Vanduai Ṭah khua... maw?

Chhungkaw tin a tlawh kual a, vanduaina lehthal thei chhungkaw tan malsawmna robawm a hnutchhiah tel zel bawk ṭhin. 

Tih sual hi mihring zia a nih ang bawkin vanduai pawh hi mihring zia a ni. Thinlung inhawng lo leh rilru zim ngaihtuahna chu vanduaina hian a nawm a mâkin a sawisa ṭhin a, mi huaisen leh khawdur phena kawl êng thlir tlat ṭhintu mi tlem tê te erawh chuan vanduaina hi hmanraw ṭangkaiah an hmang hlauh thung ṭhin. Chu chu he leia vanduaina kan dawnsawn dan chu a ni a, vanduaina chu kan phû ve reng vanga a lo thlen châng leh kan insiamchawp vanga kan chauhpui kûr hnûp châng a awm ṭhin ang bawk hian, a hui kiang tur chuan a tuartu mihring bawk a pawimawh, tih thu hi khawvel tawp thleng pawha thu dik nung reng tura chu a ni. 

Vâk chhuak teh
Williams Shakespeare-a'n van­duaina battalion a sawi tawh. Mafaa Hauhnar-in a sawi chhawn dan takin, vanduaina chu a lo thlen tawh laklawh chuan, vanduaina siwpai lu mum pakhat hmel a rawn lang ve zawk pawh ni mai lovin, a battalion 'lion-in an rawn insehmur ta tuau tuau mai ṭhin thu a lo sawi tawh. Nia, a tawrha tawrh ngawt ngawt mai leh a inngaihtuah lungpuam zawnga he vanduaina hi kan lo beih let chuan, kulh vengtu tham lawk sa-in ral a ven laia kulh chhung luh ang mai a ni tawh ṭhin a, vanduaina thlarau tan chuan mihring sawisak kual vel chu nuam sing-khaw a ni mai, an ti.

Vanduaina hneh theih dan thuruk hre lo khawpa vanduai erawh kan awm awm lo thung asin! Chuti ang bawk chuan, vanduaina hneh thei tura che ta thuak thuak hi kan vâng khawp bawk ang. Mahse he vanduaina hi vanneihna nen a inlehthal fo tih hre ran tura duan kan ni a; khawvelah hian mihring piang hi kan lo tam em a, chhungril ngaihtuahna sawrbing a, vanduai chuang ta viaua inngaihna thau ṭha lo hi sawh thlak ve chu a ṭul si a ni. 

Vanduaina chungthu-ah hian inzilh a, inhau lehchuang tur kan awm lo pawh a ni ta ve ang. Mahse Country legend, Hank Williams-te hun lai khan tu pa emaw teh reng chuan he khualzin kawng hi amah chauhin a zawh rek rek emaw tiin a khualzin kawngah a lo inngaihtuah lungpuam vel vak tawh a. Tawp thei lo kawngpui chu ni sa vawl vawl hnuaiah thlan tla dupin a zawh ruk ruk a. A thlanin a bual zawr tawh thawmhnaw zawi hnuang chu a neihchhun tak meuh meuh a ni tawh a, siki tlâng khem takngial pawh a ak tawh lo. 

Tuihal dangchârin thingtlang khaw pakhatah a lum lut a. Chu khaw ro takah chuan pa khaw ro takin mi inah tui in tur a zawng kual dûk dûk dawn em maw a intih tawh laiin, zawnna tur mit pawh nei ve tawh lo mitdel a hmu hlauh pek! Chu mitdel kawng kân tur chu a han hruai zak zak phawt a, kawng an kân fel hnu chuan vanduaina sermon a dawng nghal a, a sermon thlak ṭawngkam chu hei hi a ni - "Lalpa leh! He pa phur hi keia phur ai chuan a rit zawk daih mai!" 

Piantharna khua
Kawng sira thingbuk leh ral hla taka tlang inkham ruih mai hmu thei turin mit a nei a, a duhna lam pan thei turin mit a nei, mi vanduaiin mitdelna hmangin a hrilh zo chauh a, vanduai chuanga inngai khualzin chuan eng thil nge a hmuh zui leh tak? 

Mipa naupang hmel nung ser mai; thaza rual lek ni si, infiam nachang hre hauh lo hi chu khuaah chuan hmuh a inbeisei lo. Mahse a hmu tlat. Mipa naupang chu a ṭhiante sirah chuan nui lek lek, eng emaw thlahlel tak hmel pu si hian a lo ding a. Khualzin pa chuan mipa naupang chu a'n belchiang a, a han thlek a, naupang pangngai tak ni si, eng vanga a ṭhiante ruala infiam ve lo nge a nih hre turin chu nau chu a han bia a, naupang chuan a chhâng ta hauh lo. A lam hawiin a han kuai her a, chu nau chuan a ke a bai ta saih saih a - ṭawngthei lo kebai a lo ni! Mipa naupang thaza rualin a ṭhiante ruala infiam a châk ve turzia leh zalen nun nuam taka hmang a, a ṭhiante ang bawka a duh zawng leh châk zawng sawi ve zet zet a châk turzia chu a hrethiam nghal mai. Chu mipa naupang tan chuan nun hi a ṭihbawiawmin, hmalam khua hi ûng hlawl lo tih hrilhfiah pawh a ngai hran tawh lo. Sermon ngai bawk a dawng leh a - "Lalpa leh! He pa phur hi keia phur ai chuan a rit zawk daih mai!"

Chu thingtlang khuaah chuan vanduaina hi eng'e a nih hmuchhuak turin vanduainain a nawr lut a. Mitdel leh mipa naupang hmangin vanduaina sermon a takin a hmu tawh. Khua a thim dawn riai ruai tawh a. A vanduaina sahâl lak aṭang chuan ani aia 've lehchhawng' te hmangin khawvelah hian vanduai ber anga inchhal thei mihring a nih lohzia a inhmuchhuak tawh. Tlai ni tla tur thlir turin thlanmual a pan a, thlanmuala a tei ruk ruk lai chuan tlangval pakhat, thlan vêng la thar tak bula ṭhingṭhi hi a han hmu a. Chu tlangval chuan rose par keng chungin a mittui chu a hru leh zauh zauh ṭhin a. A phun sep sep a, belchiang tura a va hnaih lai tak chuan a ṭawngṭai ri chu a hre thei a... 

Boruak fawn vel chuan lungchhe mittui leh ṭawngṭai ri chu thlifim zingah a liampui thuai dawn pawh a ni ang. Mahse chu tlangval ṭhingṭhitna thlan vêng thara lung lian lo tê inphun vâ vâ-ah chuan a chhiar nuam tawk tur lek hian thu nung reng tur hi a inziak a - 
"I thlarau chu Pathian chan,
Nangmah hriat rengna
thinlung erawh ka chan"
tih hi chiang kalhin a inziak a. Thlanlung thuziak tawi tê chuan sermon a pe leh a - "Lalpa leh! He pa phur hi keia phur ai chuan a rit zawk daih mai!"