Kan chawlhna tlang

A khuhhawnna: Nipui a lo thaw a, hmun tin a fai thelh hen hun a. Nakinah therengte kha an rawn hram leh vawl vawl ang a, hre lo ang hrimin kan la liamsan leh ngoh ngoh ang a. Khiang leh thing hnah dang lo chawr mekte chu haiderin mahni inhamhai ta reng rengin ni kan vui liam leh ang a, kan chhehvela khuarel insangmar mekte chu kan manghilh lui tlat ang a, keimahni ngei ngeia pawh hi khuarel chi peng pakhat ve mai kan nih hre lovin kan han t^l hiar leh vel dawn chu a ni tak si a!

Heti ang hun lungtileng, khawharthlak ruih leh chatuan romei zam vel karah hian ṭhiante kha ka ngaih zual chang ni a tam ṭhin. An tel lovin kan khawvel hlui da riap tawhte kha ka chuan ta zeuh zeuh a, an tel lohna khawvel chu a ngait> t>-in la inkhawh kham riak mah se, ngai an awh zo thei tawh lo va, thawnthu tam tak kan lo ziahho tawhna tlang leh mualte kha an khuate hi har ve hian ka ring rum rum ṭhin.

Kima nu kan chhaih kawlh fo lai khan naupang sual f^l bik a nih theih loh a! Mi in chung vawma kan tlanchhiat ham ham laite khan mi hnawksak kan ni pha tak tak ngai lo va, tlangsam ro aia < deuh kan z<k ruk hlat hlat laite khan naupang duhawm tak kan ni asin!

Sawtah, Zongaw mual letliamah, Tuidum leh Tuitawp piahah khan kan Zoram nipui khawlum huam huam mai tlanchhiatsan tumin ka va pingpei a. Lawhleng leh thingsaingal te, lallai leh batling thing sawrkarna ram kha a lo ruak ta ngei mai, ka ṭhian.

Thakthing leh hriang pil kan seh chawt chawtna ṭhin hmunah te khan eng thil ropui dang mah la awm belh leh ta lo mah se, ṭhianteho kha in awm ta miau lo va, kha kan chawlhna tlang pawh kha a khawhar ve hian ka ring ta hial a, chenkhawmna in, kum sul a vei hnua lo ruak ta huai ang riakah ka chan a, mihring ni ta se, engti ang takin tuar n^ ang maw?

Hmanah chuan... ngaw hnuaia tlang phul hring dup chungah khan mipa naupang rual an lo lang a. Vai film-te an sawikhawm tel tel a, an phur zual ch^ng chuan phul chungahte an let tawp tawp ang a, thingz^r buk ṭha lai deuhte chu an s<k rawn luih luih ang a, a huho-in an tla hl^wm tap tap ang. A insawh na deuh apiang an nuih ang a, nat hi thiang ve lo ang hialah an ngai ṭhin. Chutih lai chuan Bill Gates hi a piang ve tih an hre lo va, khawlthluaknei chanchin phei chu hre lo chhah tak an ni!

Mahse Rockfeller leh Rocky Mountain hre lo hian a lo hlim theih khawp mai! Tlang leh a chhehvel ngaw hnuaiah khan an duhkhawp hlimna chuan a uap reng tho a, hla taka vur ram te; vur tl^ng pang leh kham te; khawpui ropui taka in chhawng ngîr khup leh lirthei tlan thelh seng sung te an mitthla thiam lo. Ama’rawhchu, an mitthla thiam tawk nun kha suangtuahna maiah chantir lovin, a takin an chang nghal a, 'Chitrahar' nunchan leh 'Mr India' film-te chu, kha tlang phul hmunah khan vawi eng emaw zah an chang nawn tawh a; ban phak loh nun leh, chen phak loh hlimna awh belh leh tur chuang an hre lo.

Chu tlangah chuan Robin Hood leh Dharmendra te; Platini leh Sudden-a te... lehkhabu leh thawnthua hming chuangte reng reng kha chu an chuang chhuak kim hial awm asin! Mithun leh James Bond ni theite inchhuanna leh lalna tlangah khan engkim a awm a, a tak hmuh tur awm lo-te hlei hlei kha a tlachawpa hman tur a tam! Pawhrual hnah leh cheng za nga note hian inhlut hleihna reng reng a nei lo!

Ral hla taka leirawhchan siamna aṭanga mei lo khu chhuak vet vet kha industry an hmuh hnaih theih awmchhun a ni a, van s^ng taka 'China balloon' an tih ṭhin leh, helicopter bak kha khawl ropui dang reng reng hmuh tur an nei lo. Mahse chu tlang aṭang chuan Tlawng lui luang lai an hmu phak a, Bangladesh tuikhuah pawh rinna mitin romei zam karah mitthla nen an hmuh pawlh thei a. Boruak mel sang tam tak kar dana khaw pakhat rangva in chung tle vur leh kawngpui niawm tak an inrinsiak luih luih ṭhinte bak kha chu mihring chhulchhuak thiamna thil ropui reng reng hmuh tur an nei lo.

Mahse Tlawng luite chuan an ngaihtuahna chu ram hla takah a luanpui ch^ng a awm a, van boruaka mu dîr cher cherte chuan an suangtuahna a sawrbing zawhsak vek changte pawh a awm. Phengphehlep um chawn chawn ch^ng a awm a, thing lawn nuam deuha z^wng lem chan vak chang a awm... film shooting leh nula tlangval inngaizawng chanchin sawi khawm tel tel hunte kha programme ropui tak ni lo mah se, khati ang hun kha tawng dawn ngat ila, kei chu sawm nawn ka ngai lo vang!

