Ropuia ngamtu

A khuhhawnna: Khawvelah hian lal tam tak an lo piang tawh a, mahse hriat reng tlak lal hmingthang erawh chu vawiinah hian kut thliaka chhiar tham chauh an ni a. Mi chapote chu khawvelin a chhe zawngin a hre reng ṭhin a, mi pamhamte sulhnu chu thlanmualah a tawp ṭhin. Mi dikte chu an kalkawng a bumboh va, an thlarau erawh a hahdam a, mite thinlungah thu an sawi zel ṭhin a nih hi.

Lal Solomona khan thil tam tak a ngaihtuah a, thil tam tak a sawi a, he lei leh a nun hi "engmah lo mai" tiin tlip fo mah se, "Mahni rilru thunun zo lo mi chu khawpui chim, kulh nei lo ang a ni," a tihte erawh kha engmah lo mai mai kan inhlawm khawmna ram zauah hian thu dik kumhlun, vanlaizawla Ni anga pawimawh chatuan reng tur hi a ni a. Kan pianhmang leh pianṭo lam chu a enga pawh chu lo ni se, he khawvelah hian mi awh rawn luai luai; kan awm mai mai pawh el fe tham khawpa piang vannei pawh lo ni ta teh reng i la, he "rilru" bawk hi a ni, thunun lohva thlahzal hlauhawm ta zela chu!

Mihringina khawvela kan mamawh leh kan duh ber hi min thlantir dawn ta se, ‘mahni inhneh theihna’ hi ban hmasak nghal chat chi a ni dawn lo'm ni? Mita hmuh theih leh kuta khawih theih thilah hi chuan mihring mamawh hi a lo kim reng reng lo va, kan intilungawi chawp a, kan inthlamuan chawp mai mai ṭhin a lo ni. Chuti ang vel kara mahni inhneh theihna thinlung han neih meuh chu(h) - chu tluka ropuia ngamtu!

Harsatna, lawmna leh hringnuna engkim lo thleng ṭhin hmachhawn thei tur hian kawngka zim leh kawngka zau-a pen chhuahna a awm a, engkima har ber mai chu mahni leh mahni inhmachhawn hi a lo ni reng zuk ni a le..!

Mahni inhneh tur hian pa awmkhauh nih kher a ṭul lo va, zir san leh hmel lam pawh a ni lo; mi themthiam leh huaisen te thlen chin aṭanga teh pawh a ni lo va, chhungrila mahni leh mahni inhnialna aṭanga a ṭha leh dik zawk ṭan ngamna aṭanga lo zi chhuak a, pawm ngam leh kaltlangpui ngamna aṭanga lo irh chhuak a nih miau avangin mahni inhneh tur ngat hi chuan mi her loh lama her a ngaih changte pawh a awm a, mi zawh ve tura kawng sattu nih a ṭul changte pawh a awm.

A eng emaw chang chuan tha sen belh vak a ngaih changte pawh a awm ta ve ang. "Tha" a nih avanga "rum" a tel kher erawh a phut lo maithei. Chuti ni lo se la chuan, pasalṭha huaisen engemawzah an lo chhuak tawh alawm. Tharum leh tisa lam thilah chuan mi hruanghrau tak tak hlir; an huh^ng ringawt pawh chai laih tham an lo piang tam tawh a. Mahse hmakhaws^nga Samsona thleng khan tharum ai chuan thinlung a lo pawimawh zawk zel a, mahni inhneh thei khawpa mi chak hi v^ng deuh an ni a. Lal Solomon-a bawk kha a ni lo'm ni, ‘Khawpui latu ai chuan mahni thinlung hnehtu a ropui zawk’ ti ang lampanga thu a lo chhep kha? Ka ngaihtuah nawn fo paw’n, han hnial a, kan kalhna tur lai reng reng ka hre lo mai.

"Mahni inhneh" chungchangah hian sermon pa t> thlak hlawm dawn ta i la chu le.., sawi tum leh kawh tum hrang ṭheuh kan nei ang a, ngaihmawh leh ngaihpawimawh chi hrang hrang thur chhuah tur kan nei ang. Thinurna leh lawmna chungchangah te, ruihtheihthil leh nawmsakna chungchangah te, kawhmawhbawlna leh nun kawng hrang hrangah rilru, thlarau leh tisa thunun kawnga inzirtirna tur kawl kuh ṭun hi kan nih hlawm chu ka ring. Chu'ng zinga keiina "tun ṭum atan" ka han tih ve-a chu: liam tawh hnu nuna kaikun hi a ni.

Artui thlauh keh tawh pum piala rem pum leh theih thu a awm lo va, tui baw hnu a ruh theih loh e! Mahse hn^r dang a la awm a ni lo'm ni?

Tuma dem pawh hlawh hran chuang lova mahni leh mahni hi dik ta lo h<-a inngaih chang a lo awm a. Kan thil tihah kan han inteh a, thlan tuiin min bual hlup hlup chang pawh a awm. Chuti ang hunah chuan mahni chauh paw'n awm i la, thiam loh inchantirna thlarau awmkhauh zetin min han nuai a, mihring rilru chapo tak hi amah leh amah a indem vak ch^ng a awm fo.

