Nichin leh nakin

A khuhhawnna: Nichin mai kha chuan kan han hawi vel la, Tlangsam a lo par a, Japanhlo parte’n an lo puibawm a; a ṭhenin ‘Bawngpu par’ an tih, ṭhenkhatin ‘Nihawipar’ leh ‘Bethlehem par’ an lo tih ve mek bawk chu mual bawhin an lo eng vul ch<k a. Thlasik van dumpawl thiang k<k hnuaiah lunglen mai loh chu hmachhuan tur dang kha a vâng raih a. Mahse hei, a kum t>la kan tuak, kawr thar hak hnu ang mai kha an lo ni ve leh ta mai a!

Nichinte hi a tehna leh a nunphung azirte hian a insei hleih zung ang a, nakinte pawh hi a nghaktu azirin a reizawngte pawh a danglam nuk ang. Beiseina nena damlo marphu kan chhiar lai leh beidawnna nena kan thlah liam hun chhungte hi nichin leh nakin tehna sahal khaina'n han riruat chhin vel mai mai mah teh, a ṭhen tan chuan a kum t>l ang a ni ang a, a ṭhen tan chuan mitkhapkar chhungah pawh a tawi lu deuh mah maithei asin. Chutiang hun inkhuangrual lo chu mi tin nunah hian a thleng a, calendar leh sana hmangin, hun tehna sîn ber hmangin kan inkhairual a, thluak leh thinlung mai lo chuan hun 'hnehna' hi min thlen lo.
Nia, nichin khan hetah hian thlasik pangparte khan chaw-tui duhkhawp h^wp tur nei lo chung chungin
ṭan an khawh ve ngial a, siam an nih angin theihtawp chhuahin an vul ve chîk ch>k a; Tuktinpar aiin an vul chhung a rei deuh e tih mai chauh a ni. Tunah chuan hunin an vul hun a her liam hnan a, an lal ve ni her chhuak leh tur chuan kumtluanin ngawih an chuh a ṭul a, an vul laia mihringte thinlung khawihtute kha, an han chuai meuh chuan mihring ngaihah 'hnawmhnawk' an han chang ta dah a!
Hetiang kan Zoram thlasik dangch^rah hian khuarel aiawhtu ang hiala rawn vul ve hram hramṭhinte hi ṭanawm ka ti ru
ṭhin. Keini ang, mi hnuaia l>ngte tan lek phei chuan kan tiapui ve ang tak meuh meuh hi an ni a. Thlasik pangparte leh sava te ang hian kumtluanin kan intuak ve keuh keuh a, thlasikah hian kan theihtawpa nalhin kan rawn inpenparh ve a; mahse vaivut leh eng ilo zinga Tlangsam parte an chuai rual bawkin kan mawi ve-na leh engthawlna hun thawl>ngte chu a tawp zui ve mai a. Pawl hniam zirtirtute ang bawkin 'A' aṭang bawkin bul kan ṭan thar a ngai leh ṭhin.
Mahse he hringnun hi a bu l>t zel tura duan a ni si a ni lo'm ni? Hlawhtlin tawhna chuan chatuan a daih thei dawn bik em ni? 'Passed' tawh tan a rin nawn reng theih loh a, 'pass' nawn zel a ngaihna ram zauah hian 'fail' theih a ni miau a. Thawh tawh leh nih tawh awm zelna khawvel ang hrima kan nun leh kan hun kan hman lawi si ṭhin avang hian mihring leh a khawvel hi siam ṭhat a ngaih phah reng zawk a ni lo'm ni?
A ṭhen chu kan ṭhu­thluang a, a ṭhen chu kan ding a, a ṭhen chuan ke kan p>n mek bawk a; chu'ng mite chuan 'nakin' kan thlir a, naktuk leh kawlkil piah ram saw 'nichin' aṭanga lo inṭan daih tawh kha a ni tlat a, a thlunzawmtu 'tun' hi kum, ni leh thla ropui ber chu a lo ni ngei e!
A enga pawh chu ni se, keini ang pa ^wmn>m leh sik leh sa-in chhungrila a fan bik nguih ang chi hi chuan nichin kha a ropui leh pui loh te, a hausak leh hausak loh te, a nawm leh nawm loh te, a eng engemaw
aṭang te-in kan teh ve lem lo va, ngaih bik leh ngaih loh bik pawh nei fahran chuang lovin kan han ui ve ngawt zel a! Ṭhenkhat phei chuan an hapui phawi kumte kha an ngai ngawih ngawih ve maithei bawk asin!
