FANAU ROCHAN PEK KAN NIH CHHAN

Fa kan neih hi a Pathian thu em em a ni tih hi kan hriat hmasak a ṭul a, Jeremia 29:6 ah ‘nupuite nei ula, fanute, fapate hring ula; in fapate tan nupui neihsak ula, in fanute pasal neihtir ula, fanu fapa an hrin theih nan; chutah chuan lo pung ula, kiam lam pan suh u’ tih kan hmu a. Nupui pasal kan innei a, Pathian malsawmna dawngin fanau rochan pek kan nih hi kan duhtawk mai ang tih a hlauhawm hle mai. Kan thlah te an tam a an pun ringawt te, keimahni ang hrin ṭeuh ringawt te hi a tawk lo bawk a. Kan nupui pasalte nen chuan tisa leh thlaraua pumkhata awm a, ‘Pathian mi, fa ṭha tak hring turin’ (Malakia 2:15-lehlinthar) duan kan ni.

Kan khawvel a changkang tawh hle. Tuna USA a thil thleng pawh internet khawvel kaltlangin kan hmu rual ṭhup tawh a. Kan pi leh pu te hunlai ang lo in, kan ramah ngei pawh nu in nau a pai lai aṭang renga ei leh in, chetvelna leh khawsak phungah te, rilru hriselna lam thlenga inenkawl ṭhat a pawimawh zia inzirtirna kan hmu a ni. Mizo zingah ngei pawh doctor thiam tak tak kan nei chho zel a, hmeichhe lam doctor mai bakah naupang doctor thiam tak tak pan tur kan nei ta nuk mai , raicheha thi chu sawi tur an awm ta meuh lo a nih hi.

Amaherawhchu, nausen a lo pian hian enkawl hna thawh tur a in ṭan nghal a. Hrisel taka a lo ṭhanlenna turin nu leh pa, pi leh pute pawh in duat leh hmangaih takin nu in nausen chawm nan hnute tui a neih ṭhatna turin duhsakna tinrengin kan chawm a, kan enkawl ṭhin a ni. Chu mawhphurhna chu a hrana inzirtir leh inphut ngai miah lovin, chhungtin kan phu suau suau a, a lawmawm hle. Chutiang taka enkawlna avang chuan nausen chu naupang duhawm tak, tleirawlṭrawlthar, eizawnna ngialnghet nei thei in an lo puitling a, nupui pasal an neih thlengin kan mawhphurhna an lakah kan hlen ṭhin a ni.

Chumi piaha pawimawh tak mai ‘Pathian ngaihsak mi’ hi kan hring lo vang tih hi a hlauhawm hle thung. Nausen pianghlim a ṭha nghal ngawt lo ang chiahin, Pathian mi a ni nghal ngawt thei lo bawk.

PATHIANIN MIN PHUT DAN

Bible aṭanga sawi tur tam tak zingah point 3 lek tarlan ka duh te chu-

1. Zirtir – Thufingte 22:6 ah ‘Naupang chu a kalna awm kawngah chuan zirtir ula, A upat hun pawhin a thlah lo vang’ tih thu kan hmu a. Chi thlahtute hian kan fate zirtir hna hi kan mawhphurhna a ni tih i hre reng ang u. ‘Naupang mai ni lo, mihringte hi kum 20 kan nih dawn thlengin sikul, kohhran leh khawtlang a awm dan, mi biak dan, Pathian ṭih dan thlenga inzirtir kan ngai ,’ an ti a. Kan fate hi zing thawh hma leh mut hma, chhung inkhawm, naupang inkhawm, sande sikul leh kohhran inkhawm ngaih pawimawh, awmna hmun dik, hun awl hman ṭhat, ṭhian ṭha kawm ,ṭawngṭai dan thlenga kan zirtir an ngai a ni.

A bik takin kan fate zingah hmeichhia te hi chu kan kawhhmuh ṭha viau ani mai thei, kan fapa te pawh hi tun aṭanga kan zirtir an ṭul hle. Inchhung khurah mipa an nih vang emaw hmeichhe tih tura kan dah vang emaw, an thaibawih kan hlauh vang emaw a engkim kan tihsak anih chuan, kan awm loh hunah an tihve a ṭul hun a lo thlenin a tuartu tur chu anmahni, kan fapate an ni tih hriat a va tha em. Taimakna, chhelna leh tumruhna kan tuh hmasak loh chuan, anmahni enkawltute hi min la dem zawk thei tlat. Nawmsak hmasak aiin hrehawm hmasak hi kan inzirtir thar a ṭul hle a ni.

Ka mi hriatchian tak Dr.Thomas Zomuana leh Dr. R.Lalduhawmi te chhungkua atang hian entirna han tilang lawk ila, anni hian fa 3, hmeichhia 2 leh mipa 1 an nei a. An fa tlum ber hi mipa mah ni se, a theih tawk ang zelin inchhungah thleng sil thlengin hun bi an siam sak tel thlap a ni, an entawntlak hle. Thil ho te angin lang mahse, inchhung hna aṭanga kan fapate kan awl anih chuan, kan makpa la ni tur te hi kan fanu te tan chhungkaw pa nih an tling lo mai ang tih hi a hlauhawm hle. Inchhung aṭanga kan chher hriam an ṭul a, thiam nei lo ‘spoon-fed’ fapa te hi chhungkaw piah lamah kohhran leh khawtlang tan pawh an ṭangkai mawh viau a ni.

