HE DUL HI!

Matric kan zirchhuah ve aṭang khan ka hriatna hi nge ṭhang chak ang a, ka dul hi ni ang aw? Kan tawng phak chin hniam te ni si hi, kan luah chin erawh a zau ta halh mai! Nakin lawkah kekawr kawng leh bawp seizawng a inchen mai ang tih ka hlau hlel lo ve! 

Dul hrim hrim hi han hmachhuanna tur mai hi a vang duh riau mai lehnghal a. Mahni aia sangte hak tawkah kan leng lo fo a, mi'n an hak phet hlap hlapte hi kan ha ṭet ṭhet ṭhet lo chauh a! Mi kan chibai turte hi kan su ṭhelh thuak thuak ta mai! 

He 'dul' chungchangah hian internet-te pawh ka vilik kual ve ngial a. Ka thil hmuhte lah chu, internet maimawmril aṭanga zut chhuah tur a tam ang hu-in hriatthiam taktak ka nei tlem hle thung. 

Thau deuh leh 'dul nei' te hian 'atom' an pai nia sawi an awm a, atom bomb ang em chuan a hlauhawm lo turah ka'n ngai ngawt a - dul hi puak dur chi-te a nih lem loh chuan! 

Mithiamte'na mi thau pumpuia 'three fatty acids' (carbon, hydrogen leh oxygen atom) a awm thu an sawite pawh chu ka hriatthiam chuan loh avangin mi hriata sawichhawng ve leh chi ka ni lo ve! 

Thau hian vun leh sam hriselna te; taksa bung hrang hrang thunun kawngah te; lum leh vawta taksa vawngtu a nih dan te; lung, tihrawl leh thahrui a tihchak dan te an sawi a. Thirbel mawng ang hmarha mawmte chungchang a huam zel tho em tih erawh ka ngaihtuah zui viau tho. 

Mithiamte rawn lem lo erawh chuan, ei manah hian sum bakah 'exer' a ngai bik zual tihte hi chu kan hre ve mai a. Tuma min hrilh leh kan hriatchawp pawh ni hran lovin, thau chu a ruka hrisel lohna tihte hi kan chiang kur a. Zopa thil tui tehna ber, vawksa-te hi fakna lama mi inzirchhuak ni awm takte paw'n rawn fak eltiang mah se, "A ṭha lo a ni ang..." tia ṭang ṭang ṭang chunga 'a ti-Sunday-tu' bera ngai nghettu chu dul lama hmasawn mamawh tawh lo-te hi kan ni duh viau thung! 

Eng pawh chu ni se, he kan Jerusalem ve chhang, kan Aizawl khawpui leh hmun hrang hranga restaurant ngainatna chang hre faih faih tawh chinte hi chuan 'dul chance' hi an lo nei ṭha khawp mai ni awm hi a lo ni a. Tuk tina thingpui dawr kawngka kan ṭhinte hian an hriat hlek lovin ni tin thau gram 50 aṭanga 100 vel tal hi chu an 'puar' hawpui deuh zel a ni awm a. Pawisa neih vak lohte hi a hrisel phian dawn zawk a lo ni! 

Thei leh thlai hring ei tam a ṭhat thu te, saah pawh white meat (arsa, sangha adt.) lam chi a ṭhat zawk thu te, kan aia chhum a hrisel zawk zel thu te, chet tam hrim hrima hi mihringin a thlawna hriselna kan dawn belh theih thil a nih thu te hi 'dul' han neih ve takah chuan hriat m^kmawh a lo ni ta zel mai. 

Mahse, mahni tawka dul a han mar pang tawh hi chuan kan 'awihawm' hmel riau zel zuk nia le! Chawmhlawm tih taka mar pang maite pawh hi, an han intuaihnum deuh hi chuan an hriat lohin an hlawh zat tur kan lo hisap ru deuh lek lek zel a! Tih taktak arpatuihalah phei chuan, "Thau a hrisel lo," han ti bawk mah se, damlo thau ta tulh tulh sawi tur an vang em! 

Thau leh dul chu pa leh fapa ang hlauh a ni a. He dul lo ṭhanglian zel hian hriselna dinhmun chauh erawh a kawk bik law, mihring kawchhungah hian pumpui chauh ni lovin ngaihtuahna hrisel lo-te pawh a awm tun ni hian a lang ṭhin.

Ka-in a chak leh kawchhunga lut tam ringawt piah lamah hian mahni inhamhai chi kan nihna-te hi dul-ah a lang tel ve fo a, thau hmangin a inpuangchhuak ve fo a. Mi chanai lo eiru tuam tuam ṭhin; mahni chaw thleng khamkhawp lote hian thau leh dul nei chinte reng reng chu an chhuah chhe zo mai dawn e a!

Eng pawh ni se, mihring hian pian nalh leh nalh loh lam ai mahin, a duhawmna chu duh^mna-in hliahtir lo se, he dul hi a lo kiar mar ta pung a nih pawhin, langsar tur zawk chu amaha 'amah' chu a ni ang.

He dul hi... a kiar emaw thep emaw, kan lan dan aiin kan nih dan hi a va pawimawh si em!