Keimahni thiam loh vang ni chuang lo va, vanduaina leh chhiatnain min man chang a awm a, thihna leh ch^nna karah mahni thiam loh inchantirna thlarau thawkna zetin min nuai thei bawk. Kan thunun phak bak piah lam

aṭanga min thununtu, rilru so liam phut te; tisa ch^kna leh taksa duhzawng thil vang te-in a ch^ng chuan rilru leh chetna kawngah thiam loh min chantir theitu a lo thleng zut a, mi dang inrawlh ve miah lohnaah pawh hian mahni hi kan inhmu lur lur a, thiam loh inchantir ṭhin mihring kan va ni chiang tak!

Tenawm leh hnawksak, tlaktlai lo leh khaihlum tlak hiala mahni han inhmuh tawh meuh hi chuan rimawiina a khai chhuah theih ziazang hi kan ni tawh ṭhin lo va, tui leh thisena tleuh fai zawh tawh loh tura mahni han inhmuh ngut tawh chinah phei hi chuan e, mihring hi ramsa aiin kan < bik chuang em maw ni?

Mahse, hei hi khawvel a ni. Pipu anga then kual a, s^n lai leh hniam lai nei; chhiat ni leh ṭhat ni a her chhuak ṭhin ang bawka fuh chang leh fuh loh chang te, sual chang leh fel chang te pawh nei tura kan lo zuan luhna ram a ni lo'm ni?

Kan nuna thiam loh min chantirtu laka inchhandam thei tura Siamtu'n a duan kan ni ve ngat a, kan harsatna su kiang thei tura hriak thih chu keimahni!

"Hringnun chu chona a ni a, hmachhawn rawh" tih ṭawngkam mawi tak kha, thu mawi satliah leh banga tar tura tute'n emaw thumal an remkhawm satliah a lo ni lo. "Chotu che an awm a, cho ve rawh" tihte pawh hi tar belh tlak a ni!

Thu dikina kan nuna ro a rel a, zam lova din marpui kan tum phawt chuan, chu thu dik chuan zalenna min pe leh ngei ang. Mi dang kan ngaidam ṭhin ang hian mahni leh mahni pawh kan inngaihdam ve a ngai ṭhin a lo ni.

Kan thu khel lai nen hian a inhmu rem em, ka hre huai ngam lo. Mahse hmeichhe pakhat, ka rilru-a lo lang tel chu Ffyona Campbell a ni. Mipa fa-in lawm an hlawh bik ṭhinna khawvelah hian hmeichhe tan 'chance' a chhiat tehlul vei nen, Ffyona Campbell-i "mahni inhneh" rilru hi tar lang lova thu han tihtawp ngawt chu uihawm ka ti deuh.

Chhinchhiahna Bu (Guinness Book of Records) a hming chuang tura mahni inziak lut a, chuta ṭang veka mahni hming thai chhiat leh pawh pawiti hlek lova 'sual puanna' thianghlim chhak chhuak ngam a ni a, ka mi ṭan zawng tak a ni.

Ffyona Campbell chu hmeichhe zinga ke-a khawvel hel chhuak hmasa ber anga chhinchhiah a ni ṭhin a. Mahse chawimawina te, ropuina te leh hmingthanna te'n an hual vel karah Campbell-i chuan a nihna dik a inhre tlat mai a, tuma'n a nihna dik chu puang chhuak dawn lo mah se, nuam a ti chuang si lo. Ke-a khawvel a hel laiin nau a pai a, a nau pai vangin mel 25 chu ke-a kal lovin truck-ah a chuang a, a tlawh leh tur khaw tawp ber thlen hmain ke-in a kal leh ta chauh tihte chu tuma'n hre dawn lo mah se, amah leh amah chu thiam a inchantir thei tlat si lo va, a inpuang ta a ni.

Chutichuan, ke hlira kal a nih loh thu a puan hnuin World Record bu-ah a hming chu thai chhiat a lo ni ta a. A hmingthanna ber chu thai bovin a awm a, a hmingchhia! Mi tam takin 'bumtu' tiin an ko ngei bawk ang. Mahse tuma'n Campbell-i chu an hmusit zui thei tak tak ngai lo vang. A zalenna chu a chhungrila dikna leh tlakchhiat a hlauh lohna chuan a tihausa tlat si a ni.

Kan hun leh nun kal tawha thiam loh min chantir theitu a awm a nih chuan Campbell-i ang hian "siam ṭhat ngam" a lo ngai a ni.

Thil ṭha leh dik hi a taka hman a nih dawn chinah chiah hian tlanchhiatna kawng zawn a awl ṭhin a, kan sawi tur tak leh nih dan tur dik taka kan nun dawn chiah hian harsatna a lo thleng ṭhin. Mahse thiam chang turin mahni kan pawimawh ber miau si a, mi dang inrawlh vanga chinfel theih mai a ni lo.

Mahni inhneh tur ngat hi chuan Tirhkoh Paula ang bawka "Mahni leh mahni inhnek" a lo ngai mawlh mawlh viau mai.

Chhiah pekna pisa pakhatah chuan mi pakhatin lehkha ip a thawn a, heti hian a ziak a:

"He ka pawisa thawn hi ka bat a ni. Ka pawisa b^ vang hian ka mu thei lo va, ka la mu thei lo zel a nih chuan, ka bat chanve dang ka rawn thawn leh ang che."

Mut theih loh chhan leh ba rulh thu hi lo ngaihtuah zawm la, i mutna khum aṭangin harh la, tho rawh le.