INREL HRÂT HNAM KAN NI EM?

Thawnthu kan han chhiar a, a tingaihnawmtu chu a changtu chêt chhiatna te, a vanduaina te, harsatna a tawh te a ni fo a; chungte chu engtin nge a hmachhawn, engtin nge a hneh tih te hi a thawnthu tingaihnawmtu hlawm hnihna chauh a ni ber mai. Chanchinbuah thu thar kan han chhiar a, a ngaihnawm lai leh mipui bengverhtu chu chhiat rupna chanchin te, politician lian tham chet chhiatna te, Officer lian tak tak chêt chhiatna te, zaithiam lar emaw, lemchan thiam lar emaw chunga chhiatna lo thleng te hi a ni fo bawk a. Chanchin tluang dam dap aiin a chhe lam hian kan mit a lain kan beng a verh zel chu a nih hi. Heti ang chi, mi ropui leh mi larte chung chang chauh lo-ah pawh, mi naran emaw, kan zawlpui leh kan chhehvela min hnaihtute chungchang pawh hi mi tam tak chuan a chhe lam kan ngaihven a, a tha lam aiin a chhe lam bawk hi sawi nuam kan ti tlat a ni awm e. Kan inrel tawn fona hian chu chu a nemnghet kan ti thei ang. Mihring lo hi chu inrel ṭhin an awm lo ang. Sava rual leh sanghal rualte in ṭawng thei se an inrel ve tho ang em kan hre lo. Inrel hi Eden sualin a ken tel a ni mahna! A chhia leh a ṭha thei rah an ei hma khan an inrel lo niin a lang a. Thei rah an han ei hnu kha chuan Adama khan Pathian hnenah a nupui a rel nghal a, ‘Mi awmpui tura i tih Hmeichhe khan,,,” a ti nghal kau mai a. Hmeichhia hian inrel an hrat viau tak naa a bul ṭan tak taktu chu mipa, Adama, ngei kha a ni kan ti thei ang.

American thuziak mi Morgan Richard Olivier chuan, “Dik se ti em emtu aia nasain tu mahin i chanchin chhe takin an sawi ngai lo va. Chutiang dinhmun chhiaah chuan ding la ti em emtu aia nasain tu mahin i tih sual ni miah lo kha i tih sual angin pawm la an ti ngai lo” a ti. Han sawi zui ta ila. Kan chanchin chhe tak, dik chiah si lo te, a dik hrulah dik lo taka belhchhahtute hi, chuti ang ang chanchin chhe tak nei tura min duhtute an ni a. Kan tihsual ni miah lo kan tihsual anga pawm tura min beisei leh min duhtute chu chuti ang dinhmun chhiaah chuan awm ila tia min duhtute an ni. Chuti ang mite chu langsara kan hmelma ni si lo, anni aia dinhmun ṭhaa kan din hlau ngawih ngawihtute an ni tihna a nih chu.

Mizo zinga inrel thinte hi ring lo mi an ni lo va, a ṭhente phei chu ringtu an ni ve satliah mai lo va, kohhrana inhmang tak tak, thlarau mi tak tak niawma langte pawh an ni. Biak inah an va lam lawp lawp a, biak in pawnah mi an rel leh a. An relte chu drugs addicts leh KS te an ni kher lo va, an rawngbawlpui leh biak ina lam ve tho thin te an ni fo lehnghal. Thlarau mi tak chuan kohhran mi leh sa leh kohhran rawngbawltute chu an thlavang hauh viau awm tak a ni naa an chuti hauh lo va. Kohhran ngaihsak mang lo leh ruiihhlo ngaite aiin rawngbawltu upa leh pastor-te hi thlarau mi intite hian an rel nasa zawk hialin a lang tlat a ni. Hei tia kan sawi hian mi dang an inrel lo tihna a ni hauh lo. Kohhran bel teh chiam lo leh thlarau mi lem lo te pawh an inrel nasa ve hle tho a. Kohhran pawn lamah politiciante hlei hlei hi an inrel nasa niin a lang. Tumah hi kan lo fihlim tak tak lo ve.

Kan sawi chiam atang hian inrel hrat hnam kan ni e tih mai a awl hle a. Mahse keini chauh hi kan ni bik lo. Hnam tin chi tin hi an lo inrel tawn ve fe tho mai. Khuswant Singh-an India mite nunphung a sawiin inrel hrat thu hi a hmaih lo va; mingo ho pawh an lo inrel nasa thin hle tih an thu ziak atangin a hriat theih a. Mithiam tam takin inrel hrat thu hi a chhan zirin an lo bihchiang chiam tawh thin nghe nghe a. Mizote hi inrel hrat bik riau kan ni lo va, hnam dang ang bawkin kan inrel ve thin a ni.

