YMA DAY LEH SAWRKAR

Sawrkar tih thumal hi vai tawng atanga seng luh a ni a. Sawrkar kan tih tak tak ang hi chu kum zabi sawmhnihnaah kan nei ṭan ve chauh nghe nghe a ni. Sawrkar kan neih hma hian mumal lo zetin kan kal tihna erawh chu a ni lo. Kan lalte khan an thiam ang angin khawtlang an enkawl a; rorel dan pawh eng emaw chen chu inkhai chhawng ve thlap nghe nghe a ni. Sawrkar zia rang tak tak erawh chu tlaikhawhnuah kan hre ve chuah a ni.

YMA hi sawrkar kan hmelhriat hnu kum 1935-ah a lo ding a; YMA din chhan leh sawrkar hian inzawmna a nei lo. Sakhaw tinzawn bik neiin a lo piang a; a huang pawh hi a zau tehchiam thei lo.

YMA hming a rikin mi kan thlamuang a. Hlauhawm angin a lang ngai lo. Khaw sawikhawm hlima YMA hruaitu pakhat chuan, “YMA hming a rik hian mi rethei ber pawh a thla muang tur a ni. Hlauhawm angina kan lang tur a ni lo” tiin pawl hrang hrang tangrualin an siam Sual Do Pawlah YMA hmingin tumah kan tel ta lo a ni. Hun a lo kal zel a; UT niin State kan han ni leh a. Kan aiawh roreltu MLA kan han thlang ta a. Inthlan laia campaign dan chi hrang hrang kan hre chhuak a; chung zinga pakhat chu pawlho tihlawm hi a ni. Tichuan, Mizorama pawl lian ber hi kan inhlauh siak ta mai a. A tira tuma hlauh loh kha a lo hlauhawm chawp ta mai a ni. Tuna YMA dinhmun chiah hi chu populism hrin chhuah a tih theih awm e.

Kan Politician te hi polpulist vek an ni ber a. Kohhran pawl leh NGO tihlawm tum ve hrim hrim an ni fur mai a; dan ang taka thil tih aiin a hrulah, eng pawl emaw tih lawm mai hi a lo nuam a ni ang e.

Mihring awm khawm chuan min phuar khawmtu tur dan kan mamawh a. Dan chuan mi chak invai vung tur a dang tur a ni; chu ti a nih loh chuan a chak zawkin a chak lo zawk a rap bet mai dawn a. Dan chuan sual hi a man chhuakin a hrem tur a ni. Chuti a nih loh chuan mihring awmkhawm zingah inhuatna a pung lo thei lo.

Dan chu mamawh hlein nei dem dum mah ila, lek kawh a nih si loh chuan mihring nun a hlim tlang thei lo va; chutiang hun leh hmunah chuan a ruka inhuatna te a tam a; hnam huaisen zingah phei chuan phuba lakna a titam hial thin a ni. Chuvangin, dan a chak lohna hmunah chuan a aiawh eng emaw a lo ding chhuak lo thei lo va. Mizoramah chuan YMA te, Kohhran te, pawl dang dang te hi dan chak loh avanga lo lian a, thuneihna lo nei ta an ni ber. Hei tho hi pawl hrang hrang kan ngah em em chhan hi a ni thei awm e. Mi mal ka nihna angina dan hmaa ka chanvo tur ka chang tak tak thei lo va, ka chanvo chang turin pawla inhlawm khawm a ngai ta a. Chu chu duhtawk lovin, thuneihna leh lalna hmanga kan hamthatna sual chhuak turin kan pawl din tam tak hi kan hmang ta a ni. Hetiang kawngah hian YMA hi a ziaawm pawl tak an ni nghe nghe.

Dan chak lohna chu:

Ṭum khat chu tlangval zurui ṭhenkhat hian mi awm mai mai an tibuai a; an tihbuaite hian bei let duh lovin police an ko a. Darkar khat vel hnuah lirthei nen an lo thleng a. Tlangval zuruite chu an inlamah an haw hman daih tawh a. Hriam hrei nena intibuai ni se vanduaina tawk tan chhanchhuahna dawng hman an ni lo. Police station leh an intihbuaina chu kein minute sawm pahnih vela thlen theih lek a ni.

Tlangval pakhat hi a inawk hlum a; police an va hrilh thuai a. Darkar hnih hnu velah motor nen an lo thleng a; mipui an awm luih luih tawh a; tumahin an khawih che ngam si lo va; a inkhai reng ringawt mai a; a chhungte tan chuan a lainatawmin hmuh a hrehawm hle ang tih a chiang mai. Police in darkar hnih an thangna hi a thui lo. A hmaa kan sawi tak ang chen lek tho kha a ni.

