Guest writer
Lalzarmawia
Lamlian lumtu
A khuhhawnna: Sabereka Khuangkaih pisaah ṭum khat chu hnathawktu nula pakhat hian, "U Zar, hla nalh deuh ka tih, ka hriatchhuah zawh tawh loh kha eng hla nge i hria em?" mi ti pek a! Zawhna ka dawn tawhah chuan a la khirhkhan deuh ber em maw chu aw, ka ti a. Khatih lai vel khan khawlthluakneiah eng eng emaw khawih pahin zai ka ngaithla pah fo a. "I'm a lonesome fugitive" tih kha ka ngaihthla fo mai a, ngawi rengin kha nula khan mawi a lo ti ru roh ang a, thla tam a vei hnuah min zawt ta rawih pawh ni fahmiang. Ka rin dan chu dik tak maw?
Tun April ni 6-a rimawi khawvel nghawng thihna lo thleng khan SK nula kha mi ngaihtuahchhuahtir zawk a. Media hrang hrangah Country legend Merle Haggard (Apr. 6, 1937- Apr. 6, 2016) boral thu an tar lang chiai chuai a, amah Merle Haggard ai mah chuan ka rilru-ah a behbawm a rawn lang tam zawk ta mah a. PB Lalrammawia (The Aizawl Post) leh C. Lalnunchanga (Novelist) te pawh rilru-ah an lo lang a. Khawlthluaknei ṭhutchilh a, mal chum dat data Merle Haggard an zaipui laite pawh ka mitthla uai uai a. Engtin chuan ngai ve tak maw? "I'm a lonesome fugitive" ngaihthlak thar leh pahin, ṭingṭang ri nen thlenga zawmin, an "Tri tri triu..." tel leh vek hian a ni a, ka rin ni!
Amah Merle Haggard chungchangah hian kei chu "tuipui" han tih tur chi hi ka ni lem paw'n ka inhre lo. Zaithiam a ni a, aw dam deuh thluamin a zai a. Cowboy lunglen hla a sa a (cowboy lunglen chu leh!), hla "chai tham" a phuah ṭhin. A chanchinte phei chu ka hre tlem khawp a. Rel kawng vela inhlawh ṭhin chhungkaw rethei tak aṭangin a rawn chawr chhuak an ti a. Kawng sirah r^p in an khawr pum ve a, naupang chhia mai a la nih laiin a pa'n a boralsan zui a. Rethei bakberhin an khawsa ve naw naw a. An retheihna chuan a rilru a hruai sual ni maw - Merle Haggard han tleirawl chho chu rukruk lamah a kut a hlei ngiang ni tur a ni, man leh t^n pawh a tawk deuh malh malh a. Sual em em bak chu tih tur dang tehchiam a nei lo a nih hmel!
Dawr rawk leh lirthei ruk lamah a ramṭang fo ni awm hi a ni a. Kum 14 mi lek a la nih laia suaksual vanga a ṭhianpa nena California aṭanga Texas lama lo tlan bo ve tawh kha an ni! Mahse a unaupa'n ṭingṭang a pek erawh chuan a khawvel chu hriat loh hlanin zawi zawiin a her danglam hret hret a. A tawpa tawpah chuan a khawlai nun tlahawlh takin rukruk a zirtir ṭhina chu bansanin, rimawi chuan nun thar a dinsak thei ta a, a hisap phak bak piah lama mi hmelhriat a hlawh tak hnua a chanchin phek hmasa lam leh phek laihawl te hla hmanga a puanchhuahna-ho hi keini'n suangtuahna nen kan lo khurbinpui ve ta fo a, rimawiina a nuna ze thar leh hnah thar a chhuansaka chu a par kan tlanho ta fo a nih hi maw le!
Tan-in lo hmelhriat ve hrep tawh leh awmkhawloh vanga naupang siam ṭhatna hmun (juvenile detention centre) lama khuahkhirh lo tawk fo tawh a ni bawk a, zalenna hlutzia pawh hria a, tuipuitu a ni. Vietnam indo laia indo duh lotute nawrhna chu a ngaithei tehchiam lo ni awm hi a ni a, sipaite'n zalenna thlen tura an beihna hautakzia leh nun th^pa an thawh rah duhawmzia lam thlir tlattu a ni. Sipai thlazar hnuaia mipuiin nun zalen an chen ṭhina chu "Okie from Muskogee" hla hmangin a puangchhuak a, chu hla chu tute emaw deusawh deuh rohna'na a duan mah ni se, a hre pha chin apiangin an tuipui deuh zel thung.
