ZAKAIA IANGIN

“Zakai, lo chhuk thuai rawh; vawiinah i inah ka thleng tur a ni,”(Luka 19:5) tih ṭawngkam tawite khan danglamna a va thlen nasa tak em!

Zir mi te sawi zau atan a ṭobul lam chu dah ta ila. Kan ram hlim thla aṭang hian eng ang danglamna nge thleng se kan duh tih zawhna pawh mimal tin chhan atan dah ṭha phawt teh ang. Ram changkang kan tih America mipui ten sawrkar hnathawkte hnenah, “Ka chhiah pek pawisa a ni in hman,” an tih theih nana chhiah an pek nasatzia te rilruah a lo lang zut zut mai. Man pek hmasak phawt loh chuan thil reng reng hian hlutna a nei thei ngai lo va. Kan ram zim te pawh hi mipui ten a man kan pek phawt loh chuan a hlutna kan hre lo zel dawn niin a lang.

Mizoram anga compensate lak tamna ram hi khawvelah hian awm ve tak ang maw? A hlawkna teltu tan chuan malsawmna van tla tih mai awl tak tur pawh a ni reng mai. Kan ram tan hian man pek kan neih loh chu sawi loh a thei theiin a thau kan sawk thla mawlh mawlh hi a ni ber zawk a. Chhantu nei lo leh enkawltu nei lo ang mai hian hliam pui a tuar mek a ni. A hliam tuar hian dam lam pan aiin a na belhchhah turin a ti pun luntu kan pung zel ni te hian a hriat ṭhin. Samari mi ṭha ngilnei zaidam, ṭanpui ngaite ṭanpuitu kan ram hian a mamawh tak zet a ni.

India ramah mihring awm zat aṭanga teha nupa inṭhen tamna ber; HIV/AIDS te lah chu hripui leng ang maia a darh zau zelna hmunah kan ram neih chhun hi a chang mek. India rama a ber kan nih ve na pahnih nupa inṭhen tam leh HIV/AIDS vei tamna state ni reng tur hian tumahin kan ram hi kan phal a rinawm loh. Chutih mek lai chuan, a tuam dam hna thawk tur erawh uihum tiat lek kan ni mai si. Pan pawh hi enkawla damdawi hnawih anih loh chuan hnai a la a, a rimchhiat piah lamah na a siam a, nunphung nasa takin a ti khaw lo thei. A tir aṭanga enkawl ṭhat a nih chuan ser pawh siam lovin ṭha takin a dam thei thung. Chutiang chuan kan ram natna hi panchhia a chan hma hian tuam dam turin ke kan pen a ṭul ta tak zet mai.

Lal Isua lo kal hmuak turin, a hunlaia dinhmun sang taka a ṭhutna aṭangin Zakaia kha a tho chhuak a. Mi mak tih leh selna ṭawngkam tur lam a thlir lo va. A hmuh duh tak hmu tur khan mipui zingah dinhmun ṭha a luah thei dawn lo tih hriain, a tana remchang awm chhun theipui kung a bel tih kan hmu. Mipui hmaa awm tur khan a sum leh pai neih kha hmang duh sela a awm thei ngei pawhin a rinawm. Mahse, tunlai ṭawngkam takin a Grassroot level aṭangin Isua kha lo hma chhawn a duh a ni. A hmuh tum Lal Isua pawhin a hmuh hmaih hauh lohna tur hmun theipui kung kha, a thlang fuh kan ti dawn nge a awmna hmun tur takah a awm kan ti dawn?

Lal Isuan, “Zakai lo chhuk thuai rawh; vawiinah i inah ka thleng tur a ni,” tih ṭawngkam tawite khan thil a va sawi nasa si em! Zanriah an kilho chhung khan thil tam tak an sawi leh sawi loh Bible lamin a ziak tawh lo va. Zan khat thil thu a danglamna nasa tak lo thleng ang kha kan mamawh danglamna chu a ni. Chhandamna Camping vawi tam tak siam a ni tawh a, a sawi uar deuh te phei chuan camping a lut a piangthar tawh zat hi (a lut ngai te chhiar nawn telin) Mizorama mihring awm zat aiin an tam tawh an ti. Kan tawn san lai ber hi Biak in lamtualah hian kan vir chhuah pui a, a zo titih deuh der zel hi a pawi lai tak a ni. Biak in pawn lamah te hian vir chhuah pui zel ila. Sorkar hna kan thawhna hmunah te, Contract hna kan thawhna hmunah te, kan sumdawnna hmunah leh kan hnathawhna peng hrang hrangah te hian vir chhuahpui nasa zual sauh ila a va ṭha dawn teh lul em!