Hmanah tawh khan tlangval pakhatin pawisa tlem te a ru a; khawtlangin an chil hlum ringawt mai a. Engati nge police an hrilh mai loh? He zawhna hi YMA lama inhmang ve thin pakhat chuan, “Rukruk thil police hnena report hi a beidawnthlak lutuk. Puh tur chiang tak hriat loh phei chuan report loh law law hi a hahdamthlak zawk” a ti mauh mai a. Awih a harsa hlein ka hria. Mahse, hemi hnu hian ruk ruk thilah mi pakhatin FIR a theh lut a; puh tur chiang tak a neiin a puh a; a awmna hmun nen lam a sawi a. Mahse a zuzi ral ṭhak mai a. Chu mai a ni lo, FIR a va theh luh laia an hotu niawm tak chuan, “In vengah khan VDP ṭha tak an awm a; keini pawhin rinrawlah kan nei a; anniho hnenah khan lo sawi mai ta che,” a lo ti a nih chu. Dam lo inentir hnenah daktawrin, “In venga ṭawngṭai dam thei kha lo pan mai ta che,” ti se daktawr hi kan chuk rawn luai luaiin a rinawm.

Chumi hnu chuan tlangval pakhatin mi huan thlai a ru a. A thil ruk nen khawtlang hruaituten an man a. Khawtlang hruaitute chuan huan neitute chu FIR theh lut turin an hrilh a(he tlangval hi huan neitu dang lakah pawh a kuthlei thin a ni awm e). FIR chu an theh lut a; mahse a reh hlen daih mai a ni.

Sawrkar Deptt humhalh aiin YMA in a humhalhin ramngaw a him zawk. Sawrkar khap aiin YMA in a khapin a hlawhtling zawk fo mai bawk. Dan lal lohna ramah chuan dan zawmtu aiin dan zawm duh lotu an nihlawh a. Entirnan sawrkar chuan garage neih vek tur tiin thupek a han chhuah ve a; mi tam takin thuawih takin sum sengin garage an siam a; siam ve duh lo chuan sum seng miah lovin vantlang kawngah lirthei a dah zel mai a ni.

Heihi kan dinhmun a nih avangin Danah hian mipui kan innghat ngam tak tak lo niin a lang. Dan lek kawhtute leh sawrkar kutke te hi han che ṭha ve khut ṭhin mah se teh rei an dawl ngang lo a ni. Tuna kan dinhmunah hian YMA leh Kohhrang te, pawl dang dang te hi awm lo ngat se chuan kan buai hle awm e.

Sawrkar hi mipui ta, mipui tana siam a ni a; mipui, khua leh tuite hi sawrkar ta kan ni ve bawk. Sawrkar ta ka nih ang ngeiin ka piang ngei tih hriatna lehkha sawrkar mi leh sain min siamsak a. Kan thih pawhin kan thi a ni tih sawrkar hriatpuina lehkha a ngai a. Mahni thih thih a thih mai a rem lo. Chutiang taka min neitu sawrkar chuan ka thih ni ka ruang senghawi a, phum a nih dan turah ruahhmanna engmah a nei lo va; YMA leh Kohhran kutah ka awm ta daih a ni. Khua leh tui ka ni a, ka dam chhungin sawrkara ka tih tur tiin chhiah ka pe a. Ka ruang senghawinaah tha a thawh ve tur a ni. Tlawmngaihna ringawta innghat lovin, thlan laitute, thlanmual buaipuitute hi ram dang ang bawkin a ruai emaw, rawih theih dan emaw tal a ruahman tur a ni. Mihring nuna a tawp khawk, thihna meuh kan tawh laia kan innghahna chu sawkar ni lovin pawl leh kohhran a ni tlat a; sawrkar thil aiin heng thilte hi ka rilruah a lian zawkin a lal zawk lo thei lo.

Sawrkar pangngai tak, a tihtur ti vat ṭhin kan mamawh a; politician leh sawrkar hnathawkte mawahphurna a ni. Tuna kan awm dan tak hi chu sawrkar tel mang lovin veng tin leh khaw tin hi kan inenkawl a ni lawm ni a tih theih hial a. Veng bil rilru te, khaw bil rilru te hi pu lian viau lo thei kan ni lo. Sawrkara dan hnuaiah, mu mal takin tualchhung inrelbawlna hi siam ṭhat thuai a ngai tawh a ni. Lalna leh thuneihna leh sum ringawt ngaihtuah lo, kan inrelbawlna siam ṭhaa siam thar ngam hruaitu rual kan mamawh e.