THIANGHLIMNA TLUANTLING

Kan fa tlum ber entir tura Vellore kan panna kawng tluana ka ngaih­tuahna luah zui vawng vawng thil thleng hmang hian kum 2023 kum bul i han ṭan ve leh rawih mai teh ang. Kan faten thil awmzia an hriatthiam zawk beiseiin rel-ah kan chuang ho dal dal a. An vawi khat chuanna a ni bawk a, sawi leh sel an han ngah em em khawp a. Kan inhrilhfiah seng lo a ni ber mai. Zan khat kan chuan ho meuh chuan thil awmzia an man tawh a, mut an hreh em emna kha an tan mutna nuam tak a chang zo va. Zing kan han thawh meuh chuan kan ngui hlimnaah a chang a ni ber tawh.

Kan bulah hian hnamdang nula Vellore kal ve tur hi a ṭhu ran mai a. A seat kha khaw en chhunga kan ṭhut ve na tur a ni a. Mahse hnam dang tih ṭhin dan angin chawhnu her hretah chuan mut a duh ta tlat mai! A seat neitu a ni miau si a, lung lovah kan la ngam lova a chung lamah kan han insawn chho va, kan fa kum 9 mi pawh a ṭhu kun chhal mai. Phun kan ṭan ti tih nghal a, fiamthu nena han bawlzan kan tum viau pawhin an heh a phet hlei thei meuh lo.

Hripui laka inven fimkhur ngaih hun lai a lo ni chiah bawk nen, kan bula hnamdang awmve te fapa kum 4 mi chu khawsik leh hritlang khuh nen a bei nasa mai a. Covid bul ṭan lai ang kha ni ta se a va han hrehawm dawn rua em. Kan sepui ruah tuar tlawk tlawk chu a ni ber e. Rinna in Vellore thlen hun kan thlir bang lo kan ti nileng a ni deuh ber ang chu.

Kan hnamdang unau te chu an han che thianghlim em em khawp a, nu berin thil an ei leh tih reng reng chu hnuchhui thiam sawi ang mai hian a hru faiin a dah fel nghal zung zung zel a. Hnuhma an nei hman meuh lo tih tur a ni. An hnawmhnawk reng reng satha ipah a khung fel nghal zung zung a, an chetzia ka en reng lai chuan an ngaihsanawm mang e tiin ka thlir zui reng a. Nupui fanau te entawn turin entirna ṭha tak an nih dawn hi ka ti rilru rauh rauh a.

Chutia an chanchin ngaituaha ka ngaihchan mek lai chuan an hnawmhnawk dah khawm chu paih maina tur hmu ta bik lo chuan engtin tak ti ang maw tiin ka thlir reng a. Ka beisei loh deuh mai hian rel tlan muan lai tak chuan tukverhah a thehchhuak ta mai a. Ka beisei loh leh rin loh ang deuhva hnu a khar avang chuan ka ṭhutna aṭang chuan tum loh deuhvin ka hrawk ka thian kawk a. Min rawn melh deuh zawk nghe nghein ka hria.

Ka thil hmuh chuan ka ngaih­tuahna a ti kal thui hle mai a. Kum 2022 kum tawp, kum hlui thlah zana kan ram ngeia thil thleng te min ngaihtuah chhuah tir a. Thianghlimna tluantling ni si lo, a langlai leh mawi hawihah chauh hian a lo chet mawi theih viau a nih dawn hi ka ti rilru rauh rauh a. Kan hnamdang nu felfai tak pawh kha a tawp dan hmu lo ta ila hahip in ka nupui fanaute fuih nan ka hmang ngei dawn a. Midang tluk lo leh entawn ngai a nihna hmang ngeiin ka ṭawng chhuak emaw a ni ngei ang a. Ka tifuh famkim dawn lo hle a lo ni.

Thianghlimna tluantling nei tur hian a bul ṭan ṭhat tlukin a tawp khar ṭhat a pawimawh hle a lo ni dawn reng mai. Kan hnamdang nu pawh khan bul a ṭan mawi viau a, a chanve hnulam thleng khan kan chhungkaw inzirna tlak min chhawpchhuah sak a. Fak a phu tawh tehreng nen a tawp a khar fuh ta lo lutuk khan a chet ṭhatna zo zai kha second rei lo te chhungin a thai chhe vek a. Ka chhungte hnenah pawh sawi zui zel atan ka duh bik ta lo a ni.

