Guest writer
Lalzarmawia
Min mamawhtu kan mamawh
A khuhhawnna: Kan tehna fung azir hian mihring hi kan awmin kan che vel a ni ber a. Kan teh dan hi a dik ber em ka hre law, sum thawk chhuak tam thei apiang chu "mi rilru nei" leh "mi dingchhuak" title te kan pe ta zut zut a, "mi entawntlak" leh "mi hlawhtling" tehna'n tak kan hmang ta ber ni hian a lang a. Chuti ang mite chu mi zah phu ber berte an ni em? Chawimawitlak ber berte an ni em? Belhbul ber tura chu anniho chu an ni ta ber em?
Hlawk zawk hretna um-a mihringin a beihna hi thianghlim viau tho mah se, kan thianghlim zui tak loh fona chhan erawh chu hlawk zawk hret um-na hi a ni ve chiang khawp a. Heti ang 'hlawkna' chungchang ka ngaihtuah chang hi chuan kan
ṭhianpa pakhat ka hrechhuak ṭhin a. Eng chanchin pawh hre em em mai, sumdawng ṭhang ni lo mah se la, sumdawn dan chanchinte chu a zira zirchhuak ni mang si lo hian a bel hneh em em mai a. Vawi khat chu sumdawn a, han inhaivur ve theih dante a dap a. Mahse a rahbi a tuk ve mekna lamah chuan amah aia khawsak harsa ve zawk nia a hriat leh, dinhmun chaurau ek thai ve lehchhawnga a hriatte a hmu ta fo a, hlawk zawk hretna um ta lo chuan, chuti ang mite tan chuan a sumdawnna tura a tangka lo khawl ve tawhte chu a luantir ta zel a, ama tana ke han chheh zuina zel tur pawh awm ta mang bar lovin a sumdawnna khawvel chu a zuih ral ve tituai nghal mai a. Sum tehkhawnga hmanga he khawvel thlir teivet ṭhintu mi tam tak ngaihah chuan mi ^ let der a ni ang. Mahse mi ^ anga an ngaih tura chu anni aiin hringnunah hian a hlawk zawk hret lawi si ni hian a lang tlat thung.
Kan thlen chin aṭanga hma sawn tura beisei leh duan kan ni a. Ngaiawha ding reng chu hnungtawlh an ti. Hniak thar leh v<ng thar hreuh tura kan beih dan leh a behbawm vel tluka kan chanchina ngaihnawm tur dang hi a vang khawp ang. Mahse, kan beih dan te, kan thlir dan te, kan beisei dan te hi vantlang hriat chu sawi loh, kan thisen zawmpuite lakah pawha thup hram hram kan duh tur hi a tam fo a. Mahni zahawmna hralh ngam sak khawpa "hlawk zawk hretna" um-a kan han intlansiak mup mup hi zawng, mamawh inphuhruk tawn tura chengho kan nihna lam hian min chelh ding zo lo nasa teh e!
"Kan khawvel hi a vir chak tulh tulh a" han ti i la, kan ngaihtuahna leh kan duhzawng hi a ni zawk mah ang chu. Kan inlumlet but butna karah hian tangka nen lo chuan nunkhawchhuah tum chi rual ni pawh hian a lang lo ṭhin. Kan El-dorado ṭheuh hian min pawt d<k pur pur a, kan vantlang nunah hian tehna sang ber chu - "Pawisa a nei em?" tihte hi a ni ta mai awm asin. Chu pawisa chu nei tur leh khawl turin huam loh leh zuam loh kan nei mang lo va, mi dang rap bet thei khawp emaw mahni aia s^nga l>ng hmu tam bik lo khawpa kan inchh>k thei a nih ngat phei chuan, kan vantlang nuna tehna sang ber (pawi thui rapthlak vawng vawng si) hi kan tawng bua a ni ta zawk hial em?
Chutih karah chuan... hlutna dik tak kan tehchhuah thiam hunah mihring kawngkal hi a dik leh dawn chauh a nih hmel lawi si.
