Guest writer
Lalzarmawia
Chawhnu tukverh
A khuhhawnna: Kum hlui ni tla tur chu a thlir reng a. Thimin khawvel a tuam mek lai chuan a tukverh puanzar chu thliin a rawn chhêm phe hlep hlep a. Kawl kila ni a pil ruai ruai laite chuan engkim mai hi tawp ta vek ni hian a hria a. Theihnghilh daih atana a duh te, hriat chhuah leh fo atana a duh te chu a kawchhungah an insual nuaih nuaih ni mai hian a hre bawk a. Ruak ta huai huai leh khat ta mup mupa a inhriat lai tak chuan, a ngaihthlak nuam tur tawk chauha ringin, ralkhat khawi emaw lai aṭang hian -
"Ngaiteh, kum hlui mual liam tur saw,
A kal mek, auh din rual lohvin;
Kan nun dan kawng ze tinreng a,
Khuarei a chanpui tur..."
a rawn ti vau vau a, engkim hre chungin engmah a ngaihtuah thei si lo! Chutih lai chuan khawvel khua chu a thim ta - hun êng chu a liam ta...!
Nun ram reh
Kawihṭhuang lerah vate an lo kâi a, tlaizawng leh bethlehem par an lo vul a. Tlangsam buk chungahte chuan inthlahrung eih lovin tukkhumvilik an rawn ṭum a, tualzawlah lailen nupa an su zek zek bawk a. Thlasik ni eng dul riai hnuaiah chuan khawchhung chu a reh ruih mai. Ralkhatah naupang tualchaite chu an indo lem a, an riat nak nak a. Hmeichhe naupangte chu an inkhualtelem a, putarte chuan thlasik ni lum hnungpuakin an vanglai chanchin an sawi a, an nui hak hak a.
Ngaw hnuai lamah pawh sik leh sa inthlak chuan khawvel hmelhmang a khawih danglam nasa ngei mai. Hun leh nun a inthlak a, thil hluite chu leilungah hian châm hlen thei an ni lo - hun rorelna chuan a ngaihnatthiam thiang si lo. Chuti ang khuaah chuan hnim kara rannung thawm leh van chung sâng lama rah tlan sava, boruaka chiar niak niak chunga inzui diah diahte mai lo chu thawm dang hriat tur a vâng ta.
Thathona rêng nei lo niawm hrimin hnimte chu an thle lep lep a. Ngaw hnuai kawng sir khawi emaw laiahte chuan serthlum kâwr a let phauh phauh a, ngaw chu a thim ruai a.
Luitê a kangchat a, a vawt reih a. Ni-in a em phak chin lui kam chu a êng dul ruih a, tui tlan sava an thlawk leh phar phar ṭhin a. Lui dunga chinrângte chu an sawt nelh nelh a, lui kuangahte chuan mau ro leh thingṭang a let pheng phung a. Hmun ṭhenkhatah chuan mei chhemna hnuhmate pawh a awm a, a darh niaih a...
Aw! aaa... ralkhata tute emaw thing tuk ri khâwk tlat tlat mai lo chu mihring thawm hriat tur a awm si lo...
Kumsul liam hnu..
A mitthlaah chuan kum tam tak liam taa naupangte hmel kha a lo lang a. Kezungpui kawhna lam apianga tlan liam ve chawt mai; hawkdâk em em mai leh, tlangval zu rui insualna hmun apianga thleng ve nghal zung zung ṭhinte kha...
Leilung din tirh ata, khawvel ram ropui zawkte paw’na an finna leh thiamna hmanga an la hmuh bik reng reng loh, kum tawpa Krismas lo thleng tur khan naupang aṭanga puitling nun thlengin a khawih a, ngaih tur ber pawh nei hran chuang lo khan puitlingte pawh an han lungleng em em ringawt zel a! Kum khat hun hman ṭhat leh ṭhat loh lama i pawh a ni lo, kumsul han vei a, fur leh
ṭhâl, nipui leh favang, thlasik hun leh awllên boruak duhawm diai maia mihring nun han her liam vung vung tawh mai tur chuan a lungfing zawkte lung a kuai a ni.
Naupangte chuan engmah an hre lo. Sikul chawlh a lo ni a, zalen takin he khawvelah hian an nui a, an ṭap a, an tlan a, an ding leh veia thil awm chu an nakin nun atan eng emaw ti talin
ṭangkaina leh hlutna a la nei dawn, tih an hre phak lo. Lungawi takin khawvel hi an thlir a, nuam ti takin nun hi an chên a, Krismas apianga ran thlenga nau piang chanchin an sawi ṭhin chu, han pawm ve reng rengte pawh kha an châk ṭhin a, "Isua aiin ka upa," te an han ti ve leh phawng phawng mai bawk a!