Kan kohhran upa pakhat thil sawi ka hrechhuak zui vawng vawng a, “mi fak hlawh tur chuan kum engemawzat rim taka thawh a ngai a. Mahse, hminghliau nan chuan mitkhap kar pawh a ngai lo”, a ti. A dikzia chu kan thuziah mek a thil thleng chanchin kan sawiah hian a ti chiang mai awm e. Kumhlui thlah zan kha han sawi kai leh ta ila. Zanlai a dan bawhchhe tam tak te kha misual tak an awm a rinawm lem loh. Mahse kha ti tak maia dan leh hrai sawrkarin a siam zawm lo kan tam mai khan ngaihtuah a ti thui hle a ni!

Eden huanah pawh khan dan zawm ngai Pathianin a siam a. Thei ei thiang lo ei loh tur tih kha a ni a. Tunlaia tleirawl tam takin zawhna an siam fo pawh, ‘Pathian khan engati nge thei ei phal loh kha a siam loh mai loh?’ tih a ni fo. Ngaihtuah chian loh chuan a ni awm teh tak e tihpui mai awl tak a ni. Dan siamtute hian a zawmtu turte an thunun thei nghal vek lo va, chuvang chuan dan an siam loh phah lem lo chu a nih hi. Pathian pawh khan ei loh tur thei rah kung kha a siam loh phah lo va, chu mai ni lovin, nunna thing pawh a bul hnaiah a phun nghe nghe a nih kha.

Zawm chuan loh tur khapna dan kan siam mai mai a ni tiin a bawhchhetute leh an lam ṭangten sawi mam kan tum sa teh a. Mahse, a kaikuang chu a bawhchhetute zawk kha kan ni hlauh si. Kan insawi thiam ang tak kha ṭanhmun khawh nan kan hmang dawn a nih chuan, misual a kan chhiar tam tak hian insawifiahna tur keini ai mahin an nei ṭha mai lo’ng maw? Ngaihtuahna fim tak hmang chunga thutlukna siam fo hi Thianghlimna tluantling neih theihna kawng pawimawh tak a ni reng dawn. “I chetzia in i nihna a pholang” tih ṭawngkam tawite hi tunlai chhanah ruahṭhamloh thufing kan mamawh tak a ni mai awm mang e.

Kan thu bul lo chhuahna lamah let leh ta ila, kan hnamdang nu fel tak pawh khan dem kaina tur a nei em em pawhin a lang lo. A thil tih ṭhat leh tih fuh loh pakhat kha buk ta ila, a tih fuh loh pakhat kha chu a tih ṭhat tam tak khan a buk kang nasa hle in a rinawm. Mahse, dan leh tehna fung dik kan khai dawn chuan, tukverha hnawmhnawk paih chhuah lai kha a buk rit zawkah a ṭang tlat si a ni. Thei rah ei phal loh thlahtu bul Evi leh Adama ten an lo ei avang a vawiin hi thleng kan nih kan hriat chhuah fo hi a lo ṭul khawp mai. Pathian nena leng dun ṭhin Adama khan a nunna hnar Pathian bihruksan theia inngaiin bihruk a tum ngial a. A bihrukna hmun aṭangin ‘Buichhia laih lovin a inpuang’, tih ang deuhin a bihruk thu a tlangaupui a ngai tho tho a nih kha.

Kan thianghlim tluantling lo a nih chuan lawmman hmu lo tawk vel chauhvin thlansa phul kaiin kan buai thlawn ang tih a hlauhawm hle a ni. Thianghilmna tluantling chuan man pek tur a nei a, chumi kawng zawh hram hram tute chuan a tawpah fak an hlawh nge nge ṭhin. World Cup khelh zawh takah khan Champion no mawi humtu Argentina khan fak an phu ngawt mai. Amaherawhchu, no mawi chawi ve miah lo Japan ball pet thiam leh an ram mipui mawlh mai khan thianghlimna tluangtling awmzia an lanchhuahtir ber mai awm e. An chak avangin an thianghim a ni ngawt lova, an chak loh hnu hlei hlei khan thianghlimna tluantling awmzia an chawi nung ṭha mah zawk a ni lawm ni? Nang leh kei pawh hian mi min hmuh vang chauh ni lova thianghlimna tluantling kan lan chhuahtir hi Mizo nih leh Kristian kan nihna nen hian a inhmeh em em a ni tih i hre thar leh ang u.

1 Petera 1:16 ah pawh, “Nangni in thianghlim tur a ni, kei ka thianghlim si a,’ tih ziak a nih kha,” tih kan hmu. Kan thianghlimna hi keimahni tan chauh a ni lova, kan mihringpuite tan hlei hlei hian malsawmna nih theihna kawng ṭha ber pakhat chu a lo ni.

- Lalnunsiama Khalthang