KAN KṬP VE LAI KHA

Pastor Bial KṬP inkhawmpui hun a lo thleng leh ta. Upa ṭawng takin KṬP-a kan tel ve tirh chuan khawm puia kan kal turte hi kein kan kal dul dul a. Mahni puanthuah ṭheuh kan pu a. Hah hre mang lovin kan thleng ve mai ṭhin. Tunah erawh chuan Pastor bial a lo zim ta hle a. Hun a lo kal zel a, tunah chuan lirthei a lo tam ta a; lehlang vekin kan inkhawmpui ta a ni ber mai a. Zan riak ngei maia khawmpui kan hmang kha a ‘inkhawmpui’ bik riau hian ka hre ṭhin.

Engtikah emaw chuan Kohhran tinah Pastor an la awm ang a. Bial huap thil tih hi a awm mang tawh lo vang. Tun huna bial khata huam zau taka rawng kan bawlhona hi hmanlai an la chang mai dawn a ni

Thil tam takah hmasawnna a awm a, sawi kim sen a ni lo vang. Zaipawl te hi hmanlaia rimawi tel miah lo va kan zai ang kha a ni tawh lo va; rimawi chi kim takin, mawi leh nalh takin an zai tawh a. Bial zaipawl phei chuan uniform nalh tak nen zai an rem zel tawh a ni.

KṬP khawmpui liana ka kal hmasak ber chu kum 1981 kuma Serchhipa a awm ṭum kha a ni a. Keini branch kha sawmsarih chuang hret kan kal a. A thlengtu tih lohah chuan member kal hnem ber kan ni awm e. Zaipawlin ‘Beram No Talh Tawha’ tih hlapui kan rem dawn a. Hetih lai hian Thingsulthliah hi zaipawlah chuan kan hmai a uang ve a. Hotute pawhin duhsak takin tlar hma laita min chantir a. Sawm sarih zet kha kan han ding a, a hun lai chuan ropui tham tak a ni a. Tape recorder kengho khan ‘record’ tumin an lo lek chhuak nghal sup sup a. Mahse vanduaithlak takin kan han sa sual hlauh mai a. Ka zak lutuk kha ka khawhmuhte a tawi tuk vek mai a. Engtin nge kan sak zawh theih dan pawh ka hre thiam phak tawh lo.

Hla sak sual naah hian ka tel thei khawp mai a. Presbytery khawmpuiah bial zaipawl kan zai a. Lak ṭhat ngai khawpin kan sa sual bawk a. Hnar a lian duh hle. Mahse hei hian mihring mai kan ni a, tisual thei kan ni tih hi min hrilh chiang a, a hnu zela zaipawl ka kaihruai ve hnuah pawh he lamah hian rilru zau tak ka put theih phah hlauh a ni. Tisual palh thei kan ni tih hi hriat reng a ṭul fo thin. Mihring mai kan ni a, famkim lo kan ni, chuvang chuan theihtawp chhuah a ṭul tih hi chhinchhiah reng ila a ṭha dawn mang e.

Ṭum khat chu branch KṬP in thing kan la a. Chhun chawlh laiin ka hnung zangah uite pangang lian zet mai a awm a. Kawngpuia ka thla lo lang aṭangin ka hmu thei a. A thle ngulh ngulh roh a. Han ban phak mai si loah hian ṭan a khawh a. Kan Branch secretary chu ka va pan a. Min lak thlak sak turin ka va ti a. Ani chuan a hmuh ve leh lak thlak pawh tum lovin a ṭe ṭhawt a. A tlan ta daih mai a.

Ka kawr chu a nghawngah ka khing hnihin ka man a, ka han thing vak mai a. Uite pangang chu a vawr lawp a; mahse a vawr lai tak khan kalsawn na chang ka lo hre si lo va, a rawn tla thla leh chu ka hnung zangah bawk chuan a rawn ṭum leh chut roh a. Tlangval pakhat hian slipper-in a rawn vaw thla ta a. Hlauh zawng hi a lo inang lo nasa hle mai a. Pangang hlau te, vangvat hlau te. sazu note piang hlim hlau tlatte pawh an awm.

Eng nge kan hlauh ve? Mi sawi apiang kan lo hlau ve thin em? Europe ram inzawm khawm te, khawchhak lungpui te, WCC te mi sawiṭhaih nan an hmang a; a ṭhen chuan computer pawh sakawlh angin an sawi a nih kha; Synod hi sakawlh emaw tia tlansan tum te pawh kan hre tawh thin. A hnam pum ang hian hlauh kan ngah hmel viau mai a. Eng emaw hleka kan phili mai ṭhin dan te hi, ‘Pathianin hlauhna thlarau min pe lo va, huaisenna thlarau min pe’ tih pawmtute awm dan tur a ni chiah lo ang.