U Mawia te, Taitea te nena sawi tur kan hriat mang tawh loh hnua kan han "Lonesome fugitive" ve chang erawh hi chuan ka rilru-ah kum 60 chuang kal taa America rama tleirawl chimawm, rukruk vanga tawmsenna tur leh sahimna tur zawnga vak vel ruai ruai ṭhin lam kha a lang thui tehchiam ngai lo. Police hmel leh lung-in hmel hmu zut ṭhin; tlanchhe reng renga lamlian hr<t vel ṭhin Merle Haggard-a'n rimawi lama a pianthar hmaa a nun phawrhna hla hi mi nun ruak nun khawhar zuk suangtuahna lam ai mahin kan Zoram tlangdunga vai driver-ho nun zuk suangtuahna'n ka'n hman daih pek ṭhin chu!
Hag-a'n a khawlohna sual vahvaihpuia a zinkawng chungchang a,
"I'd like to settle down but they won't let me
A fugitive must be a rolling stone
Down every road there's always one more city
I'm on the run, the highway is my home"
a han tih mait> hi ka tuipui f^l bik pawh ni hmiang.
"Now I'm a hunted fugitive with just two ways:
Outrun the law or spend my life in jail"
a han tihte chu kei hian ngunthluka ngaithla chung si hian khaw dang ka hawipui ta daih ṭhin a. Hag-a'na "Highway is my home" a tih hi ṭawmpui dan danga lo
ṭawmpuiin, kan Zoram chhim leh hmar, chhak leh thlang lamliante ka lo suangtuah ta ṭhin a. Thingtlang kawng, keini nun ang maia a ṭha lai sawi tur awm mang lo khawpa thuneitute'n an han maimaitchhinsan hmak theite hi mak ka ti tawp thei lo. Chuti ang kawngah chuan mipui mamawh thiar velin, ram pawn aṭangin vai driver-ho an rawn inphur bawr chho l<k l<k a. Muangmarin an r<m vung vung a, "Kan chhungte" tih tur awm lohna ramah tisa leh thlarau hahchawlhna an rawn dap chho pah ve a. Chuta an tum ram thlen hmaa kawnglaka an khawsak dan mawlmang leh muang dup hi duhawm riau-te hian ka hre ṭhin.
Khawi 'maw kawng sir remchang laiah an han innghat mawl tawp a. Truck hnuaiah ei rawng an han bawl a. A nghah pahin an lirthei hnuai daihlimah, tualcharah an han mu hawl hawl a. Ni sa hnuai thlawhlaia thlansa phul kaia hlo thlawh hrep hnua thlam tlaitlan a, thlifim ruala han faifuk hlerh hlerhte nen a dang chuang lo vang.
Mihring hian nunkhaw nawmna kan thlahlel a, chumi um chuan theihtawpin kan tlan a, kan lungawina tur kan zawng a, kan zawn chu kan hmuh rualin lungawina tur dang kan dap leh a. Tlan reng rengin kan hmanhlel a, mihring leh khawvel nun duhawm riaite hi thlir hman lovin, chen hman lovin nawmsakna ram kan thlir a. Mahse hmanhlel takin bawh mah i la, tlang letliamah min insawnsan zel chu a ni si!
Vai driver-ho, lamliana riak a, mawlmangt>-a inhnangfak ṭhinho hian a chang hi chuan keini ai mah hian lungawina hi an tem ngun zawk hian ka ring mai mai ṭhin. An kova tla-te hlen tura theihtawp an chhuahna lamah hian lungawi takin ke an chhep mai a, mutmu an tuah mai a, nun an chen mai ni hian a lang a. An ban phak loha "hmuh theih loh" chu thlir lovin, an chen mekna leh thlen china an hmuh leh tawn ang ang chu ih> lovin an tisa leh thlarauin an chen a, an chawlhpui mai a, hahdam takin an thaw a, an thawk bawk a nih zawk awm hi a!
Nungkhawchhuak tur hian mihring hian mamawh hi kan nei tam tehchiam lo va, neih belh chiam ai chuan neih sa hman thiam maite hi vai driver-ho hian a hranpa-in min zirtir rawn tum lem lo mah se la, anni hnen aṭang hian zirchhuah ve tur zawng kan nei a ni lo'm ni?
He zinkawngah hian zalen taka nun kan duh a; mahse ṭul lova kan mamawh "chuangliam" insiam ṭhina hian mahni leh mahni hi sal-ah min inphuartir a, nun thawpik leh engto nei reng rengin za lo takin kan nui lui fo a nih ber hi!
Kan ngaihdan hrisel lo leh awhna thahrui chuan kan nun a tibuai fo a, thlamuang leh hahdama hun zalen hmang hman lovin kan phi buai reng a. Han chh<t han chh<ta mi awhawm ni thei lo tur hian kan "in-cancel" leh ṭhin a ni ber mai awm asin!
Chu'ngte chu Merle Haggard leh a hlate aṭangin ka ngaihtuah phah fo a, ani nun-ram thlirna nen chuan a inz^wl lo hle ta ve ang. Mahse, a pian champha phak ni chiah, April ni 6-a kum 79 mi nia mual a liam ta, kha mi danglam khan he'ng thu hi min pe miau si!