Dr Lalchhuanawma Tochhawng

Guest writer

Dr Lalchhuanawma Tochhawng

HMING LEM LEH FAKE ACCOUNT

Mozoten social media kan hmelhriat hnu rei vak lo atangin “fake account” tih ri kan hre nghal a. Mi ṭhenkhatin an nihna dik tak tarlang si lovin ‘account’ an siam a; an duh duh an pho chhuakin an puang a. An hming leh an nihna dik tak tarlang si lovin thu mak tak tak an ziak a ni awm e. A changin kan lawm viau a; a changin kan thin an tirim bawk thin. He thil sawi ruala kan sawi tel fo chu hming lem hmanga thu ziak mite an ni a; mi thenkhatin ‘fake account’ an sawisel rualin an kheng tel fo thin.

Thu ziak mite tan hming lem hrim hrim hi thil thar a ni lo. Mahni hming hmang lova thu ziah hi chu Thuthlung Hlui hun lai daih aṭang tawh khan an lo ching tawh a. Mi lar sa tu emaw hmingin an ziak a; thil sualah an ngai lem lo.

Hun a lo kal zel a; ziak miten hming lem an hmang chho zauh zauh zel a. Hming lem an hman chhan erawh chu a inang vek lo.

Hmanlai chuan hmeichhia hian anmahni hminga lehkhabu ziah aiin mipa hminga ziah hi a hralh a tla zawkin an ring a(an ring sual lo mai thei); mipa hming an hmang fo thin a ni. Thu leh hla huang kha mipain an luah khat a ni deuh ber a; chutiang hun leh hmunah chuan mipa hminga ziah mai kha an tan awlsam zawkin a lang ni thei ang a; chhan dang pawh a awm thei. Chung zinga lar tak pakhat chu ‘Silas Marner’ ziaktu hi a ni a. A hming tak Mary Ann Evans hmang lovin mipa hming ‘George Elliot’ tih hming puin a ziak a. Bronte Sisters an tih te pawh khan an kutchhuak hmasa lam chu mipa hmingin an ziak. Anne Bronte chuan a lehkhabu ‘The Tenant of Wildfell Hal’l chu ‘Acton Bell’ hming puin a ziak a; Emily Bronte chuan ‘The Wuthering Heights’ chu ‘Ellis Bell’ hming puin a ziak a; Charlotte Bronte pawhin ‘Currer Bell’ hming invuahin ‘Jane Eyre’ a ziak bawk a ni.

Hmeichhiain mipa hming an invuah ang bawkin kum zabi sawmhnihnaa romance lam ziaktu mipa ṭhenkhatin hmeichhe hming an hmang bawk. Entirnan Peter O’Donnell chuan ‘Madeline Brent’ tih hming a hmang. Romance lam hawi ziah dawnin hmeichhe hming nen inhmeh deuhin an hria a ni awm e.

Hming sei lutuk leh lam harsa lutuk te, hming nalh lo lutuk te hi publisher ṭhenkhatin hming dang hmang turin an lo ti bawk thin. Ka hming ang te hi English thuziak mi ni ila publisher tam takin hming tawi deuh hmang turin min rawn ngeiin a rinawm.

Thuziak mi ṭhenkhat chuan thu kal hmang dang daih an ziah dawnin hming lem an hmang thin bawk a ni. Pathian thu hlir ziak thin indo thawnthu rura tak ziak dawn se hming lem a hmang ang tihna ang a nih chu. Alice in Wonderland ziaktu, Chhiarkawp lam thiam em em ni bawk Charles Dodgson chuan fantasy novels a ziahin Lewis Carroll tih hming hi a hmang zel a; chhiarkawp lam a ziah dawn erawh chuan a hming dik tak Charles Dodgson a hmang zel thung a ni. Hei bakah an hna thawh thin nena into lo lutuk a nih chuan hming lem an hmantir fo bawk. Thuhriltu lar takin Inngaihzawnna lam thu, sakhua teh chiam si lo ziak se a hming tak hmang lova hming lem a hman mai kha publisher te pawhin an duh zawk mai thei a ni.

Hming lem ṭhenkhat chu thuziak inchher chuan zel avangin mi pakhat aia tamin an hmang bawk. Chutiang ‘floating pseudonym’ chu publisher lam ta liau liau a ni. Hei bakah mi pakhat aia tamin hming lem pakhat hmangin thu an ziakho fo bawk a, collective pseudonym an tih hi a ni.

Ziaktu lar tak Joanne Rowling chuan a hminga gender lang lo turin JK Rowling tiin a ziak a; hei bakah detective series a ziah te chu mipa hming Robert Galbraith tih chawiin a ziak thung a ni.

‘King of Horrors’ an tih thin Stephen King chuan tunhma khan Richard Bachman tih hmingin lehkhabu a ziak a. Kha tih lai khan publisher lamin ziaktu pakhatin kum khatah lehkhabu pakhat aia tam a ziak tur a ni lo tih ngaihdan an nei a; pakhat aia tam tih chhuah a duh si a; publisher a hmin te te a, hming lem a hmang ta mai a ni.

