Nujood, naupang nuthlawi! (Part - II)

Dowla hi nu ria ṭhai mai hi a ni a, ka nu ai paw'n a hmel a ṭha zawk mah a. Ani hi chuan a hauh pawh min hau ve ngai reng reng lo.

He nu rethei tak mai hi a pasal, ka pa chuan a ngaihsak lo em em mai a. Chhangchhenu ni chungin kawtthlerah kut a dawhte a ngai a, ka lainat ṭhin. Chutia a ina ka han chuangkai chu, ka rilru a hmu tlang vek ni tur a ni, "Nujood, buaina ruk engemaw tak nei i ang mang e," mi han ti a. Chutia a han tih takah chuan, ka chanchin zawng zawng chu ka hrilh ta phiar a. Ka sawi zawh chuan min han en vang vang a. Thingpui thlit pahin, zawi t> hian, "Nujood, tuma'n an ngaihsak duh lo che a nih chuan, court-ah kal tawp rawh," a ti ta a.

"Khawiah ^?"

"Court-ah."

Ka mitthlaah ṭhenawmte TV-a ka lo hmuh tawh, rorelna court-a roreltu diar khim chhah b<r te, ukilho vei thuak thuak te.... chhungkaw buaina chungchang an chalrem lai te, ro chungchang thubuai an khel lai te chu a lo lang nghal uar uar a. Chutih lai chuan Dowla chuan, "Rorelna hmunah chuan kal ngei ang che," a ti leh a. "Roreltu hmu la, anni chu
ṭanpui ngaite ṭanpuitu an ni alawm," a ti zui leh a. Chu thu chuan min va hn>min, ka lawmna hi a va s^ng nghal ringawt em! Dowla-i chu ka pawm a, rials 200 (Rs 40 vel) hi min pe a, chu chu zingkara a kutdawh hlawh a ni.

Dowla nena kan inhmuh hnu, a tuk leh zingah chuan ka nu'n min rawn kaitho va, tukṭhuan tur chhang lei nan rials 150 min pe a, chumi t<ka ka nu min tirhna chu ka zawm nghal chiang kher mai!

Chhang zawrhna lam pan chuan ka chhuak nghal a. Mahse kawng dang ka zawh thuai a. Ka hmai ka khuh t> t> a, khawpui lam pana tlan, bus t>-ah chuan ka lut ve ta a ni. Ka chhungte leh
ṭhenawm khawveng te'n min zawng nghal hut hut ang tih chu ka ring sa vek.

Bus tukverh aṭanga khawpui chhunga luite luang dem dem ka thlir veuh veuh lai chuan driver chuan motor chu a tiding a, conductor hnenah chuan ka chuan man ka pe a, rorelna in awmna hmun chu ka la hre chuang hauh lo.

Ka hmabak chu ka hre lo n^-in, engemawti tak hian ka helhhawlh a, taxi lo tlan chu ka lo phar ding ve mawp a, "Rorelna inah kal ka duh," ka'n ti mawl ve ṭhuai a! Taxi-pu chuan mak a ti kher mai. Nakinah chuan in lian angreng tak mai hi kan va hmu ta a. Chu in bula gate hmaah chuan taxi-pu chu a ding a, ka pawisa la neih zawng zawng chu ka pe vek a - rorelna in chu ka thleng ta!

Rorelna chu

Judge Abdo chuan mak mi tithlu a ni ang chu, "Inṭhen i duha maw!?" mi han ti nawn leh a. Kei chuan, "Aw," ti ngawtin ka lo chhang a. Ringhlel tak hian, "Chuti... pasal i nei tawh tihna maw?" a han ti leh a, kei chuan a ngai t> bawkin, "Aw," ka lo ti leh mai a. Mak a ti lutuk chu a hmel a danglam dawrh dawrh a, hai rual a ni lo. Tur khuih hian min han melh a, "Naupang t> ni chung siin, engtia pasal nei nge maw i nih reuh le?" a ti leh ta zel a. Kei chuan a mi zawhna chu chhan si s> ka tum hran tawh lo; chiang fal mai hian, "Inṭhen ka duh a ni!" ka'n ti leh piap mai a, judge chuan sawi leh tur a hre mai lo.

A hmuihmul a z<t hauh hauh a, "Ngati nge
inṭhen chu i duh a?" a ti leh ta a. Kei chuan a mitah taka en chungin, "Min sawisa
ṭhin tlat alawm," ka ti a, a
ṭim sawk mai.

