Mahse, Iced tea-ah vur tlang a awm ngai zen zen lo tih ka hrechhuak leh ta zel a. Ngaihtuahna a vak thui ngei mai!

Thil hi a nihna tur ang ni lova phochhuah a pawizia min ngaihtuah tir zui zel a. Patling ṭhankin meuh pawhin Iced tea ka lam khan vurtlang awm ngei kha ka dikna chanvo a ni tih pawh hre lovin kum eng emaw zat chu tui ti takin ka lo in reng ṭhin a lo ni. Vurtlang tel lo khan a tuina a bo phei chu a ni hauh lo va, mahse Iced tea nihna dik tak kha ka lo la tem mang ngai reng reng lo chu ni in. Ka chanvo sum seng a ka lei ngeiah khan, a nih tur ang ni lo chungin ka lo lungawi reng a lo ni.

Aizawl District Child Welfare Committee-a kan awm ve lai te min ngaihtuah chhuah tir a. Naupang pianghlim aṭanga kum sawm pariat inkar tana ding tura ruat kan ni a. Naupang, hringtu nu leh pa nei lova piang tumah an awm lo tih chu sawi loa siak kan tih mek laiin, naupang, ka fa, ka tu, ka vah titu tur nei lo an tamzia te ka ngaihtuah let a. Kan ram zim te mihring nuai 10 chuang awrh awmnaah hian mahni dikna chanvo chelh pha lo mai ni lo, mahni dikna chanvo pawh hre lo va, lungawi taka mahni luma lum mai mai kan va tam dawn em tih min suangtuah tir zel a. Pathian ṭih chhuan thar din tur hian hmabak tihtur a va tam tehlul em!

Naupang chunga hleilenna hi a haw bertute zingah ka tel ve in ka inhria. Chutih rual erawh chuan naupang thunun phal lo leka duat leh enkawl erawh vawiin ni thleng hian a ṭhatna ka la hmu chhuak lo. Naupang dikna chanvo hum sak an ngaih rual hian enkawl a, hmangaih avanga an ṭhatna tura thunun hi chhungtin mawhphurhna a ni. ‘Kan fa hian chumi kha mi chu a lo rui ve a, kan enkawl thei tawh lo, khawngaih takin home (naupang chhungte tihtur pawh nei lo awmna tura ruahman) ah min lo enkawl sak teh u’ titu te hi, a rethei leh harsa ber berte an ni bik chuang hauh lo nia. Aizawla eizawnna mumal tak nei, mahni in leh lo nei ngei te pawh an bang chuang lo. A nih tur ang taka chhungkua kan din loh rah kan seng mek ni berin a lang.

Nupaa insiam turin kan Mizo danah chuan palai kan intir a, chhungkaw pahnih inremsiamna in man inhlan dan tur te kan ruahman phawt a. Pastor remchan hun tur zawtin inneih ni tur te kan siam leh te te a. Man kan inhlan felah inneihna Pathian leh a Kohhrante hriatpuiin kan nei leh zet a. Mo chu a pasalte in lamah a lawi felah nupa tak tak lo niin, chhungkaw bul kan ṭan ṭhin a ni ngai a. Tunlai hian man leh mual inhlan pawh awm lo, kan inbungraw kawl ta vel mai mai hi a pawi takzet a ni. Rei lo te chhungin fa an hring a, a enkawl leh mawh la duh si lovin, naupang pawisawi miah lo te chu lungngaihna chirh dupah an hnuk lut a. An fate tan kawla ni chhuak chhiar hi nikhat hrehawm bul inṭanna a ni tih ngaihtuah lo lek in, hringtu nu leh pa chuan nula leh tlangval ang maiin ‘lenlai ka chen e,’ an han ti leh si te hi a rapthlak zo zai asin aw....