Mi ṭhenkhat chuan ziaktu lar tawh sa nena an hming a inan avangin anmahni puala literary identity nei turin hming lem an hmang bawk a; hming lem hmang chiah lo pawhin an hmingziah ṭhin dan ang lo deuhin an ziak bawk. Bristish pachal Winston Churchill-a khan a lehkhabu ziahah Winston S Churchill a inti a; chu chu a hming ni ngei mahse a hman ngai loh dan a ni. Kha tih hun laia America rama novelist Winston Churchill nen miin an ngaihfin loh nana hmang a ni nghe nghe.

Hming lem hmang tam tak chu an hming tak aiin an hming lem a lar zawk. Mark Twain tih chu a hming dik Samuel Langhorne Clemens aiin a lar daih zawk a ni.

Heng bakah politics thil avanga hming lem hmang thin an awm bawka. An nunna atana hlauhawm emaw, an hna leh an chhungkhat lainate himna tur ngaihtuaha hmang an awm thin bawk.

Hming lem hi Mizote pawhin kan hmelhriatna a rei tawh hle. A Aw B kan neih hma daih khan hming lem kan hmelhriat daih tawh a. Kan nausen laiin hming min phuahsak a; mahse inkohna atan kan hmang rim lo hle. Hming lem hmangin kan inko a; hming tak bo hmaka hming lem lar zawk pawh an awm fo a ni. Nupui pasal an han nei a, fate an han neih hnu chuan fate hmingin an inko thin a. Chutiang chu hman lar zawk a ni ngei ang, Vana Pa leh Awithangpa te chu an hming tak aiin a lar ta zawk a ni. Henghi chu inkohna a ni a; a mihringa te an inhre chiang a, an inhriat chian avanga hming lema inko an ni.

A Aw B kan neih hnuah pawh hetianga inkohna hmanga thuziak kan nei zui zel a. A lar ber pawl chu Zikpuii Pa tih te, Thanpuii Pa tih te hi an ni a. Anni hian an hming tak aia hming lem hman chhan hi inthup an tum vang a ni lo.

Fake account an tih hi chu a dang daih mai. Thuziak miten hming lem an hmang ang a ni lo va; anmahni hrim hrim kha a lemin an rawn lang a ni. Thuziak mite chuan thu an ziahin anmahni leh Editor leh Publisher inkarah thu a awm a. Fake account erawh chu account a neihna Facebook emaw nen eng thu mah an nei lo.

Miin hming lem hmanga thu a ziah a; chanchinbua a chhuah chuan a chhuahtu leh Editor inkar a ni a; mawhphurhna an nei ve ve bawk. Hming lem hmanga ziah, Editor-in a chanchinbua chhuah tlaka a ngaiha a chhuah chuan, a ziaktu a inpuang a nih loh chuan Editor chuan a zep pui tura ngaih a ni. A ziaktu chuanEditor hnenah a nihna dik tak a hrilh ngei bawk tur a ni.

Khaw pakhatah hian tualchhung chanchinbu kar tin chhuak a awm a. Mi pakhatin hming lemin thu a ziak a. A ziaktu chuan a nihna dik tak kha editor a hrilh mai a. Zep pui turin a ngen bawk a. A thuziah chu khawtlang tana ṭangkai a nih avangin an chhuah ta a .Rin lawk ang ngeiin haw tawk an lo awm ta a. Editor chu a ziaktu puang turin an hrilh a. Mahse editor leh chanchinbu neitute chuan, “A ṭul chuan keimahni hian kan tuar ang; a ziaktu hming hi kan puang thei lo,” an ti hmiah mai a. Chu chu chanchinbu kalhmang a ni fo reng a ni.

Fake account erawh chu hming lem ang mai mai an ni tawh lo va, nihna lem nena induang an ni. Hming dik lo mai bakah thlalak dik lo emaw, thlalaka an hmel lang lo emaw an hmang a; email address dik lo te, chenna ram leh hmun dik lo te hmangin nihna dik lo an inbel chawp a ni. Thil tha zawk duh vang ni lovin, mi dang bum tumna leh dawt sawi tumna hmanrua a ang hle.

Eng pawh ni se, fake account hi inhumhimna atan hman tum tur a ni lo. Himna min pe thei tak tak lo va; digital footprint kan hnutchhiah hi chhui theih loh tak tak a awm lo.

Hming lem leh fake account hi dawt sawina remchanga hman tur a ni lo va; intih hmingchhiat thubuai atangin a fihlim theih loh. Fake account hmanga dawt theh darh emaw mi dang bum emaw hi dan bawhchhiatna a ni.

Chhan tha tawk tak neia thu ziak miten hming lem an hmang thin leh fake account hi huang khata khung tur a ni lo va, sawi zawma sawi pawlh tur a ni lo.