Mamawh atana kan thawhchhuah ṭhin sum hi mamawh ve tho-te tana thawh kep kan nihna lamte phei hi chu kan chhut tam lem loh zinga mi a ni hian ka ring mang e! Min mamawhtu kan mamawh a, chu chuan mihringah min chher chhuak tihte hi muthmuna kan ngaihtuahna luahtu a ni ber lem lo hlawm ang em?
Kan inchh>k-muk tluk tluk lai te; him tur leh hlim tura ṭan kan khawh sauh sauh lai te hian tute dinhmun emaw chu kan suasam mek tihte hian kan thluak bur a luh thuk lo mai awm mang e.
Mahni lama a hlawkna lo let leh tur beisei lova luang chhuak ngam ṭhinte hi chawimawina thuah tam pek chi an niin ka hria. Mahni neih ang ang mi dang tana theh chhuak zel thei chin ngat phei chu in tin bangah hian tar chiai chuai mai ila, ka ti deuh ṭhin.
Eng pawh chu ni se, 'thil neih' aia 'thinlung' a pawimawh zawk miau avangin, ch^n pawh huama pe theitu nihte hi khawvel kan luah chhunga zirlai pawimawh ber zinga mi a ni kumkhua zel dawn a nih hmel a. Hmangaihtlak loha kan ngaihte hmangaih a, pektlak loh nia kan ngaihte pek hi kan zir thar fo a ngai dawn hmel a. A chuang liam kan neih vanga kan peka ai chuan, nei lo inti ve chung chung a, kan theih tawka tam mi dang tana kan pekte hian Vanah kut an lo beng ring viau dawn ni-te hian ka hre ve mai mai ṭhin.
He leiah hian mamawh nei khat ṭul hian kan inhria a, ‘Mamawhna chuan mawi-hawih a zawng hman lo’ tih ṭawngkamte hial pawh khawthlangho khu chuan an chhepchhuak a ni awm e. Amaherawhchu, han ngaihtuah ve vang vang la: ‘I awh zawng ni lovin, i mamawh lei ṭhin rawh’ tia kan infuih ṭhat em em viau lai hian, chu ai maha la thuk zawk nia ka hriat ṭhina chu, ‘mamawhtu’ ni lova ‘mamawh’ mihring nih hi a ni.
Khawvelah hian mi tam tak ka mamawh ngei mai. Mahse ka mamawh aiin min mamawhtute hi tam zawk se la, he leilungah hian dam man awm hliah hliah zawk hian ka ring ṭhin a. Min mamawhtute tana beih hi kan dam chhan a nih ngei pawh ka ring ṭhin.
Min mamawhtu kan mamawhzia hre lo hian kan nileng ngun hlawm ṭhin awm mang e!
Chu ahn>kin, ṭhenkhat hi chuan min mamawhtute'na kan lama kut an pharte hi kan vai persak fo ni-te hian a hriat a. Mi dang hisap kep lo lulai lutukte hian he leilungah hian kan inchhek per a, mi zahawm tak ni tur hi mi zahpuiawm takah kan inchhuah a, mi awhawm tak ni tur hi mi awmmawh takah kan inchhuah lel ṭhin ve tlat zuk nia!
Kan vantlang nun, kan sakhaw nun, kan politics nun, kan eizawnna nun leh kan ni tin nunah hian "mamawh chhanna" ni tura kan beihna, inzirtirna leh intah-luh chhan ni lo lamah hian kan vak bo zut zut a, kan ṭangkai ve-na pawh hre chang lo leh theihnghilh hmin hmak thei khawpin mahni kan inatchilh a, mi dang mamawh em emtute hian min mamawhtu kan mamawhzia hrechhuak zo lo hian th<kna leh takna kan tluksan zel ang a, chumi thinlung tuiek chu kan inrochun zel mai ang tihte ka hlau deuh hial mang e.