Guest writer
Lalzarmawia
Olympics medalist thuruk
A khuhhawnna: Kan khawvel kalphung hi heti hi a ni ta miau mai si a, kan duh emaw duh lo emaw, intihsiakna leh intheihsiakna ruamah kan tlukluh ve chu a ngai ta poh mai si. Kan tisa leh thlarau ‘chek’ mil loh zawng tak miin kan khuavel nun hian ke a chhep ta zel ni-te hian ka’n hre ve a, chutiang ngaihdan erawh chu ngaihdan chawhnu-te pawh a ni mahna le! A enga pawh chu ni se, ‘vul tui chuhna khawvel’ ang ni ve lo, mahnia theihna awm phochhuak tura ‘tihsiakna ṭha’ beitute leh, chawimawina leh ropuina phut ve l> l< hranpa l>m lo-te nunkhaw hman dana erawh hi chu ka ngaisang kumkhua dawn a. Chutiang mi duhawm chu mi langsar ber ber an ni hran chuang lo-te hi ka tuipui lam zawng tak mai a’n ni leh tlat mai ṭhin bawk a! Chutiang mi langsar lo, lar ru si zinga mi chu ka han thurchhuak ve leh reng reng teh ang...
An sakhua leh politics kawngkalin zir miau hek (nge, zir lo miau hek zawk?), kum 1970 vel bawr khan China-ah chuan mipui an la inkhuahkhirh nasain, khawvel dang nena an inzawmna thil, TV leh chanchinthar ngaihthlakte pawh an la inkhap nasa mai a. Mahnia insawrbingin, khawvel ram dangte thu kal lam haw lam pawh kha an thlu tehchiam lo. An hnam leh nunphunga kha engtikah emaw khawvel laka champion-pui tum khan an indaidang ru tlat a. Mahse chutiang karah chuan rin loh deuh maiin China chuan Olympics-ah vur tawlh l^m (ice dancing) ah tel ve a tum thu a puang mauh mai a, chumi atan chuan mipa naupang Yoew Bin koh a ni a.
An ram history-a hun pawimawh luahtu tur leh khawvel mipui barakhaih tumin Bin-a chu a inzir tlauh tlauh a. Olympics hun a lo thlen chuan, ram inla hrang, China aṭang chuan kal thei an tlem hle. Chanchinthar thawn chhuak thei tur mi tlemt> leh tawnhriat pawh la nei bik lem lo coach tlem an kal ve hram a ni a. Anmahni ram pawna vahchhuah chu sawi loh, an ram chhunga khawvel dang hriat theihna tur TV pawh en khaptu, China tan World Championships-a a vawi khatna'na tel ve rikngawt pawh chu thil huphurhawm a ni. An coach-te paw'n pawisa an nei lo va, anmahni ṭawng bak an thiam lo - an thlen chin apiang chu bo-na leh buaina ram a ni zel mai a ni. Tawn leh thiam nei tam lo ta n^ chu, skating intihsiaknaah pawh chuan an mualpho khawp mai a, an thiampuipa ve bera an ngaih, Bin-a chu zahthlak tak takin a tlu ṭhuai ṭhuai reng mai a, Olympics entu mipui chuan an nuih hluah hluah reng mai a ni. Mahse Yeow Bin chuan Olympics vur tawlhnaah tlu mah se, a tho leh thei tih a inhrechiang a, a rilru-in a infuih ruh sauh sauh a, tlu lova ding thei turin tumruhna lian tak nen an ram lam panin a arpa tlan haw a ni.
Thinlung kahpathir chu hmuhsitna meipuiin a em tui zawh rual a ni lo. Olympics-a mi nuihzatbur mai a nih aṭanga kum 30 ralah, Bin chu an ram ice skater coach a ni ta a, a zirtirte zingah world-class competitors pawh an awm ta nawk mai. 2006 Winter Olympics, Torino, Italy-ah pawh khan Bin-a zirtir zinga Shen leh Zhao te chuan skate-ah China ram ai an awh ta hial a; amah Bin-a ang bawkin Zhao paw’n chanchin ngaihnawm tak a nei ve a ni.
Kum 2004-ah 'accident' avangin Zhao hian a malpui hmun hnihah zai a tawk a, a ruh leh thahrui chu khawih danglam loh theih loh a nih tak avangin, vura han tawlh vel tur paw'n harsatna a neih an ring ṭhup a. Mahse mi ‘taktak’ te nun ang tem ve tur chuan amah leh amah chu a inbeih a ṭul hmasa tih a inhre miau a, Zhao chuan dinhmun khirhkhana ding chungin a bei lui tlauh tlauh zel a, Shen nen 2006 Olympics chu ram tan an beidun thei ta a ni. An telna item pakhatah pathumna an ni a, China tan bronze medal an la phak a ni.
Zirtirtu faktlak Bin-a chuan skating team dang pawh a nei a, Zhang Hao leh Zhang Dan te chu team pakhat zinga mi an ni. Anni pawh hi Olympics intihsiakna an beihdun mek laiin an chesual a. Hao-a chuan l^m paha Dan-i a vawrh k^nna lamah Dan-i chu a tla sual a, a khup veilam chuan bang chhah zet mai a tauh ri ṭhawt mai a. Coach Yeow Bin chuan Dan-i chu a'n buaipui nghal chuk chuk a, chumi hnu chuan Dan-i leh Hao te chuan intihsiakna chu an beih chhunzawm ve leh mai a. Intihsiak an zo tur han lam kual leh chiah chu, mipui chuan an lawm ngei mai. Ding chungin kut an ben khum ruih ruih a, Hao leh Dan te thinlunga tlawm thei lo chi intuh lo ṭo chhuak chu an hmu a ni.
Inhliam chunga beiin pahnihna an la hauh pha zui tho lehnghal a!
Skating sawi t^kah chuan, khawchhak chhuak zingah Russian skating team-a Totmiyanina leh Marinin te pawh kha an ngaihsanawm ngiang mai. 2006 Olympics hma khan Marinin-i chu an inzirna lamah a chesual a: a lu tauhin, a tirah phei chuan nikhawhrelovin a awm a. Damdawi-inah dah a nih hnuin, ni engemawzah hnuah a lo harh chhuak thei chauh a. Mahse Totmiyanina leh Marinin te chuan skating chu an thlah phal chuang hlek lo. Marinin-i a dam fel hnuah an bei zui zel tho va, kum khat a lo nih leh meuh chuan Olympics-ah gold medal zuk han an ladun pek a!
An natna leh harsatna tawnte hian mi tumruhna hi a tichhe pha lo. An inphal a nih ngawt loh chuan, mihringte hi tumah, eng thil mah hian a tichhe thei lo ve! Chinese thufingah pawh khan engtinnge ni kha - ‘Thing upa hi chuan lei hnuai lamah harsatna an hneh nasa bik’ an tia ni lo’m ni?