Chutah, "A nih, i la thianghlim em?" a ti leh a, chu zawhna kher zawng, ka chhan hreh zawng tak a ni. Mahse ka pasal ka
ṭhen theihna tur a nih phawt chuan engkim ka sawi tlang vek tur a ni, tih rilru pu chungin, "Thianghlim tawh lo, " ka ti ta a. Thlarau ṭih­baiawm hmu ta phut ang mai hian judge chu a phu zuk a, inthup a tum lui viau nachungin, ka chanchin chuan a khawih takzet tih hai rual a ni si lo.

A thaw halh a, "Ka pui ang che," a ti ta nge nge a. Ka thaw huai a.

Judge chu a la inthunun hleithei lo, khur deuh dat dat hian a dawhkana telephone chu a'n la kang a, tuemaw a be ta a. An inbiak lai chuan ka ngaihtuahnaah khawvel thar a lo lut a, vawiin tlai
aṭang chuan kan inah ngei ka haw thei tawh ang a, naupang dangte rualin ka infiam ve thei tawh ang, tiin ka ngaihtuah ru nep nep a. Pindan khata ka pasal nena mudun tawh lo tur ka ni tih ka inhriat chuan, ka hlim ru veng veng mai a ni.

Chutih lai chuan judge dang hi a lo lut ve leh a. Chu pa chuan min han en a, "Bawihi, he thil hi i rin aiin hun a awh rei dawn a nia aw. Hnehna kan chanpui ngei ang che tih ka tiam thei miah lo bawk che," a ti a. Chu pa chu Mohammad al-Ghazi, Chief Judge a ni.

A sawi danin, ka thubuai ang chu a la hre ngai miah lo. Judge pahnih chu an titi a, Yemeni hmeichhe naupang zingah kum an tlin (kum 15) hmaa pasal nei an awm leh zauh thu leh, an hnam chin ṭhan chu thlah mai a har thu te, kei anga hmeichhe naupang dangin inṭhenna tura hma an lak ve ngai loh thu te an sawi a.

Judge Abdo chuan, "Ukil kan rawihsak a ngai dawn a ni," a ti a. Min pui ta lo se, ka haw hun hunah ka pasal chuan nasa takin min nghaisa ngei dawn tih min hriatthiampui ang em? Ka thaw a pik mup mup mai a, ka insum thei lo. Ka tho at a - "Inṭhen ka duh takzet a ni!" ka ti leh piap a, min endun ran mai a. Al-Ghazi chuan dam dap hian, "A tih dan kan zawng dawn alawm," a ti sap a.

Vawiin hi Zirtawpni a ni a, Muslim chawlhkar tawp a inṭan tak avangin chawhnu dar 2-ah chuan pisa zawng zawng an khar vek ṭhin a, Al-Ghazi chuan, "Kan hawtir leh rih phawt dawn em ni ang?" a han ti a. Judge lo lut hnuhnung ber, Abdel Wahed chuan a remti ta awzawng lo mai. An inah min hruai haw ta a. Him khat chuan ka him ta phawt!

A tuk Inrinni zing dar 9-ah chuan Abdel Wahed-a rorelna pisaah chuan Abdo leh AL-Ghazi te nen chuan kan ṭhu ṭhap a. Al-Ghazi chu a inngaihtuah buai nasa mai. "Yemeni danah chuan i pasal leh i pa khing thei tur i ni tlat lo va," a ti a. A dik a ni. Yemeni hmeichhe dangte ang bawkin birth certificate pawh ka nei lo va; tin, mi han khing tur chuan ka naupang lutuk reng reng a ni.

Nakinah chuan Al-Ghazi bawk chuan, "Eng pawh ni se, a rang lama he thil hi kan chinfel thuai a ṭul a ni. Nujood-i pa leh a pasal pawh chu kan hr>n rih a ngai ang. A sahimna kan zawn a ṭul a ni," a ti a.

Tan-inah ka pa chu an khung ang maw! Hrehawm ka tiin, ka inthiam lo ngang mai.

Yemen-ah hian kei leh hmeichhe naupang dangte tan sahimna hi a vang em em mai a. Abdel Wahed-a inah chuan ka khawsa reng thei dawn si lo va, engtin nge ni zel ang?

Ni thum chhung chu rorelna hmunah ka hun ka hmang ta. Thilmak eng emaw tak ka chungah a lo thlen ka beisei tuk tin a, engtia thui nge kan kal ang? Abdo chuan min buaipuitu tur ukil pakhat min hmuhsak thu min hrilh ta hlauh a. Chu ukil chu Shada a ni.