Heng naupang tam tak kan sawi te tan hian khawvel thar kan buatsaih a ngai a. Ram changkang zawkten chanhai zawkte tan an nun an hlan ṭhin te hi hmuhnawm thlir a thlir liam mai lovin, nang leh kei hian kan ti ve thei a ni tih hi kan hriat fiah a hun ta hle mai. Child Welfare lama kan hotuten fa lak chungchang an sawi dan hian ka rilru a hneh hle ṭhin. Fa neih lama harsatna nei ten fa an lak dawna an lo sawi ṭhin chu, “in fa tur hi a vannei dawn mang e, mi tam tak chuan fa te an hring ngei mai a, mahse nangni chuan hmangaihna in inhring dawn a ni a, chu tluka nu leh pa hmangaihna nasa zawk chu a awm thei chuang lo,” tiin.

A ni lah taka hmangaih loh fa hi kan ramah hian an piang hnem ta lutuk deuh a ni. Heng kan sawi tak naupang rilru thianghlim leh pawisawi lo tam tak hian thlamuang taka haw na tur chhungkua an mamawh a. Fa nei thei lote chauh tih turah dah mai lovin, hmangaihna avangin an tan penchhuak thei hi awm belh zel ila, rei rial lovin kan ram riangte hi tuam damna bulṭantu kan ni thei dawn a lo ni. Midang tih tura dah mai lo va, a bul ṭantu nih hi thil inchhirawm tak a ni hauh lovang le.

Chutih mek lai chuan, hma­ngaihna nena fa hringtute tana harsatna siam duh kan lo awm ve leh zel hi a lungchhiatthlak tak zet. An nu leh paten a hun tur huphurh leh lungkham bera nei chunga kum pui lingleta an nghah fan fan laiin, ‘nang chu i nu leh pa hrin i ni ve lo,’ tia naupang thinlung keh chhe vek tur pawh dawn sak lo leka ṭawng lo cheh duh tawk an awm ṭhin. Heng hian chhungkaw duhawm tak tak a tikeh chhia a, tuam dam leh tura beih nasat a ngaihzia reng reng an ngaihtuah zui ve lo. An pawisawina chuan chhungkaw tan lui dung chen zet lungngaihna a luan luh tir a. A kuang liam tur dan tum reng rengin mittui nen chhungkua an rum tlawk tlawk tih hi hria se le a duhawm hle a ni.

Kan rawlthar rual hnenah “Hlawhtling tura infuihna” hun kan hman khan eng ang takin kori tu ang maw? Mi sawmthum dawn ṭhalaiten an thiam an theihna hmanga kan ram tuam dam hna bul an ṭan a nih ngat chuan, kan ram hian hmabak eng tak a nei dawn tihna a ni. Hlawhtling tura an bei ṭauh ṭauh a, an ṭhalai pui tam takte tihhmuhtu an nih leh zel theih phei chuan lungngaih viau chhan tur a awm hian ka hre lo ṭhin. Kan ram chakna thapui tur ber kan ṭhalaite hi palian muthlu kaih thawh ngaiah hian ka chan deuh roh a. An rawn harh chhuah hun hunah kan ram hmel hi a dang lam dawrh dawn tih hi savawm thingkung vawn an sawi ang hian rinnain ka vuan ve tlut mai a ni.

Iced tea-ah vurtlang awm tur a ni tih hretu kha nula ang ṭhalai rual kha kan ram hian a ngah a. Mahse, tuizema tui in tur herh haw loh ang deuh hian, a in up rimchhiat hma in a nihna tur tak tuihalten an in theih turin herh chhuak ila. A thlen chin apiangah zung a kai zel ang a. Rei lo teah Pathian ṭih chhuan tharte thawhrah sengtu chhungkua kan ni mai dawn a lo ni reng mai.

Thil a nih tur ang ni hauh si lova lungawi kan tam avang hian thil ṭha zawk beisei nachang hria kan tlem phah nasa mai si a. A nachang hria, vurtlang awm ngei Iced tea in i zir thar teh ang u.

- Lalnunsiama Khalthang