Zakaia kha chuan khual ṭha a thleng satliah mai lova, khual ṭha cham chhung reiloteah khan danglamna nasa tak a nunah a thleng a ni. Chu danglamna chu khual ṭhain a hawnsan hnuah a reh zui ve mai lo va. A sum zatve pachhiate hnenah a pe a, mi thil dik lo taka laksak a neih chu a let liin a rul zar zar niin a lang. A chhandamna chan khan danglamna ava thlen nasa tehlul em! Zakaia nuna danglamna thleng kha a vengte khan a rah an seng nasa ber hial awm e. Retheite tan hlei hlei khan a va lawmawm dawn tehlul em! Hnung lama sa barh kan sawi ṭhin te nen chuan sawi fin ngam pawh a ni awm lo ve.

Chutiang taka mi pakhat nun inthlakthleng in malsawmna a thlen theih laiin kan ram, Kristian ram, Chhandamna chang tawh inpelh suau suauna ah hian chuti takin malsawmna erawh kan thlen hlei thei lo chu a nih si hi maw! A eng ber hi nge kan mu tan ni ta ang le? Chhanna hnaite a awm si hi, a tak ram thleng tur chuan Tlawng lui dung chen zet zawh ngai a la ni fun mai si hi a buaithlak lai chu a ni. Kan hnam zia ṭha tak kan hman ṭangkai thiam em em si loh “Intihhmuh ṭhin” kan nihna te hi heng hunah te hian hmang ṭangkai thiam ila a va manhla dawn em! Tuang tichhah ngam deuh pakhat hian Pathian ropuina turin, “Ka ta nilo ka lo kawl hi a let liin ka rul zar zar ang,” tiin mi hriat loh pawhin ke han pen chhin sela, kan ram hnuk chat mai tur hi a dam vawng vawng hian a rinawm.

Mi pakhat, Joe-a chanchin an ziah hian mi pakhat nuna thil ṭha thlengin midangte nuna nghawng a neih nasat theihzia a tichiang ber mai awm e. Joe-a chu zu ngawl vei a ni a, a in leh lo pawh zu vangin a hralh ral zo vek tawh a, khawlaiah mi pawisa dilin a vak kual ṭhin a. Pathianni tlai khat chu Biak in bulah a zu chak mangang chu kal ngaihna pawh hre tawh lovin a mu ringawt mai a. A han harh leh lai tak chuan Biak in chhung aṭanga Pastor thusawi chuan fei a chhun ang mai hian a thinlung a chhun zawk ni ber hian a hria a. “I awm ang khan Lal Isua hnenah lo kir la, i nihna ang khan a hmangaih che. Sima i lo kir leh theihna turin Kraws lerah a nun a hlan a sin,” tia Pastor thusawi a hriat chuan a biangah mittui a luantir a. Joe-a, zu ngawl vei ṭhin nunah danglamna a thleng ta. Chumi ni aṭang chuan midangte tana malsawmna nih tumin theih tawp chhuahin Krista tan a hun a hmang ve ta thung a. An kohhranah Joe-a chanchin hre lo reng reng an awm lo va. Mi harsa apiang in an hrechiang zual a, ṭanpui mamawh apiang in mi pakhat hlutna nasat theih zia Joe-a nun aṭangin an hmu chiang ting mai a ni.

Kum a lo vei hnuin, zu ngawlvei dang pakhat hi Biak in maicham bulah chuan tih tak zetin a lo ṭawngṭai mawlh mawlh mai a. Ṭawngṭai thawm chu hriain Pastor chuan ava ngaihven thuai a. Mahse chu zu ngawlvei ṭawngṭaina chuan a barakhaih hle mai. “Lalpa Joe-a ang hian min siam ve rawh,” tih ringawt hian theihtawp chhuahin a lo ṭawngṭai mek a ni. Pastor chuan, “Tlangval, ‘Isua angin min siam ve rawh,’ tiin i ṭawngṭai tur a ni dawn lawm ni?” tia a han hrilh chuan chu Tlangval chuan, “Ka pu, Isua i sawi chu Joe-a ang hi a ni em ni?” tiin a lo zawt let e an ti.

Joe-a chanchin kan sawi tak ang hi mi tam takin hmuh an chak chu a ni. Zakaia ianga danglamna lan chhuahpui ngam hi kan ramin a mamawh a. Heng mite nun hian a ni Lal Isua chanchin la hre ve lo te hnenah pawh thu tam tak sawi thei zawk ni! Zakaia iangin kan ram ringtute hian danglamna pakhat tal thlen thei ṭheuh ila. Pakhat ṭheuh belhkhawm chuan danglamna nasa tak a thlen ngeiin a rinawm. Chutih hunah chuan Zirsangzela’n, “Zo nun, aw nun mawi, liam lovin la cham rih hram rawh aw,” tia a auh lawm lawm nun kha kan ko kir leh thei ngei ang.

- Lalnunsiama Khalthang