Shada hi Yemen rama hmeichhe chanvo humhalh duhtu langsar tak mai niin an sawi a. A hmel lah chu a
ṭha kher mai. Ka vawi khat hmuhnaah ka ngaina nghal a, a rimte lah chu a tuiin, a hmai lah a khuh ve bawk si lo.

Kan inhmuh hmasak ber ni chuan nui s^ng hian min rawn pan a, "A va tihzia em!" a ti a, tu tute emaw a phone chuan a be kual a, "Thubuai pawimawh lutuk buaipui tur ka nei," a ti zel a. He nu hi mi tumruh lutuk a ni tih ka hria.

A paukhauhna ringawt pawh ka thlamuanpui tawh tehreng nen, "Nujood, ka phatsan dawn hlek lo che a nia," a ti zui a, min thlamuan mawlh mawlh reng a.

"I pasala hnenah hian i kir leh ngai lovang tih min tiam thei em? A lak aṭanga lak hran hlen che hi ka tum a ni. Mahse huaisen taka i awm ve a ngai dawn a, i thubuai hi a namailo hle a nia," a ti a. "Ka hriat chak chu maw, engtin nge i tlan bo ngam?" a ti leh a.

"A mi nghaisakna hi tuar peih tawh hek lo vi!"

Ni ropui a lo thleng ta!

Ka beisei aia hmain ni ropui chu a lo thleng a. Kan thu leh hla ngaithla turin rorelna in chu a khat hmur a. Shada-i'n a lo ṭh^wnlawk tawh avangin thlalatuho chuan min zim luih luih mai a, thaw a pik lek lek zawk a ni.

Inṭhenna chu a takah a chang thei tak tak ang em? Kan ramhuai misualpa chuan dawt a sawi chiam ang a, roreltute nen lam lam chuan a vau mai ang em?

Chutia rorelna in chhunga ka lut tur thla an lak sup sup lai chuan ka pa leh kan ramhuaipa pawh chu sipai pahnih cheh karah ka va hmu a, thinurna-in an khat tih ka hre thei mai. Kan bul hnaia an rawn kal lai chuan ka pasal, ramhuaipa chuan elsen mitmeng tih hriat tak hian Shada-i chu, "I fakawm hle mai," a'n ti kher a! Shada erawh chuan engtin mah a chhang lo. Kan ramhuaipa mizia tur chu a hrethiam vek tih Shada-i mitmeng aṭang chuan ka hmuthiam thei a, he nu hi ka ngaisang a ni.

Ka lam a lo hawi a, "Engah mah ngai suh," a ti sap a. Ka chhungril chu a rit mup mai.

Ka han hawichhuak a, ka pa chu ka va melh a, a thinur leh zak bawk si chu hmuh hrehawm tak a ni. Mahse kei pawh a lakah chuan ka thinrim ve tlat tawh a, khawngaihna thinlung reng reng ka pu tawh bik lo.

Chief judge Mohammad al-Ghazi chu rorelna
ṭhutthlengah chuan a ṭhu lurh a. A sirah Judge Adbo pawh a ṭhu langsar larh bawk. Chutah, Al-Ghazi chuan, "Pathian, engkimtitheia leh zahngaihnaa khat hmingin, rorelna chu ṭan theih a ni ta e," a han ti a, thubuai neite chu a dawhkan hnaih lama kal turin min ti zui bawk a.

Shada chuan hma a hruai a, ka zui a. Kan vei lamah ka pa leh ramhuaipa pawh chu hma lamah an rawn tawlh chhuak ve a. Kan hnungah mipuiin min lo ngaichang ṭhup tih ka hriat chuan, ar khual ang mai hian ka ṭi d^k a.

Judge Abdo chuan, "Tunah hian hmeichhe naupang pakhat, ama remtihna ni miah lova pasal nei chungchang kan khel dawn a. Thawkkhat lai khan a hriatpui hauh lovin inneihna lehkha ziah a ni a, tih-luihna-in Hajja-ah hruai a ni a; ṭhanthi pawh a neih hma hauha pawngsualtu, a pasal pawh kan zingah hian a awm a ni. A hmeichhiatna a tihbawrhbansak bakah,
ṭawngkam chhe tinreng a chehkhum a, kutte pawh a thlak ṭhin a. Tichuan he naupang hian inṭhen a rawn dil ta a ni," a han ti a, a reh ṭhuap mai.

