Mahni chauh Kan ni lo

A khuhhawnna: Mi dang laka inkharkhip a, tuifinriat hual vel thliarkar anga khawsa lui ngat duh; neih loh nei lo anga inngai khawpa chapo a, ṭhenawm khawveng tel lo pawha khawchhuak thei khawpa indah a, mahni thisen zawmpui lo chu mihring dang reng reng hnawmhne ang lek chauha ngaitu chu chhinchhiah ngat teh, a nui hmel aiin a t<m hmel i hmu ngun zawk hian ka ring.

Kan pian tirh ata khawvelah hian hlimna kan zawng a, kan dap a, kan tawpna chu thlan khur a ni leh si! Mahni ke-a ding rual kan nih hnuin mahnia tla fal thei ve khawpa lian niin kan inhmu lurh lurh a, kan tawpna chu tlakchhiatna mai a ni leh ṭhin. Hlimna hi ‘nawmchenna’ emaw kan tih a, hausakna hi ‘sum’ emaw kan tih chhung chuan 'mihring' kan nih chhan tak kan hrechhuak zo ngai lo vang. Hlimna chu ‘nun’ a ni a, hausakna pawh ‘nun’ tho a ni. Kan hlimna hun aiin hlimna kan chen dan a pawimawh zawk a, sum aiin a kawltu mihring a pawimawh zawk bawk. Chu’ng zawng zawng hrethiam tur chuan lungngaihna-te pawh hian min hual vel zauh zauh tur a lo ni!

Mihring hi amah maia hlim thei ni se la, kan piang ve ang em? Mihring hi hlim chatuan tura duan ni se la, natna leh thihna hi ṭiauvut zat angin leiah hian an inzâr pharh ang em?

Amah maia mihring awm A phal loh avangin, a hlimchhuahtu ni turin Pathianin Adama tan Evi a pe a; Adama kha mahnia hlim tawk em em thei tur ni se la, Evi leh mihring dang hi kan pian a ṭul ve-na a awm kher lo maithei. Eden Huan hausakna kha hlimna tawp thei lo nen inzawm tlat mah se, nupa hmasa ber khan mihring, nun saruak mai an nihna kha an inhmuthiam tlat lo va, thlemthluk theih leh khawihthluk theih an nihzia a lan aṭang chiah khan mihring an nihzia an inhrechhuak a; mihring tana duan, lungngaihna chuan Eden Huan aṭangin a zui chhuak ta a nih kha.

Eden Huan hausakna neih let leh tumin, tawp thei lo hlimna chhar chhuah leh tumin mihring chuan a bei fat fat reng a; mahse hlimna tak tak chuan kawlkila eng de ve ve ang chauhin a lo ralthlir ṭhin a, hlimna pawnlâng bak hmu lovin mihring hian thlan khur a pan leh mai ṭhin.

A chang chuan hlimna hi kan ta bil, tu ma' tel lo pawha kan neih theih leh chharchhuah theih nia riakah kan ngai ṭhin pawh a ni ta ve ang. Kan neih leh ropuina hmangin hlimna chu i inum zuitir chawn chawn theiah kan inngai pawh a ni thei a, lungngaihna hi hringnuna thawnthu ngeiawm berah ngaiin, thlarau sual hnathawh angah kan ngai pawh a ni thei. Mahse chumi ngaihtuahna chu a va retheihthlak em! Mahni chauha hlim theia inngai mihring chu mi khawngaihthlak a ni.

Rilru pianphung dik zat lo, luphut nena phut thum tih khum vel tur tawk; zik bul lam deuh leh kuk harh chawp ngai vel mihring kan nih nghal loh chuan, mahnia hlim thei tura duan kan ni lo va, mi pangngai kan ni ve. Lawngah khan Nova chauh ni lovin, a chhungte an tel ve chhan kha, mihring hi amah maia awm a ṭhat lohzia hrechiangtu’n a duan lawk a ni thei ang em? Khawvelah hian vana arsi zat anga tam mihring awm phaltirtu thuruk chu, hlimna hi mahni maia neih theih leh chan theih a nih lohzia a ni thei ang em?

A châng chuan hlimna hi kan kiangah a infiam ve lek zawk emaw tih turin kan nuamsa pawh a ni thei. Mahse mihring kan ni miau a, mihring dang nena chengho tura Pathianin leia a dah kan nih avangin lungngaihna-te hian min rawn tlakbuak fo zawk ni hian a lang a. Hlimna siamsak ṭhintu che khan a tihlungngaih hun che a lo thleng ṭhin a ni lo'm ni? Thlan khura inṭhen tura siam kan nih avang hian kan dam chhungin mi dang kan mamawh a, hlimna awmzia hrefiah turin khawharna leh lungngaihna hi kan tawrh a ṭul ṭhin tih i chhut ngai em?

Khawvela hla hralh tla ber chu lungngaihna kaihhnawih a ni a, chuti ang hla chuan kan lung a tileng tlat a. Lehkhabu-ah hian hlimna leh ruahmanna kaltluang purh purh ṭhin chuanna chu lehkhabu ṭha a ni lem lo fo ang a, ngaihnawm lah a ngaihnawm lem lo fo ang. Hrehawmna leh lungngaihna bilh telna lehkhabu bawk hi a ni, ngaihnawm kan tih ṭhina chu a ni!

