RAM KANG

Kuminah California lam chuan ram kang an tuar nasa hle mai. Mi 24 aia tamin nunna an chan tawh a; in leh lo sing chuang a chhia a; ram zau tak a kang chhe bawk a. He kangmei avanga an sum luang ral hi tam tham tak a ni. Tun ṭuma ram kang hi an vawikhat tawrhna a ni lo. Tunhma khan nasa tak takin ram a lo kang tawh thin a; mihring nunna eng emaw zat an chan tawh thin nghe nghe a ni. Kum 90 kal ta khan ṭum khata kangmei chhuak avangin mi 29 in nunna an chan a; kum 1991 October thla kangmei chhuakah khan mi 25 an thi a; kum 2017 October thlaa kangmei chhuakah mi 22 an thi a; kum 2018 November thlaa kangmei chhuakah khan mi 85 zet boralin heihi California State-a ṭum khat kangmei chhuaka mihring thih tamna ber a ni nghe nghe. Hengte hi a lian tham chauh an la ni zawk a ni.

USA chauh a ni lo va, khawvel ram hrang hrangah, khawmualpui hrang hrangah ram a kang duai duai fo thin. Ram changkang kan tihte meuh pawh hian tih theih chin an nei a; a tawp khawkah chuan khuarel chakna hi tumahin kan lo do zo tak tak lo tih a hriat hle a. Hei hian khuarel leh a ken tel te dimdawi a; duat nachang min hriattir hlauh se a tha ngawt ang le.

Hetih lai hian mi ṭhenkhat chuan sakhaw thilah remchanna an lo la a; khawvel tawp hun tur nen an sawi zawm a; a ṭhenin Pathian hremna tiin an lo aupui bawk a. Hetianga chhiatna chi hrang hrang a lo thlen hian sakhuana lam atangin mi thenkhatin remchang an la fo ṭhin a; tun ṭum hi a vawi khatna a ni lo. Kum 1995-ah Mizoramah leimin rapthlak tak tak a lo thleng a; Zoram chhim bialin an tuar nasa sual a; nunna chan te, in leh lo chan te an ṭhahnem hle a, Pathian hremna a ni lo. California mai ni lo, khawvel ram hrang hrangah, khawmual pui hrang hrangah lirnghing te, tui lian te, tlângkang te, ram kangte a thleng fo a, Pathian hremna anga ngaih vek theih an ni lo. Leilung kalphungin a ken tel tam tak a awm. Kan sual dan mil tawk hian min hrem nghal zel dawn se Mizoram hi kan che chhe hle ang le.

Khuarel chhiatna niawm taka lang, a bul ṭhuta mihring chet velnain a hrin ni si an awm a. Kum 1969 June ni 22-ah USA-a Cuyahoga lui a kang hluah hluah mai a. A hmain ṭum sawmpahnih zet chu a lo kang tawh awm e. Han ngaihtuah mai chuan lui chu kàng theia mawi lo a ni. Tlawng lui te, Tuirial te hi kang hluah hluah se a mak kan ti hle ang. Cuyahoga lui erawh chu kang hluah tlat a ni. Chu chu mihring tuh rah a ni nghe nghe. Thil siamna hmun aṭangin ningnawi an paih lut a; bawlhhlawh chi hrang hrang leh tuialhthei a luang lut bawk a, Chu chu rel kawng leilawn banin a khuap khawp a; chhun ni sat vanglai takin a kang ta dur dur mai a ni. Hmasawnna nia ngaiin thil siam lamah an tlan nasa a; hna thawh tur a tam phah a. Mahse an khaw erawh chu namen lo takin a bawlhhlawh a; ‘tuia i tlak chuan chhuak leh vat mah la damdawi ina dah luh i ngai hrim hrim,’ an ti hial a ni. Khuarel kan dim thiam loh chuan kan rin phak bakin chhiatna a lo thleng mai thin tih a ang chiang hle. Kan chhehvela kan luite hi eng angina nge keini hian kan tih ve le?

Leilung kalphungin a ken tel tam tak a awm kan ti naa thil tam tak hi chu mihringin a tuh rah a seng a ni. India rama ram kang leh kangmei chhuak dangte hi a tam zawk chu mihring kutchhuak an ni thin a. State ṭhenkhatah chuan ran chaw chawr no duhin ram an hal lui thin an ti. Mizoramah pawh kan naupan laiin Aizawl dai a kang nasa thei em em a. Bawng chaw zawng khan a chawr no leh tur duhin an hal ṭhin e an ti a, tak tak ni maw! Chhiatna lo thleng tam tak hi chu mihring avanga lo awm, mihring bawkin a tawrh leh ṭhin an ni tih a chiang thei awm e.