Mithiamte ziah dan chu a zir mi kan nih loh avangin kan hre ve seng hauh lo mai a. Ngaihdan mawl te te i han sawi ve teh ang.

Engati nge kan inrel thin tih hi rilru lam leh mihring mizia zirtute chuan sawi tur tam tak an hre ngei ang a; keini ang, a enga mah zir ve lem lo pawh hian rinthu talin kan sawi ve a ni ang chu.

Kan inrel chhan lian tak pakhat chu itsikna vang tih theih a ni ang. Kan zawlpui niawm taka kan ngaih kan tluk si lohte hi kan rel thin niin a lang. Nula tlangval zinga inrelna awm fo chu ngaihzawng hi a ni a. Mi inngaizawng sawi nuam ti tak chu mahni puala bialnu/bialpa hmu zo si lo, ngaihzawng neih ve chak tho si an ni duh viau. An hmuh zawh loh hmu kha an va itsik ru ta viau tihna a ni thei ang. Vantlanga dinhmun tha beisei avanga inrel hi hmanrua atan an hmang bawk. Mi tu emaw chanchin chhe lai an han sawi khan an sawiate aia vantlanga tlaktlum theih an inbeisei a; ‘Kei ka lawn san loh chuan ani pawh hian a lawn sang bik tur a ni lo,” tihna rilru nen a inzawm a ni. Vantlang han tih teh hluai tham ni si lo, awm hona leh khawsak hona te, hmun khata thawh honaah te pawh sang bik leh tlatlum deuh tura ngaihte hian rel an hlawh thin a. Hei pawh hi itsikna chi atanga lo ṭo a ni.

Inrel tih hian a tha lam a kawk ngai lo. Hetiangah hian a tha lam sawi lovin a chhe lam a langsar zawk a, a ni deuh zel nghe nghe a ni. Mi chanchin chhe lam kan sawi hian a nih dan chiah chiah aia nasaa sawi kan hrat bawk a. Kristian nun tak tak chuan nen a inhlat hle mai le.

Inrel leh dawithiamna hi an sawi zawm chawk mai a. Kan hre thuk ve lem lo naa chi hnihin han sawi ila. Dawithiamna chi khat, sap tawnga witchcraft an tih leh gossip hi an sawi zawm thin chu a ni. Dawi chu mi dang chunga eng emaw ti taka thu va neih duhna vangin a ni a, chu tianga thu nei(power nei turin) mi an va dawi thin a ni. Inrel pawh hi mi chunga power neih chakna chi khar a ni a, a lo chhuahna mihring thinlung lam atanga enin a inang reng e an ti tlat a ni. Mi dang chunga power neih chakna bakah, an huat zawng leh an er em emte tihchhiatna atan dawi an hmang bawk thin. Inrel nena a inanna pawh a pahnih hian a ni. Miin tu emaw a rel hian a chungah eng emaw ti taka power nei ta niin a inngai a, a rela aia dinhmun sang zawka dingin a inhre tlat a nih chu. Tin, mi dang tihchhiatna a nib awk. Dawi thil ang bawkin inrel hian mi nun a tichhia. Dawt te, thudik ziktluak lo te hmanga mi kan rel hian chhungkua a tibuai a, nupa kart e, thian ṭha inkar te a tichhia a(Thufingte 16:28), dawi ang bawka mi dang nun tihchhiatna a ni.

Kan inrelna tam tak hi thudik lo a ni a, thudik pawh nise ṭangkaina nei lem lo an ni. Politician tam tak kan relna hian ram leh hnamah kawngro a su lem lo. Administrsation khawih buai pha reng reng lova kan relna a tam hle awm asin. “Pu Hawla leh Pi Rii an inzui zel” han tihte hi thu chuangtlai tak a ni a. Nupa an nih bakah kum upa lam an ni tawh a, an inzui zel a ni mai a, keini lo sawi ve tur a awm lo. Mahse kan sawi kan sawi tho a; heti anga sawi thin zingah hian an dinhmun anga an din ve loh avanga sawisel chakna rilru hrin chhuah a tam viau awm e.

Bible leh inrel: Bible hian inrel leh insawichhiat a duh lo hle. Exodus atanga Jacoba Lehkhathawn thleng hian sesea thusawi leh inrel leh insawi chhiat duh lohna a lang a. Bible ringtute tan chuan tih ve hauh loh tur a nih chu.

“Tupawh sakhaw ngaihsak nia inringa, a lei vêng ṭha si lova, mahni thinlung inbum zawk chu, chu mi sakhaw biak dan chu eng mah a ni lo ve,”(Jakoba 1:26).