Kha kum, ral chatuan tawh mai tur kha... kan awm ve a ni tih hre reng reng lo te, mumang ram lamah pawha min la hmu thawi feih chhin lo te nen eng sulhnu emaw tak hnutchhiahin kan liamsanho dawn chu a ni phawt a... he kum hian ‘nikum’ leh ‘hmanlai’ a chang ang a, tuma’n an fan nawn leh theih tawh loh turin hun leh nun chuan min daidang tawh dawn a ni - a va lunglengthlak nghal ringawt em!
Lehkhabu chhah pui mai kha a phek tawp kan keu a, a ngaihnawmnate chu a lunglenthlak azawngin a thawk ṭan a. A chhiar hrehawm laite chu a lungchhiatthlak azawngin a thawk ṭan bawk a; inhn>m tur awm chuang si lovin kan pu C. Ṭhuamluaia hovin ‘Kan nun khuarei an chang tur hi...’ kan ti sei leh vawng vawng mai ṭhin chu a nih si hi! Khuanu’n min phalsak a nih ngai chuan, nakin kum s<l sawm a vei hnuah ‘Thanghniang, a chul zo ta!’ kan la ti chuai ve ruih dawn chu a ni tak sia maw!?
Kan hmaah lui ral ram mawi chu awm mah se, piangthar
ṭha takte paw’n chu lui ral ram mawi chu thlen teh thut kan duh hran hauh lo. Chutiang bawkin kan hmaah kum thar chuan min lo hmuak mah se, he kum leh huna la ch^m rih a, a mawina leh duhawmna te, a ngeiawmna leh chimawmna te chu chenchilh a la chakawm ru viau zel mai bawk a nih lawi hi.
Chutiang boruaka la ch^m a, chutiang hun la thlahlel tak chung si chuan, kha'ng kan hun hman tawh t^kahte khan mi dang tan eng thilah hian nge maw kan
ṭangkai ve a, a eng berah hian nge maw 'kan dam ve' a ni tih mi hian min lo hriat ang le? Kan hun hman zawh takte kha hrukpuan angin hun hian a hru hul duak duak a ni lo va, nakina her chhuah leh turin a thup rih mai ni te hian kan han hre leh ta l^i vei nen - kawng khat tala 'mi dang tana' nung ve lo tan chuan 'tih loh sual' meiling, lu chunga inchhep v<m thur hi hmachhawn a huphurhawm ngal ngal khawp asin.
L>t leh thei ila, fang nawn leh thei ila chu le, Krismas boruakah pawha ṭhiante zinga t^l ve hman l>k lovin, kha'ng nun khawlo kha siam ṭha leh turin kan han bei chiam mai tur! Mahse, chutiang hun remchang chu kan dam chhung zawngin ka hlawh chhuak zo tawh ngai dawn lo va, engkim chunga Roreltu khian chutiang ti thei turin 'special on duty' tih vel hi min duansak dawn lo tih lah a chiang bang mai si.
Chutiang a nih avanga indawm kun tur chu kan ni kher em, tih erawh ka ngaihtuah tel. Tui baw hnu ruh leh tum a, a theih loh avanga kaikun mai tura duan kan ni em? Engah nge kan hun hman leh turah ṭangkai leh hlawk zawka nun kan tum mai loh vang!
Pathianin ka dam a phal ve a nih ngai chuan, hun bawk hian zah a ng^i ngai e! Nichin kha ral mah se, nakin atan a inṭan thar zel alawm le!
Sawi leh sawi hnu, nichin khan faktlak a lo awm ve a nih chuan, kan thil tih ṭhat ve ang angte kha liam lovin khawvelah hian an la ch^m tlat zel dawn a, tunah lang lo mah se, nakinah min la rawn pan leh dawn a ni. Chumi hriatna nen chuan kum thar hi hmang ta ila; hun thar leh kum thar ngawr ngawr erawh engtikah maha nghah chhuah chi a ni hlek dawn lo tihte hi ch^ngvawnah-te hian nei ta hlauh ila, lunglenga kiu mai lo hian hnemhn^npui tur hi h<kpui ta dur dur zawk ila, kan tisa leh thlarau hian a ngeih zawk awm mang e.
Nichin leh nakin hriltu lian ber mai, vawiin hi hun hlui leh hun thar chahbi lian ber a ni miau a; kan khawvel hi tun aia a duhawm sawt zawk zelna'n kumtluanin 'vawiin' hman nuam le!