Tuh rah seng sawi hi mi rilru tihnat theihna niin hnaivaiah phei chuan tuh rah seng anga inpuh mai mai ngam chi a ni lo fo. Mahse tuh rah seng hi chu a awm chiang a ni. Kan tuh rah bakah mi dang daih tuh rah sengin vanduaina a tawh theih bawk. Mizoramah ngei pawh hian mi hrang daih tuh rah kha mi hrang daihin a seng fo mai. Hmanah tawh khan kawng sira lung lakna chim avangin khual zin, kha lai hmuna lung la ngai reng reng lo, a hlawkna naya khat pawh tel miah lote khan vanduaina an tawk tawh a. Mi dang daihin hlawk nana an hman kha an lo tuar ta tihna a ni. MR Bill chungchangah hian a chiang hle. Sawrkar hnathawkin dam loh ni khuaa an inenkawlna sawrkarin a tumsakna dan hi a nih angina kan hmang thei tawh lo. Sawrkar kum tawp dawnah MR Bill kan siam vak vak a; a tawpah sawrkar sum bawmin a tlin ta lo va, damdawi ina dah luhte chauhin an bill thei ta tlat mai a. Kan tuh rah kan seng chiang ngei mai. Mahse tuh ve miah lo, MR Bill lem siam ngai reng reng lo sawrkar hnathawk sang telin an tuar a. Cashier hlemhle deuh leh sawrkar sum khawih phak chin hlemhle deuh deuhte tuh rah kha a tuh ve lovin an seng tihna a ni. Ngaihtuah chian chuan a thinrim thlak lutuk a; kan zinga mi ṭhenkhat tlem te avangin mi tam zawkin kan tuar ta a; sawrkar lah chuan a tisualtu tak hrem nei em em si lovin min vaihma ta rup mai a; kan vai tawrh ta a. Hetiang lo pawh hi sawi tur tam tak a awm thei ang. Mi tuh rah senga vanduaina kan tawh lohna turin sawrkar dan a awm a; dan ang zela hnathawh hi kan za vaia ṭhat tlanna tur a ni tih kan hriat a ṭul tak meuh a ni.

Ram kang hi a pawi hle tih kan hre vek ang a; pawi kan tihdan erawh chu a inchen lo em em thung niin a lang. Khuarel thil pawimawhzia kan hriat tawk loh vang te, keimahni hlawkna leh nawmna ringawt kan thlir vang te pawhin khuarel thil hi kan namnul ṭhin a ni awm e.

Ram a kan hian lei depa hnahthel leh hnim a kang fai a; ruahtui tla hmasa an tuar nasa bik ṭhin. Lei min a ti tam thei a; lei chunglâng lei ṭha, thlai ngeih chi kha a luang ral nasa bik bawk a; hnim chi hrang hrang leh nungchaten an tuar em em bawk a; tuihna a tlem phah thei bawk a; a tawp khawkah chuan mihring bawkin a tuar leh a ni.

Khua a lo ṭhal chho dawn a; mi tin mai hi kangmeia kan fimkhur a ngai a. Ramhnuaiah hian hmun fai lai tak, kangmei chhuak thei thil laka fal takah chauh mei chhem tur a ni a; leih hlum lova mei kalsan loh tur a ni. Meizial bung tihlum lova paih mai mai te hi kangmei thlen thei a nih avangin mei zu mi tawh phawt chu an fimkhur a ngai a. Ni kang tak, hmun khaw ro si ah chuan ni eng la khawmin kangmei a chhuah palh theih avangin darthlalang lam chi reng reng ramhnuaia paih loh tur a ni. Lo hal tur leh huan hal tur reng rengin mei kawng sial uluk hle vek bawk se la; kan tawrh tur eng emaw zat chu kan pumpelh ngei ang.

He ram lo hi chu ram kan nei hauh lo va; khawiah mah kan pem bo vek seng dawn lo reng reng a; chuvangin kan neih chhun kan ram hi duat ila, dimdawi ila, kan tu leh fa lo piang zel tur tana ram nuam a nih theihna tur ngaihtuahin kan ram hi tikang lo turin i fimkhur ṭheuh ang u. Kan fimkhur loh rah hi mi dang daihin an tuar thei a, keimahni ngei pawhin kan tuar ṭhin.