Chutichuan, hlimna min ṭawmpuitu kan mamawh a, kan lungngaihna min ṭawmpuitu tur pawh kan mamawh ṭhin. Min tukzaltu leh min tichaktu tur kan mamawh a, na thei mihring hi, a châng chuan hlim viau ṭhin mah se, ‘Sawm thah ni-ah lungngaih vawi khat a awm châwk’ tih a ngaihna khawvela kan chen miau avangin mihring hian rit a phur ṭhin a, harsatnain a hmuak a, nun ram chau ngawih ngawiha ni a vui liam châng a awm ṭhin. Chuti ang hunah tak chuan a ni, mihring hi amah maia awm tur ni lo va siam a nihzia a lo lan a, hmangaihtu leh ṭanpuitu kut phar hmuh châka mit a len ṭhin tak ni!

Tuemaw kan mamawh a, chu tuemaw hnenah chuan kan ritphurh chu min ṭawmpui turin kan inuak-thawl a, tuemaw tel lo se la, beidawnna ruamah mihring hi a tlu hlum ang a, keimahni kut tuara kan boral loh paw’n, mihring tling ngai reng reng tawh lo turin ât-na leh mawlna chuan kan taksa leh thlarau chungah lalna a chang hlen emaw a ni ang. Mahnia khawsa thei emaw kan intih lai hian, kan khawsak theih lohzia chu ni tin ziak ta zel ila, lehkhapuan kan lei ngun a ngai fe ta ve ang. Mihring hian min ṭângkham turin tu thahrui emaw kan mamawh a, mite hmuh ve loh nun min khawrh chhuahpui turin tuemaw kan mamawh a, khawvel kan hmachhawn theihna tur chuan tu hnen aṭang emawin chakna kan mamawh a ni! Chona leh chakna nei tur chuan tuemaw kan nghak a, kan khawvel reh tak chuan rimawi phurawm tak min chhuahsak ṭhin.

Kan mimal nun hi heti mai hian a kim lo. Mi dang tel lohna nun hi a awhawm thei lo. Saruak mai kan nih avangin kawchhungah leh thinlungah kan ril a ṭam ṭhin. Kan famkim lohna tak hi kan famkimna tilangtu a nih miau avangin, lungphu tin hi harsatna hnuaiah a thum tlut tlut fo a ngai ve tlat!

I duh zawng apiang neiin, i lawm zawng a piang ko chhuak thei dinhmunah pawh ding la, hrehawmna leh harsatna hian hlate khuaah tlan bosan vek che se la, pawh ti mah la, mihring i nihzia hrilh tur chein i lungngaih a ṭul!

I nunah khan mi dang an tel ve a, mi dang tel ve lohna nun kawl tlat anga inhriate vanduaina tem tur hian tu ma’n an phal lo ang che. Lungngaihna chuan a hmer ṭhin ang che ang a, i vanneihzia i la hrechhuak dawn asin!

Lungngaihna hi vanneihnaah a chhiar theih ve fo a. Thla eng mawizia hre tur chuan zan thim hnuaiah kan tawm a ṭul a; khaw eng a lo thlenna’n khawfing thim chhah mup mai a chah a ngai ṭhin. Inbuanna zawlah hian buan nei lovin a chak theih ngawt loh a, hringnuna thil hmuhnawm ber chu chona kan hmachhawn lai tak hi a ni. Hmelma kan beih dan aiin, hnehna kan chang em tih hi a pawimawh a. Indona mualah hian ṭahna leh mittui a inphum tel a, nun hlan chunga beitu chu a tlawm ngai lo. Chu’ng hun a lo thleng changa mihring nawr chhuaktu chu lungngaihna a ni duh ve ch^wk a, lungngaihna hian mihring kan nihzia min hrilh a ni satliah lo, zirtirtu ropui a nih hi!

Mihring hi mahni ke-a ding thei tura ropui taka siam ni mah ila, hringnun hi chu mi dang nena ke pendun ṭhin tura duan a ni tlat. Hlimna hi chu a tak hmu lo mah ila, a la insiamchawp theih. Mahse zirtirtu ropui, lungngaihna erawh hi chu mihringin insiamchawp a châk loh berte zinga mi a ni a, chuti chuan hlimna phuahchawp talin lungngaihna ruamah min hnawl lut leh tho lawi si... Amah maia nun dan min zirtirtu, lungngaihna chuan pek tel min nei a; tarmit dum chauha khawvel thlir tawh lovin, tarmit fima khawvel kan thlir theihna turin mit pahnih dang min pe tel a. Tlangchhipa min paw thlengtu tur leh thlipui a tleh laia kan vawn tur leh inhumhimna tur min pek tel bakah, chakna hmachhuana naktuk min thlirlawkpui tur te, rit min phurhpui turin tu koki emaw min pe tel bawk ṭhin.

Lungngaihna ruamah hian mite'n malsawmna rophum ruk an lo hai chhuak ṭhin si!