Urlawk Zan
Krismas Urlawk Zan a lo thleng a. Biak in dar a lo ri val val a, naupangte chu hmanhmawh takin Krismas hla rem turin biak in lamah an liam zung zung a. Biak in chhungah zirtirtute hriat hlau takin an han phun ser ser a. "I hla copy ka lo en ve?" an inti a, ṭhenkhat chuan inhliah ṭât ṭât chungin hla copy-te chu an inhlan chhawng a, ‘mark’ tihṭhat tumin an han kuangkuah leh ang thên a!
Hla an han rem a, khuangtê leh ṭingṭang nen, ring takin naupangte chu an zai a -
"Khawvel lawmna'n a lo kal a,
Leiin a Lal lawm se;
Thinlung tinin hmun lo kian se...”
Ṭhahnemngai takin râwl tâwp tâwpin an zai a, khawvel angel rualte zai chu nu leh pate tan a va mawi dawn kher em!
Mahse, thuhriltu-in, "...nausen, puana tuam..." tih vel a chhiar hun a lo thlen erawh chuan naupang hla rem, phur taka zai ṭhap ṭhapte chu an lo 'zanlai' leh hman der tawh a. Ṭhiante dar nghengin an muthlu lâwp lâwp a, an bu lawp lawp a. Chiang mang lovin an lo harh a, thuhrilhtupa'n tui taka bân a vai lawp lawp laite chu mumang nen an hmuh pawlh chuat a. Chhungte'n an inkhawm ngei leh ngei loh fiahna'na thusawitupa hming an zawh hunah erawh, chhâng nghal zat thei turin Upa Tâwka te hmel chu an hmu tawh miau va, ngaih zawng a ngam chiang a ni!
Zankhua a lo rei a, Urlawk Zanah ṭhiante nen an han riak khawm a. Chow pocket thum vel leina tur an han thawhkhawm ve laih laih a... milembu nen ṭhiante sirah an muhil siai siai a.
Chumi zan chuan an hriat loh hlanin, an sawi Remna Lal chuan khawvel a rawn rap dawn a; chu Remna Lal chuan nakinah, khawvel hi a lo tawp hunah, Vanah a la hruai ve ang....
Krismas ni êng
Zing khua a lo var a, Krismas ni êng chuan chhak kawl kil aṭangin khawvel chu a rawn chhun ser ser a, tuk dang ang mai mai a ni lo. Pitar putarte chu zingkarah biak inah ṭawngṭai turin an kal a... Krismas ni êng hmu leh theia hei lehchen kan dam leh hi....
Naupangte erawh chuan Krismas chhung inkhawm pawh an nghak zo lo achh^ chu a ni e! Nute’n thingrem mawngah, saranga la tuam thlap chunga Masi thawmhnaw an khung ṭhatsak chu an inbel mawlh mawlh a. Krismas thawhlawm hmuam tan tan chungin biak in lam an pan a, biak in kalkawngah pistol nen Dusty Fox leh Wild Bill Hickock te nunchang kha bawng in leh ran thleng hisap pha hlek lovin an han zir tak ziai ziai a!
Hmeichhe naupangte pawh thianghlim takin nute vuan chungin biak in lam panin an rawn inlan a. Mipa naupangte ang lo takin, Bible emaw hlabu tê emaw an rawn kuah chhuak a; mipa naupangte'n biak in chhunga balloon an ham puah (palh) mai mai laite chuan hmeichhe naupangte chu mawi takin an ṭhu mai a, an ngawi mai mai pawh chu an nalh em em a!
Hei le, Krismas!
Ropui taka Juda te'n hmuah an tum lai a, an chân loh khân a, a tlawm mual aṭanga hringfate min chênpui tura lo pianga kha, keini Zoram thlengin, Juda-ho style-in ropui tak bawka hmuah ṭalh kan tum vang ni maw, he Krismas neitu pian champhaphakah hian ri bûng bûng leh hlimhlawp, inhawt phur tumna nen kan bei chiam chiam a, Krismas ai tak chuan a ruai ṭheh ni hi a la Masi ta fê zawk bawk mai!
Ruai ṭheh ni a lo thleng a, zing karah naupangte chuan vawk phîng an châng a, bawng kap hlumtu hriat kherte kha an châk a, an hriatna chuan eng kori mah a tu hlei lo va!