2.Pathian thu pawm tura zirtir - Nu leh pate hian kan fate Pathian thu kan zirtir thei a, kan pawmtir thei lo thung. Anmahni zirtirtu nu leh pa te hian Pathian thu kan pawm a, kan zir a, kan chhiar tam a, kan nuna an hmuh hmasak a ṭul a ni. Matthaia 28:20 ah ‘thu ka pek zawng zawng che u pawm turin zirtir rawh u’ tih a awm a, heta ṭang hian dikna, rinawmna leh thianghlimna kan kawhhmuh thei a ni.

US President hmasa ber G. Washington (February 22,1732- December 14,1799) Cherry thing kung chungchang hian ka rilru a luah leh ṭhin. Kum 6 mi lek anih laiin an huan a a pa thing kung duh em em cherry thing kung chu a ni naupang harh rual lek chuan hrei in a lo chek pek a. A pa in a hmuh chuan a thinrim hle mai. A thinrim lutuk chuan tunge chek tu tiin a’n au tuarh a, kum 6 mi lek khan vuak emaw ben emaw a tuar dawn tih a inhrechiang hle mai. Nimahsela, huaisen takin G.Washington chuan , ‘dawt ka sawi thei lo ka pa, keima tih ani,’ tiin a inpuang ta a. A tawrh tur pawh hlau lovin dikna a rawn dinchhuahpui ngam a ni.A pa chu thinrim a hnekin a lawm kher mai. Hetiang taka mi ropui khawvela a lo chhuah theih chhan hi a nu Mary Ball Washington in tlaiah, an huanah an unau Pathian Thu chhiarsaka a zirtir ṭhin vang a ni an ti.

3. Isua hnen hruai thlen- Matthaia 19:14 ah Isua erawh chuan, “Naupang tete ka hnenah han kaltir ula, hnar suh u; vanram chu hetiang mite ta a ni si a,” tih kan hmu. Rinna leh piantharna hi inthlahchhawn theih a ni lova. Kan fate Isua hnen kan hruai thlen a, an pianthar ngei theihna turin nu leh pate kan pianthar hmasak a, thlarau thianghlim kan neih a, kan fate thutakah kan kaihhruai a ngai a ni. Hemi tura pawimawh em em chu nu leh pate hi sual lakah kan inthiarfihlim a, thutakah kan awm a, kan nunpui a ṭul hmasa a ni. Johana 17:19 ah chuan ‘Anmahni avangin ka intithianghlim a ni, anni pawh thutaka an thianghlimna turin’, tih kan hmu a, Lal Isua Krista sualna nei lo meuh pawh a zirtirte avangin a intithianghlimin a inserh anih si chuan, keini phei chuan ṭan kan lak a va ngai nasa lehzual em.

Kan faten an zirna lamah an hlawhtlin viau emaw, an eizawnna a ṭha viau a, hna ṭha tak an thawhah hian kan lawm tawk mai em? 3 Johana 1:4 ‘Ka fate thutakah an awm tih ka hriat aliama lawmna nasa zawk reng ka nei lo ve,’ tih hi kan lungawina tak tak zawk tur niawm tak a ni. Kan fate inchhung khur aṭanga enkawlna hi rawngbawlna pawimawh takah kan ngaih a ṭul a. Kohhran emaw pawnlama chanvo neia fehchhuah chauh hi rawngbawlna a kan ngaih chuan fanau enkawlnaah kan hlawhchham sa der a ni dawn a. Kan hlawhtlinna tur kawng awm chhun chu Isua Krista a nih hriatreng a pawimawh hle.

Israel hnam tana mi pawimawh tak Samuela lo chawrchhuahna bul leh pian dan en hian, Hani ṭawngṭaina rah tih loh rual a ni lo. A pasal Elkana hian an hnam dan zinga pakhat Silo khuaa Pathian hmaa inthawina neih a ngai pawimawh em em a, kum tin an chhungkua a hruai ṭhin tih kan hmu a ni (1 Samuela 1: 3-7). A chhungkaw tan hruaitu ṭha a va ni chiang em, a chhan pawh Hani ṭawngṭaina Pathianin a ngaihthlak sak a, Samuela pek an nih phah hial a nih kha. An chhungkaw tan mai ni lo, an hnam tana mi pawimawh tawp a lo piang a ni.

Mizote zingah hian chhungkaw tam tak, chhungkaw pa ber kaihhruaina a Kristian chhungkaw ṭha tak din an awm nual a a lawmawm hle. Amaherawhchu, vawiin a kan ram dinhmun kan thlir chuan chi thlah ringawt te, pa mawhphurhna la tluantling leh si lo te, ei leh bar zawngtu ni ringawt te, khawtlang leh kohhrana a kul a taia thawk Pathian hmaa chhungkua dinpui leh si lo te, chhungkua chu sawiloh fate enkawl leh kaihhruai chungchanga nupui te kuta innghat ringawt te hi a awm theih viau awm e. Chutiang chiah chuan pasal leh fa nei ringawt a nu mawhphurhna la tluantling lo, nu nih tling lo pawh kan kat nuk niin a lang.

1 Korinth 11:3 ah ‘Amaherawhchu, mipa tawh phawt lu chu Krista a ni, hmeichhe lu chu mipa a ni, Krista lu chu Pathian a ni tih in hriat ka duh a ni’ tih kan hmu a. Heta ṭanga langchiang chu PA te hi chhungkua leh fa enkawl chungchangah hian, Elkana ang a Pathian hmaa chhungkua dinpui a, kaihruai tu kan ni tur a ni tih hi a ni. Chhungkaw pa ber kaihhruaiin Hani anga nu ber Pathian hmaa kun tlat a, Pathian hnen aṭanga fanau rochan pek kan nih chhan mawhphurhna hlen chhuak turin tan i la thar ang u.

- Ammie Lalnunpuii