TUI MAWLH MAI HI

Tui pawimawhna leh a tangkaizia hi sawi nawn fo loh pawhin kan hre vek mai. Khawvela nunna awm zawng zawng hian tui an mamawh vek a. Mihringte hi tui tel lovin ni thum bak kan dam zo lo.

Khawvel map kan han en a, tuifinriat zau zet mai, khawmual aia zau daih zawk a lo lang pharh duai mai a; ‘tui a va tam em!’ tih mai tur a ni. A tam viau reng lahtak a. Mahse map-a kan hmuh hi a area chauh a ni a. Tui hrim hrim hi khawvel leilung pum nena khaikhin chuan a tam vak lo. Kan chenna chi a lai hawlh tlangin km 12756 vel zet a ni a. Tlâng leh mual hi chawk cham vek ila, tui hi rual takin sem ila, khawvel hi mel hnih vel lekin a khuh dawn a. Leilung leh tui intam hleihzia a lang hle.

Kan chenna khawvela tui zawng zawng hi in tlâk vek an ni lo. Tuifinriatah hian tui a tam hle naa kan in thei lo, mihring taksain a ngeih ngang lo a ni.

Kan tui mamawh zat: Puitling pakhat hian a tlangpuiin ni tin tui no riat in tura ngaih an ni a. Chu chu litre 2 vel a ni. In atan baka kan mamawh hi a tam daih zawk a. Rawngbawlna atan te, thleng silna atan te, inbualna atan te, hmaiphihna atan te, thawmhnaw suk faina atan te leh mamawhna dang a tam a. India ram standard atanga an teh chuan mi pakhat hian ni tin tui litre 135 vel mamawhin an ngai a. Kan khawsak dan a danglam ang zelin tui kan mamawhna hi a pung thin a, hei aia tam pawh hi khawpuiah chuan a ni thei ang.

Chhungkaw member pali awmnaah chuan ni tin tui litre 540 mamawhin, kâr khatah chuan tui litre 3780 zet an mamawh tihna a ni. Tunah hian Aizawlah kar tin tui kan dawng thei lo. Veng ṭhenkhatah phei chuan kar nih danah pawh an sem hlei thei lo fo a ni. A chhût awlsam zawngin kar hnih zela tui dawng angah ngai ta ila; litre 2000 zel ṭum khatah dawng ta bawk se la. India ram standard a an khawsakna tur tui mamawh zat kar hnihah chuan litre 7560 a ni ang a, litre 5560 zetin an phak lo tihna a ni ang. Tui leina rate ang chuan cheng sangthum man vel a ni. Heti ang hi a nih avangin mi tam tak chuan tui an ren em em a; tam tak lei lova khawsak tumin an insiam rem hram hram a. A awmzia chu, India ram standard tura duan hi kan khawsakna hian a phak lo nasa hle dawn tihna a ni.

Kan tar lan tak hi in chhung khura kan hmanna chauh a ni a. Hmanna dang tam tak a awm a. A hmun a zirin an tui mawh a inang lo. Mithiamte chhut dan hi tlem i han tar lang teh ang. Heihi nitina an mamawh zat a ni.

Hotel = khum khat zelah litre 70

Damdawi in = khum 100 chin hnuai lam, khum pakhat zelah ni tin litre 340

Damdawi in = khum 100 aia tam awmna, khum pakhat zelah ni tin litre 450

Hostel = mi pakhat zelah ni tin litre 135

Office = mi pakhat zelah ni tin litre 45

School = mi pakhat zelah ni tin litre 45

Restaurant = mi pakhat zelah ni tin litre 45

Hei hi a tlangpui a ni a. Kan tar lan loh tam tak a awm. Lung in te, ‘home’ kan tih mai te, vantlang hmun dang te tam tak a awm bawk a ni. Engtik lai pawha tui nei reng tura ngaih kâng ṭhelh department te pawh ngaihtuah tel tur a ni a. hmanah khan in a kâng a; kâng ṭhelhtu lam an che chhuak lo, a chhan an sawi chu ‘tui an nei lo’ tih a ni.

Kan tar lan tlem atang pawh hian kan tui mamawhna sanzia a lang thei ang a; kan mamawh tur ang zata ngaih kan dawn phak lohzia pawh a lang thei ngei ang.

Tui kan tlâkchham avang hian kan nih tur ang kan pha lo nasa hle tih a lang reng mai. Tui buaipuiin hun leh tha kan seng a; sum kan seng nasa hle bawk. Tui kan neih loh avangin vantlang hmunhma a fai thei lo. Vantlâng zun in, dawr zun in ni lo, vantlâng tana siam tak takte hi an balin an ṭawp hle a. A hmangtute kan thianghlim tawk loh vang leh enkawltu an awm loh vangte a ni ngei mai a. Mahse enkawltu ruai mah ila tui a awm miau si loh chuan a balin a rimchhe tho tho dawn a ni. Aizawla Office hrang hranga ka kal tawhnaah chuan zun in fai tak a awm mang lo. Thawktuten an enkawl ṭha tawk lo a ni maithei a, a chhan lian ber chu tui an ngah tawk lo niin a lang.

