MARINA

A hming lam rik aṭang ringawt pawhin naupangho chu an phi chung tawh a, va hmu tura kal thui a ṭul lam reng reng an suangtuah thleng phak lo. “Eng ang pian hmang nge a neih?” tih te, “Thianghlimna a la vawng reng em?” tih te, “Tute nge a tihhlim tawha, a tih vui tawh?” tih lamah an buai lo va. Hmuh theihna tur anih phawt chuan hrehawm deuh pawh nise pawisa lovin, lirthei rui chung chung pawhin mel za chuang daih kal an huam a ni. Kal kawng thuizia leh chhiat dan zawng zawng hre vek chung pawhin ‘Marina’ hmuh chu an thupui ber a nih miau avangin, engmahin a dang zo lo a ni ber mai.

‘Marina’ hmu tura kan chhuah ni chuan, a chenna khawpui, Chennai boruak chu duhthusam a ni a; a lum lutuk lo va, a vawt lo bawk a. Kan tum ram pana kan chhuak ṭan deuh chauh tihah chuan kan hmaah lirthei chesualin min dang hlauh mai a, rei fe kan tang a. Darkar khat chuang teh meuh kan ding chung pawhin kan fate chuan ning hmel an pu lo va. ‘Marina’ hmu lova haw leh mai ka han rawt fiam pawhin an ṭeu deuh hlur zawk a. ‘Marina’ chu an thinlunga a lenzia chu chuan a tichiang hle in ka hria. A awm dan leh pian hmang pawh an hriat lohvin chuti tak maia an rilru a luah chu a thikawm deuh rum rum thei nia maw le!

Lirthei khalha min hruaitu lah chu a han hmanhmawh lo laileng khawp a. Mi lirthei khalh ani tih a inhriat avangin a fimkhur em em a. Midangte hnunga tlan kha him berah a ngai ni tur a ni, tumah reng reng tlan pelh a tum lo va; Mizo pa rilru nen chuan inpersan tak hi a ni ringawt mai. “Khawi maw keiman ka lo khalh zawk mai teh ang,” kan ti lo chauh chu a ni e. Chawhnu her lam hretah, tlai dar hnih velah kan fate hmuh chak ber, ‘Marina’ awmna hmun ngei mai chu kan thleng thei ta hram a. Darkar thum chhunga hmu hman mai tura kan inngai kha darkar ruk dawn lai kan thang a ngai ta a ni. Chutiang tak chu ‘Marina’ kan hmuh hmasak ber dawn ṭuma kan zin kawng zawh dan chu a ni.

Kan thlen hun chu ‘Marina’ hmu tura kal an tam loh lai tak a lo ni hlauh a, remchang ni a a hriat lai berah min hruaitu chuan min dah a. Lirthei kan chhuahsan hma chuan chulai hmuna sakawr awmte chungah chuan chuang miah lo turin min hrilh a. “Sakawr chunga in chuan chuan buaina in tawk palh thei a, in hmel a danglam avangin an zuam dawn che u a, sum siamna atan an hmang mai ang che u,” tiin min vaukhan a. A tira kan phur ang leh beisei ang loh lam zelah thil min keuh thlukpui roh va, ngaihtuahna a ti phir a, kan phurna pawh za aṭangin sawmnga velah a chhuk thla hnup tawh a ni.

Thawmhnawte kan inthlak fela, kan nghahhlelh ‘Marina’ hmu tur chuan kan chhuak phei ta a. Kan hmaa mi nuai tam tak lo kal tawh ṭhinte sulhnu chuan mit a tikham nghal hle a. Kei niin nghakhlel em em a kan pan chu, hmangaihtu leh ngaihsaktu ṭha neih loh avangin, hmuh tlak pawh a awm lovang tih a hlauhawm nghal rum rum ta mai a. A bul hnai thlen tirh aṭangin boruak chu a rimtui lo satliah mai a ni lova, a thang deuh huam hian a hriat a; luakte pawh a tichhuak thei lek lek mai. A hmingthanna leh a chanchin kan lo ralkhat hriat aṭanga beiseina sang tak kan neih ang chu a ni dawn hauh lo tih a chiang chho hle mai a. “Bei nge sei run dung,” ti chung zelin a awmna lam chu kan pan phei zel a.