Tlai hrat deuh mai ka ni a. Ka tlai ṭhin dan hi sawi vek sen pawh a ni lo. Ṭum khat chu zan inkhawm turin ka kal a. Ka tlai tawh viau mai a. Hmanhmawh takin Bike-in ka tlan a. Ka hmaah hian police uniform ha mi pali hi kawng vang tan zawngin an kal a. An kal ngil theih loh dan aṭangin tuisik aia nu hret an in tel niin a lang. Signal ka pek pawhin kawng min kian duh hauh lo mai a. Ka thinin a tuar ta lo a, pakhat chu ka’n su thawi thuak mai a. Thawi satliah ai hian ka thawi nasa deuh a ni ngei ang, “Ding rawh” an ti tuarh mai a. Ka ding a, an thin a rim khawp mai a. Kei lah chu ka thin a rim ve nasa mai bawk a; kan han inhnial ta a. Ṭan dar rikna turin minute nga chauh a awm tawh a; chairman tur ka ni leh nghal a. Chuti ni lo se han inhnial thui deuh ka chak hle a ni. Kan Pathian hi tlai ngai lo Pathian a ni naa. mihring lam ngaihah chuan a tlai teuh pawl tak a ni fo mai a. Emkimtithei a ni a. Lo inhma khua ve vak a ṭul lo va. Mihringte erawh chu engkimtithei kan ni ve si lo a. Hun vawng dik tur hian inhma khua deuh fe a ṭul ṭhin a. Hun vawn dik hi kan hmasawnna tur pawimawh tak a ni.

‘Buh lem leh buh tak chu ṭo za rawh se’ tih a nih angin KṬP hi mi fel leh sawisel bo hlir awmkhawmna ni tura beisei chi a ni lo. A ṭha hlang hlak awm khawmna hi khawvel kan awm chhungin thil awm thei a nih ka ring lo. Political Party member zawng zawng pawh hi ram hmangaihtu an ni bik lo tawp ang. Ni hnuhnung rorelnaa a thliartu tur dik takin min thliar hmaa inthliar tura lo inphut vak chi a ni dawn em ni ka ti. KṬP leh kohhrana mi chak lo tak takte an tel ve hram hram hi anmahni tan pawh a ṭha zawk a; mi chak lo te chu KṬP-ah tel a, chhawm dawl zel tur an ni zawk a ni. Tute mah hi inthlahrung lovin tel mai se la, chutiang tur chuan inhawng bawk se la, tuna ruih theih thila buaite hi an buaina kalsan tura an chakna hnar ni thei zawk se a ṭha dawn hle a ni.

KṬP-a ka tel ve lai aṭanga ka vei em em mai chu rawngbawltute dinhmun leh rilru sukthlek hi a ni a.

Rawngbawltute hi kan ropui lutuk tawh a ni lawm ni? Inngaitlawm taka rawngbawl ai chuan ropui taka rawngbawl hi nuam kan ti a. Lang sar tak leh ropui tak lo chuan kan inngaitlawm hlei thei lo. A hminga nihna nei dek dek tawh phawt chuan member dang aia sa hrang chang lian tura inngaihna kan nei niin ka hria a. Committee member chin invulhna dan te sep eng eng emaw a awm fo thin. Tlar hnung bera thu ṭhin member langsar lote chunga kan tih theih loh chu hruaitute chungah kan ti tur a ni lo tih hi ka ngaihdan a ni a. Tun thlengin he ngaihdan hi ka la pu reng a; Lal Isua ngaihdan pawh niin ka hria. Rawngbawltute nuna fel fak mai leh khingkhawng tak, mi chak lo tana belh ngam loh khawp te hi a lo awm theih viau dawn niin ka hria.

Lal Isuan, “Rawngbawltu nge ropui chaw kiltu? Chaw kiltu a ni lo vem ni?” a ti a. Keiniho hian “Chawkiltu a ni lo vem ni?” tih hi kan chhanna a ni ve em tih inngaihtuah chiang ila a ṭha hle mai. Chaw kiltute hi rawngbawltute hian kan bar khalh ṭhin a nih chuan Lal Isua duhdan a nih ka ring thei lo. Politics leh ram kan enkawl danah pawh Lal Isua rilru hi a pawimawh kumkhua dawn a ni. Lal bel leh fatu hlui, a kawchhung leh a sa ṭha lai chan tum tlat leh chutiang insawi hmuh ngam ram hruaitute hi chu ram ṭhatna an ni thei dawn em ni?