Al-Ghazi chuan a rorelna thing tuboh chuan dawhkan a han chhu kauh kauh a, ka mi huat em em mai, ka pasal lam chu a hawi a: "Uluk deuhin lo ngaithla ang che. He hmeichhe naupang hi thla hnih kal ta khan i nei a, i mutpui lui a, kut i thlak
ṭhin bawk. A dik em?" a han ti a. Ramhuaipa chu a meng bial k^wk a, "Teuh lo mai! Amah leh a pa'n inneih hi an remti thlap a ni," a ti ta a nih chu! Ka thinur lutuk chu ka insum thei lo - "Dawt a sawi a nih kha!" ka lo ti ve nghal piap a.

Chutah, roreltupa chuan ka pa lam chu a'n hawi ve leh ta thung a.

"An inneih hi i remti em ni?"

"Aw."

"I fanu hi kum eng zat nge?"

"Kum 13."

Kum 13 maw!? Tuma'n kum 13 ka ni tih hi min la hrilh ngai miah lo. Ṭawngchhuak lo turin ka insum hram hram a. Ka pa v>k chuan, "Ka fanu hi mi'n an ruk bo mai mai ka hlauh avangin pasal ka neihtir ta mai a ni," a ti leh a. A thusawi chu ka hrethiam thei lo. A ṭawng buh chho ta nuaih mai a, roreltu lah chuan a zawt chik tulh tulh mai bawk si.

Anni pahnih chu insawifihlim tumin an ṭangdun nasa mai a. An awki a s^ng tual tual a, kei chu ka lo hah ru tlawk tlawk mai bawk a.

Nakinah chuan roreltu chuan keiniho chu mipui hmuh theih loh turin pindan hrangah min kalpui ta a. Roreltu chuan, "Faez Ali Thamer, inneih hi nangma rawt a ni em?" a ti a, ramhuaipa chuan rang zet hian, "Aw, ni e," a lo ti thuai a. Chutah, "Mahse zawldawh takin ka enkawl a, kut ka thlak ngai hlek lo," a han ti zui a. Min vuak nasat ṭhinzia kha ka hrechhuak lo thei lo. Thinura puakkeh chungin, "Dawt a sawi chiang lutuk!" ka lo ti ve nghal zat a. Min en ṭhup a, ka zak duh bik lo.

Chumi hnuah chuan kan ramhuaipa chuan a rilru a thlak ta nge ni, ka pa chu amah phatsantu-ah a puh ta daih mai a! Hmeichhe naupang neihtir angah a chhuah a, ka pa thin chu a sa ve nghal zak a, ramhuaipa-in kum ka tlin hma chuan mipat hmeichhiatna hmanpui loh a intiam thute chu a sawichhuak ve ta phiar phiar a. An inchh^l tak chiam hnu-ah chuan thil a inher danglam ta vut vut mai. Ramhuaipa pawh chuan inṭhen a remtih thu a sawi ve ta a. Mahse ka man chu ka pa'n a pek let leh phawt loh chuan a remtih dawn loh thu a sawi a, ka pa ngaihdan chu a ni lo chiang kher mai.

Bazar ang mai a ni. Ka chungchangah chuan an inhnial leh ta a. 'Eng zat nge a man chu?' 'Engtikin nge kan inpek?' 'Khawi hmunah?'

An thu leh kel beng hlin tur a awm ta lo - ka him ta!

Roreltu chuan fiah tak mai hian, "An inṭhen hi phalsak a ni e," a ti ta lauh lauh a.

Nun thar

Kum 2008 September thlaah chuan ka nun chu a lo danglam ta.

Khawlaia ka lente hian hmeichhe ṭhenkhat chuan min lo au va, min lawmpui thu an sawi sap sap hlawm a. Ka chunga thil engmah thleng lo ang maiin kan inah kan chhungkuain kan nuiho leh thei ta.

Dares-ah kan pem thuai a, nun thar dinin, sikul kaite pawh ka duh leh ta a. Inzir puitlin a, dan hremi nih a, hmeichhe naupang dangte ṭanpuitu la nih ve ngei chu ka tum ran a.

Sikula ka kum hnihna chu ka zawm ve leh ta. Tunhma ang bawk khan hmeichhe naupang ka lo ni leh ta a. Zalen takin naupang dangte bulah ka infiam ve leh thei ta... Nia, hmana keimah, 'hmeichhe naupang Nujood-i' bawk kha ka lo ni leh ta!