Khawvela tuifinriat vaukam sei ber dawttu ni pha, India rama vaukam sei ber, Marina Vaukam chuan mit a tih tlai rualin a kiang velah chuan mit tikham tur a tam hle mai. Mi rama vaukamah te chuan ke lawnga mite an kal mai ṭhin laiin, hetah chuan darthlalang keh them a tam em avangin silipar tal bun lo chuan kal chi pawh a ni lo va, intihhliam a hlauhawm em em a ni. Bawlhhlawh paih darh pawh hawina lam apiangah hmuh tur a tam hle bawk a. Tuifinriat tui chu, mi ram tuifinriat vaukam thlalak kan hmuh ṭhina a fim pawl deuh phut ang kha a ni hauh lo mai a, a dum deuh khuih mai hian a hriat a. Phur taka han inchiah hnawn pawh rilruin a awn ta mang meuh lova ni. Dubai kan kal ve ṭuma tuifinriat vaukam kan tlawhte nen chuan lei leh van ang hlauh a ni. Khang hmunah te kha chuan, awm chena tui kan han dai pawhin hnuai lam han bih ila, kan Mizo pa keṭhiah hlai kha a hlai ang angin kan zuk hmu thei kha a ni a. Marina vaukam lamah zawng kan dai chin chin kha hmuh theih lovin a pil bo nghal hmuk zel a. Tui tla palhte chhantu tur, vengtu an han dah ve te lah chu pulit thuama inthuam uk khuk mai, hmeichhe te lam deuh pakhat hi a ni a, vanduaina tawk palhte tan a thlamuan thlak loh takzet a ni. Kan thil hmuhte chuan beisei a pha lovin sawi tur ava tam si em!

Chutiang lam ringawt ngaih­tuaha ka rilru a kal lai chuan, kan fate nuam ti em ema tuia an chetla lai chu ka va hmu a, ka harh chhuak a. Marina Vaukam ti ‘Marina’ tu lam kha ka lo hmuh ṭhelh nasa hle tih ka hrechhuak ve ta chauh mai a. Kan fate thinlungah chuan selna in hmun a chang lo va, an hmuh chak em em mai hmun an thlen theih avangin an hlim em em mai a ni. Tuifinriat tui thang deuh huama ka hriatah te chuan nuam ti em emin an inchiahin an bawk kual thawk thawk a. A tui al leh bal em em te chu an han hak deuh bawrh bawrh pawhin an nuih pui ar ar thei zel a. Tuikeplung an chhar ve chhunte pawh si sil sel chauh an ni chungin thil hlu tak chhar ang mai hian an dah ṭha ang nghauh nghauh a. Marina vaukama lengho ṭheuh ṭheuh hun kan va han inhman nawm hleih tehlul em! “Nuam zawng zawng an nei tawh ang,” tih kha an hlimzia sawifiah nan a chiang deuh berin ka hria a ni.

Kanaan ram enthla tura Mosian hnam tin aiawh, mi sawm leh pahnih a tirh chungchang te kha min ngaihtuah chhuah tir a. Mi sawmte khan a ram ṭhatzia leh khawizu leh hnute tui luanna ram a nihzia hre reng chungin, hmelma hlauhawmna lam ringawt kha an hmu lian a. Nasa takin mipui an tithlabar a; chuvang chuan, Kanaan ramah chan an nei zui ta lo a ni tihte kha ka rilruah a rawn lang zut zut mai. Kan fate hlimzia leh Marina Vaukam nawmna par tlana hun an hman mek dan ka han ngaihtuah thung chuan, Josua leh Kaleba-te anga Kanaan ram changtute an ni hian ka hria a. Anni chuan Kanaan ram nawmzia an hria a, a harsa lai ringawt hmu lovin hmelmate han beih thuai thuai an thlahlel anih kha. Kei pawhin Kanaan ramah chuan chan ka nei lo ve mai ang tih hlau takin, kan fate hlimna ṭawmpui turin, Marina vaukam tuifinriat tui nu belh bulhah chuan zuan luh zai ka rel ve ta. A tawp lamah phei chuan, inbual faina hmun a awm lo tih pawh ngaihtuah tawh hauh lovin kan tal bal zui a. Haw a lo hun chuan, inbual dan rau rauva a man to ber chiin, tui in turin kan inbual a. Um khat cheng sawmhnih panga in an zuar a, um khatin a silfai theih a tlem hle a ni. Marina Vaukama tui in tur hmanga inbual hmasa pawl tak kan ni ta ve ang!

He hmun aṭanga ka zir chhuah tak ber chu, “Lungawina hmuh tum lo tan chuan engmah hian hlutna a nei thei ngai lo,” tih hi a ni. Matthaia 7:6-a, “Ui hnenahte thil thianghlim chu pe suh u; vawk hmaahte in tuikeplungte paih hek suh u, an chil chhe hlauh ang a; hawiin an tai thler dah ang che u,” tih ziak kan hmuh ang khan. Thil reng reng hi ngaihlut nachang kan hriat loh chuan a tichhetu leh midang tana harsatna thlentuah kan chang thei tih hriat a ṭul tak zet a ni. Rilṭam tan chuan thil kha pawh a tui laiin, tlaipuar tan chuan khawizu pawh a tenawm thei reng a lo ni. Marina Vaukam mawlh kha fang nawn leh tak hi ka nap!

- Lalnunsiama Khalthang