An phu mur mur a. A tlai tual tual a, rui pai deuh khat khat chunga nula kawng kal lo pawt fuat fuatte kha hmuh tur an awm ve deuh ziah a. Fatu lam aṭangin Siampuii Sailo leh Lalsangzuali Sailo ngei mai chu aurinna hmangin an la chhuak a, raw lerah an thiat vâng a; e khai! ring lua awm lovin an han zaitir vau vau a. Sahâr a khu vut vut a, a bul hnaiah mipa naupangte chu an inum a, pistol cape a ri ṭhak ṭhak a; vaivut nen, meikhu nen, piah lawka zaikhawm thawm nen - an khu hluah a, a pui a nawia ri nuaih nuaih chu a Masi tlat!
Fatuhovin chaw ei theih thu an han puang a, in aṭangin nuhovin thlangra-in chaw an rawn chhipchhuan chhuak lûk lûk a; chhungte hriata ngaihzawng la nei ngam chiah lo tleirawlte chu a huhovin an inzui dam dam a. Chutih lai chuan Krismas lengkhawm zai tuina pawh chuan a vawrtawp a lo thleng ve mek a. Thlasik ni dul reih hnuaiah, men pawh meng phal mang lovin - "Hosanna ti zelin aw, Halleluia! Amen..." an ti a, an ri tluk tluk a, hla an han la nawn a -
"Zion ropuina Lalpa,
Boral min zawngtu chu....
Van mipuite'n ui mah se....
Min hmangaih hi tu ma'n an hnial thei lo ve!"
Aw! aaa... an zai a, an zai hep hep mai asin! Chuti ang bawkin lenkhawmna ral lehlamah, tlangval rual hawklak ṭhenkhatin ṭingṭang an lo perh bawk. Khawvela an hlim ni chu chuai ta tial tiala ngai ang hrim hian -
"I thiltih zawng zawng saw thlir teh,
Hunin a liampui saw:
Chatuan hmun lo tlen khalh tur che..."
an ti a, chatuan hmun lo thlen khalhtu tur, an nun leh hunte chu tlang pangperah te chuan an leihbua a, nakkumah an zaiho leh thei ang em? Sawilawk theih a ni si lo!
Mangṭha le!
Chu'ng zawng zawngte chu a tukverha thlifim dawng vawt heuh heuh chung chuan a han ngaihtuah nawn leh ṭhin a, zan khaw thim hnuaiah chuan a lung chu a zing phui chûk a. Piah lawka electric mei eng de sep sep chuan a ngaihtuahna chu hmuh leh tawh ngai loh tur nun hlui ramah a chentir a. Kum khat ni hnuhnung ber chu amahin a hmang a. Zanlai a lo pel ang a, hriat lawk loh kum thar chu a dai ṭan tawh ang.
Chhungte leh ṭhiante thawm a reh vek a. Zan chuan thawm chhuah mah se, ri ve lo thawm chu a chhungrilah a ring zawk. Engkim mai chu kumpui sul chuan a liampui tawh dawn niin a ngai a, amah ngei ngei pawh chu hun chuan a mang-
ṭha tawh dawn ni tlat hian a inhria a. Naupan lai nunah khan kir leh a châk a, hmeichhe naupang leh mipa naupang dangte khan engtin he hun hi ngai ve tak maw?
Hmana Sande Sikula an zirtirtunu thusawi kha a la hre reng mai. Kha thusawi kha a a la remkhawm thiam ang em?
"Khawvela ṭawngkam lungchhiatthlak ber chu dam chhunga inhmuh leh inbeisei tawh lote inthlahna ṭawngkam, ‘Dam takin mangṭha!’ tih hi a ni. Chawr no hun a awm a, tlak kawlh hun a awm. Phun hun a awm a, sawn hun pawh a awm. Arsi thlawk ang maiin lei mihringte hi hringnun vanzawlah hian kan lo lang ve zawk a, mi chhe ber aṭanga khawvela mi ropui berte thleng paw'n, he daih rei lo khawvelah hian châm hlen thu a awm lo va, kan la chuai leh vek dawn a ni!"
Ni e, kumte pawh a liam a, chuti angin mihringte pawh khawiah emaw kan la liam dawn an ti! Khawvel hi kan la mangṭha ve ang a, khawvel paw’n min la thlah liam ve ang. Mahse, chumi hma chuan...
"Aw Lalpa, kan thil tih zawngte,
I hnenah kan rawn hlan e:
Kan tih sualte min ngaidam la,
Kan tih ṭhat malsawm rawh".