"A Masi tawh lo" maw?

Aizawla Khatla leh hmun ṭhen­khatah hmanni Masi thleng khan ruaipuiah chang>l a la langsar a, hlui-in mipuiin ruai an la kilho a. Keini ang ngaihdan mawl takah chuan a "ruai" bik ruih a, a Zo riau a, ruai kil lai thlalak han hmuh ngawt pawhin ralkhatah lawmin kan lo khat thei nia!

Mihring khawsak inthlak kual nasa tawh mah se, thianghlimna leh eng engah emawte hian hnam changkang deuh nia kan hriatte tih dan la chhawng zung zung ve tawh mah i la, thil ṭhenkhatah erawh hi chuan mawihnai tak siin kan hun hlui lama kan thlahtute'na an lo chin dan ṭhenkhat, hnam dang hriat atana pho chhuah atana itawm zui ta zel hi a awm ve a, chu'ng zingah chuan hlui-a ruai kan kilho-te pawh hi hnawl liam mai lo va, uar thar tura la infuih chhoh zui zelte hi ṭha ka ti ve ngawt mai. (Chang>l erawh chu a hek phah hle ang a, a kung kan kih ngei ngei a ṭul a nih pawhin, a thih lohna'n mahni khup chin aia sang zelah kit i la. A hnah chauh kan duh a nih phei chuan a ler lamah sat i la) Hluia chawhlui han kilho boruaka hrim hrim pawh hi a hlut dan a dang. Mahni chaw thleng ṭheuh chawi a, duhna hmun hmuna bawr khawm ang ngawt hi a ni ve lo va, hluia chaw kil tlang thei ni tura mihring inpawh tawnna leh inhmangaih tlanna thinlung han sanzia sanzia mai chu!

Thianghlimna leh eng ilo velah hlui-a la tihkhawm l<t l<t chu tunlai khawvel changkang zelah a nun hniam rilru in lo ti a ni maithei e. Mahse kei chuan nun hniam duhawm riai hi ka ngaina tlat! Chhungrila inhriatthiamna thuk tak nen lo chuan hlui hi a kilho theih loh va, pawn lam langsara lem chang a, nungchang mawi, seih leh chibai kut phar satliah ang ngawt hi "hlui nun" ah chuan a ni ve law, kan kilpui pa chaw hmuam lai a hahchhiau ṭhawt a nih pawhin, thinlunga inkuah chungin, "Dam leh tlang khatah, thih leh ruam khatah" tih ang chhungril nun tho kha a ni, hlui-ah chuan a la nun zawk ni!

Changel hnah phah chungah chaw an han chhung hnawk a. A lai an han hai kua a, sa an han chhung bawrh a. A sir den denah chi leh hmeh tenau dang an han dah kual a. Mautheia "a tuipui" dawm far chungin "Kilho ang u aw" titute an han ṭhu kual p^t kha thil hmuh nuam pawl tak a tling ve a. Pakhat chesualin a duh aia a hma zawn chaw a chawm tui deuh chuan, chawm ve kher duh lo pawh ni se, a ṭhutpuite'n an rinpui ve nghal ch^wr a ngai a... Hmangaihna hmaah chuan danin theihna a nei tawh lo ang deuh hi a ni, "hlui nun" ah chuan inpawm tawnna boruak z^ngkhai duhawm veng veng mai hian ro a rel a, "inkawh tawn" a awm ve lo. Mihring inzawmna mak chhiar sen loh lan chhuah hun a ni.

Heti ang hlui-a ruaipui han kilho ang chi-te hi chu Masi-ah tal hi chuan Zofate hian la phochhuak thei zel i la, Mizo ruaiṭheh dan danglam tak, thuk leh ril bawk si hi Mizo Krismas culture tihhmuhnawmtu leh hnam dang paw'na tem ve leh tel ve an chak phahna ni fo se; hlui hi tihdan hlui ni lovin, tihdan nung reng ni zawk se ka lo ti ve mai mai ṭhin.

Sap tih dan a ni lo, tih aṭanga thil tam tak kan teh ta fo hi ka ning khat ve reng reng bawk a. A bikin kohhran ṭhenkhat hian sap tih dan hi an ngaisang zual ni-te hian ka hria a. Engkim mai tih-sap a, tihchangkan a, tihfelfai a, tih-englo hi kan tum ta lutuk a, kan fel ṭhiap ṭhuap tawh lutuk a, kan fir fer fawr ta lutuk a, kan Masi-te pawh kan ti-da zo tawh a ni lo'm maw ni le? Khawpuia an chin dan ang apiang hi thingtlang lama chin dan a ni zui ve zel a. Khawpui veng ṭhenkhat ṭhalaiin changel hnah la tura khawi lai ramhnuai emaw an han pan sang sangte hi Masi ruai ka teh ve-naah chuan s^ng ver vawr tak a ni. Kan Masi-te hi naupang aṭanga tar thlenga kan kum khat nghahfak ve a ni bawk a, felfai taka lawm tum kher lo hian, chhangchhe roh tak mai hian han Masi mup mup mai i la; hnah la leh thing phur te hi insul pel zut i la, ruaipui ni-ah hlui-ah, mi inlungrual tak maite khan chal insi khupin ruai han kil mep mep mai i la, Masi ruaiṭheh chu dang zar mai se la; in leh kawn chei thlenga sap Masi hlimthla pho lang zur zut reng lo hian, heti ang ruaipui ni-ah chauh talte hi chuan kan "hlui nun" ropui leh ril thuk ruih maite hi pholan han tum zel teh reng i la aw...

Kan ei siam danah te, kan in-eitir dan hmangah te changkangin, eng hnam changkan deuh emaw-te tih dan anga ti ve ta thlip thlep emaw anga kan inngaih deuh roh hmel tawh lai hian, keimahni lam chu kan intidazat tial tial ang a, Siamtu'n kan nihna tura hnam tih dan phung eng eng emaw min duansakte chu kan mausam tial tial ang a, hnam dangina an chim buai ngai miah lo pawhin kan ral th<m deuh titih thei mai ang tih inhriat chhuahna kawng khat atan Masi ruai ang chi-te hi ka'n hlui ve mai mai che u a ni e.

Kan inpholan dan tam tak leh chin dan ṭha zawk nia kan hriat ṭhenkhatte hi chu kan nih lohna tur lam zawk deuh ni-te hian ka hre ve khanglang ṭhin a. A ruai "hlui" chungchang chauh pawh chu ni lovin, khawthlangpa-in Masi a mitthla dan, a pawh dan, hriatthiam dan leh lo nunpui tawh dan mila in leh a khawi lai lai emaw a chei vul ang chi kan lo entawn a, sap pa mumang ṭawmpuia kan han "sap Masi" ve hluah ṭhinte pawh hi a buaithlak lam deuh chuan ka hria. Zo pa-ina Masi a suangtuahna, a nunkhua tilangtu tur, Zo pa Masi hlimthla zawka hi kan in leh khawi lai emaw kan cheina lamah hian pholan ve dan hi a awm lo'm maw ni le? Krismas hi khawthlang pa milin, khawthlang nu ta emaw ti lovin, Zofate Krismas hi engtin nge kan tarlan ve ang a, "kan Masi" hi engtin nge kan din ang, tih lam hi i lo thluk ve ṭhin em, Pu Zodin?