'Buannel ram dai' hla leh 'Tarzan' hla nena zai liah liah chunga ngaw hnuaia mipa naupang rual intlansiak ta chiam chiam ṭhinte kha...

Chhungte 'phalna lo' nen ngata ngaw hnuaia nunchan zir tura insawm khawm an ni miau a, hauh hlau reng renga tlanchhe chung khan hlauh reng reng an nei lo! Ngaw hnuaiah tih tur ṭul reng reng nei lo khan an inbin liam tlai tin a, hling leh hnim bawn pui pui pawh pawisa lova chhuk leh chho zawnga lim puat puat thei nih tluka huaisenna puitham a awm lo. Mahse kawrkilh pakhat tihtlak vanga lungngaihna erawh kha chu inhnem theih a ni lo va, 'a tla palh' tia nu leh pa court-a insawifel theih a ni lo ang bawkin, insawipui theih chi pawh a ni lo.

Sava veh ipte vuan chunga hnim pik kara intlansiak chiam hnu a, hah thawh hlawp hlawp chunga luite kama ṭhut der der hlutzia chu a taka chan ngawt loh chuan a chiang pha lo. Luite kianga k^tch^t leh lui tuia ulawng leh tuitifiminu te nen chuan ruam khatah lungrual takin an luang za a. Lailen leh vate thla zap ri pher pher te, mipa naupang chiau teng tung leh ral lehlama thing tuk ri boh boh te, kawlkila ni tla tur inphan vel diar diar ṭhin te kha hmanah chuan rampalail>ng nun tithlakhlelhawm bertu an ni ṭhin.

Khua a lo thim dawn a, ngaw chhungte chu a hnîm ruih tawh a, sava an th^wm chiah chiah a; luite chhehvel leh tlang pangperte chu a dai ruih a. Mahse mipa naupang rualte kha in lama lehkhazir thlakhlelhna reng reng nei lo, zirlaibu aia sairawkherh ngaina zawk; zirtirtu hmel aia sava bu hmuhnawm ti zawkte kha an nih miau ṭhin avangin tlai ni tla tur khan an tan hunbi a ruat ve phak lo va, kawlkila ni a pil ruai ruai tawh hnute khan, "Ka uai ve ni..." tia pipu-a uai ṭan tum chauhte pawh kha an awm nawk ṭhin. Rilṭamte pawh hi mahni duhthlanna hmun nuamah chuan a bo duak ṭhin a lo nih dawn hi le!

Inrinni tuk-puma tlang phul chunga t^l a, inhawt phur zual ch^nga ngaw chhunga sava veh leh ngawt ṭhin tan chuan sava chiar noh noh kha naupang rual dang aiin a enghelh awm loh zawk daih.

Naupang rual dangin an lenna tlang phul an rawn luah ve chuan, 'chala chil hnawm hmasa sa' policy hman a ngai fo a. Chak zawk paw'n, chak loh zawk paw'n, insualte chu tha tam a ngai miau a, a tha hek lo zawnga phul chunga mut maimitchhin siar siar a, mahni ngaihven zawng zawng sawi khawm kha an duhthlan ber a nih miau ṭhin avangin naupang rual dang rawn lang ve ṭhin chuan an khawvel a chawkhnawk fo mai.

Naupang rual dangte nena inbakkaih hun a lo thlen ch^ng a, 'Ãnu-te'n insual an phal lo' tih ngam tluka huaisenthlak kha a awm lo! Kha ṭawngkam hmang tur kha chuan huaisen a ngai >m a, insual a ṭul leh ṭhin!

Khawi hmunah pawh, eng hunah pawh, eng khua leh ram pawh ni se, rilru leh taksaa sualpui tur an awm loh hi chuan hmun leh hun nuam hi a hranpaa zawn lehchuan a ngai lo. Kham pang awih vet vutah pawh nui uar uar chungin an inchhawm chhuak a; luite dung zawh ch^ng a, l>ngkir h>lna kawng an zawnna lama lum hnang ta awl awl te pawh an awm fo a. Mahse thingler s^ng taka lawn a, thinglera hming kher thei ngaisang ṭhin mipa naupang rual tan khawvelah hian hrehawm a awm lo va, natna ai mahin ṭhiante kawm theih loh kha a na zawk.

Chuti ang boruak inlumlet vut vut karah chuan khawvel ni hi vawi tam tak an vui liam a. Khawvelah hian eng hna nge an hmabakah awm, tih ngaihtuah chhuak thiam lo tura naupang mawl an ni. Saihlum hrual lai nun leh, zat leh zata theirah insemho dial dial lai nun chuan nakinah khawvel thianghlim lai a ngaihtuah chhuahtir ṭhin dawn, tihte phei chu han suangtuah thiam chhin tur an awm lo.

Mahse, calendar hlui eng emaw zah an hluihlawn ve tak hnu chuan, kezungpui kawhna lam apiangah mihring hi a kal ngawt lo va, a taksa chunga thluak bur sukthlek milin a her vel ṭhin tih an han inhriat ve zet hnuah chuan, khawvel hi a lo danglam zo ta...

"A ṭhen Rihs^ng mual liamin,

A ṭhen lenna tlang dang si maw?

Vanglai nun, aw! lenlai ni:

Kir zai an rel si lo..."