A tel lova kan awm theih miah loh, mihring mamawh bul tak tak tui hi engtin nge kan mamawh ang kan neih theih ang?

Tuihna humhalh: Hei hi kan zavaia mawhphurhna a ni. Tunah hian thangthar an harh chhuak tawh a. Khaw tam takin an khaw tuikhur humhalh nachang an hre ta. Heihi nasa leh zuala kan umzui a ngai a ni. Kan tuihnate hi ruahtui chawm tuihna an nih avangin thlaler tuikhur Oasis te nen zem khata khung chi an ni lo. Ruahtui behchhana awm an nih tlat avangin furah tui a tam a; ṭhalah a kang leh mai thin a ni. Engtin nge fur ruahtui tla chu luang liam vek lova kan siam theih ang? Pakhatna chu ramngaw humhalh a ni. Tuihna chawmtu a chhehvel ramngaw humhalh tlat a ngai a. Ngaw a nih pawhin a hnuai thelh hun khawpa sam fai miah loh a ṭha. Ramngaw chauh a ni lova, lui kawr hi humhalh tel tur a ni. Pathianin a siam dan ang tichhe zawnga lung lak vak vakte hi tuihna titlemtu a ni. Lung lakna reng reng hi vantlang tuikhur tibuai phakah leh fur ruahtui nem liam thei zawnga siam loh mai a tha.

Tui renchem: Khawpuiah chuan chhungkaw tin mai hian sawrkar tui sem hi innghahna atan kan hmang vek a ni mai a. Tuikhur pakhat inṭawm ang kan ni. Kan zavai hian tui ren thiam ila tun ai hian kan ziaawm ngei ang. Aizawl mipui zatve lek pawh hian ni tina kan hman thin atang hian litre khat lek pawh titlem ila, litre nuai chuang daih kan hum ang a, nasa takin kan tlakchhamna a tikiang thei dawn a ni.

Tui ren dan pakhat chu in sakna leh a behbawma PHE tui hman loh hi a ni. Kan tui dawn hi in sakna atan hmang lovin, cement chawhna tur leh a behbawm tur hi lei mai ila; hmai kan phih lai te hian tui herh haw huau huau loh zir ila. Inbual hian a leiha inleih aiin shower hman hram a ṭha. Shower-a kan inbual loh pawhin inleih huh hmasa lovin, no-ah tlem bun chhuak ila, sponge leh sahbawn chawhpawlh nghalin innawt nghal ila, tui tlemtein fai takin a inbual theih a ni. Hewtia kan tih hian kan tuikhur inṭawm hi mi dang tan kan kian tihna a ni ang a; Mizo tlawmngaihna leh Kristianna nen pawh a inhmeh hle ang.

In chung leh a chhehvelah pangpar kan khawi nasa hlawm hle mai a. Kan tui hman hnu, tuichhia nena enkawl theih tawk pangpar neih tum mai ila, a nih loh pawhin pangpar chawmna tur hi a hranin tui lei mai ila a tha.

Ruahtui khawl: Ruahtui kan ngah hle a. Khawl khawm lohin an luang ral hum hum mai a. Kum khata Aizawla ruah sur hi ft 8 leh a chanve vel a ni. Ruah sur hmasa a thianghlim tawk loh avang leh hisap a awl nan ft 8 angin lo ngai ila; in vantlang, ft 42 leh ft 36-a zau hian kum khatah ruahtui litre 342520 vel a dawng a. A chunga kan tarlan tawh angin, mi pakhatin ni tin litre 135 hmang anga chhutin, chhungkaw member pali awmna chuan ni 634 zet an ring thei tihna a ni. Mahse Aizawla in hmun tam tak hi a chep lutuk a, ruahtui khawl a rem lo. Hmun rem deuhah pawh ruahtui khawl tum hi an awm mang lo bawk. Biak in te, school te, sawrkar office te leh vantlang Hall behchhan hian fur tui hi a tam thei ang ber khawl ila veng tin hian kan harsatna eng emaw chen chu kan su kiang theiin a rinawm.

Hman ata tawh sawrkar chak leh hausa kan nei ngai lo va. Central sum ringa hma lam pan hram hram kan ni tih hi pawm ngam ila, Sawrkara innghat ringawt lova kan tih theih china ṭan la ve tura kan chet chhuah a ṭul ve ta a ni.