Mahni pual darthlalang

A khuhhawnna: Mahni a inbum aia nasa-in mihring hian a mihringpuite hi a bum thei ngai ang em? Mahni inbum tluka nuam tih hi mihring hian a nei chuang ang em? Mahni inbum avanga thlankhura liam hial a ch^k phahna tur khawpa rit phurh belhchhah ṭhintu dang hi mihringin a tawk tam vak chuang ang em? Mahni inbumna leh mahni inhmangaihna tluka mihring thlemthlu nguntu thil dang hi a tam hran lo vang a, mihring thinlunga roreltu hnawksak leh duhawm ru thiam riau si hi a v^ng pharh mai lovang maw?

A tir aṭang khan 'bumna' hi mihringah a tlangnel nghal phat a. Keini'na sap leh vai film lama kan lo ral hriat, telephone-te kan han hmelhriat ve chin aṭang ringawt paw'n sawi dawn ta i la, bumna hi mahni leh mahni tana thang hlauhawm a nih thute chu mei sei f> neiin a sawi chiam theih ang a. Han thinur thar hluaina tur leh nuihsawh rawngkaia nuihpui hak tur hi kan lakhawm seng ngut ang em maw?

Nia, phone leh internet te hian 'bumna' hi an keng kuh vei ṭun roh a. Sumdawng leh suaksual thiamte'na mi sum leh pai an ruksak theih dan leh an huisak thiam dana chu sawi loha leng ni se. Khatia telephone (landline) kan han hman chhohte khan 'inbiak risk' leh 'insawi bora' te kha a tam na ngiang mai a, inbe risk fuh lo ngiang ngiang pawh an tam hle ni tur a ni a. Mobile phone leh internet lamina min han thlunzawm nasat tak hnuah phei chuan sumdawng rilru ve ni awm hrimin mahni kan infak a, kan inzuar ta chiam chu a ni ber e!

SMS hmanga inbiak k<r fe hnu a, hmel inhmuh hnua SMS 'thlum' zual lo la 'save' ruk keuh keuhte pawh 'delete' zui ta mawlh mawlh an awm nawk an ti a, "Ka rin ang i lo ni neng lo ve!" tia inbe zui duh ta lo hi an hming tlar thluai tur an kuh ṭun awm asin. Internet-ah kan han zuang lut zui dawrh a, Facebook leh Whatsapp hmangin kan indawrin, kan inbum zui leh nghal mawlh mawlh bawk a!

Kan ṭhian pakhat chuan, "Zana ka ruih hnep a, a tuk zinga ka online hi chu, ngaihzawng hi ka lo nei ṭeuh hman ṭhin a," a ti a. Pakhat leh chuan, zan lama 'online huaina' a tih tawh chuan a tuk lamah online a ngam ta mang ṭhin lo! Social media hmanga inhmu 'tai', a taka inhmu 'ten' zui ta pawh an awm nawk a. Chu'ngte chu nept> a la ni zawk maithei. A bikin nula ṭhenkhat ngat phei chu, Fb lama an hmel ang hi an chenna inah ngei pawh hmuh tur an awm lo ni awm tak a ni! Chuti ang vel chu kan ni a, kan nih dana hi kan 'nih loh dan' a ni duh ta roh riau hian mahni leh mahni phuarna hrui min suihsak a, 'mahni pual darthlalang' ah kan in-en ngam zui ṭhin lo.

Tute mahina an hriat ve loha hah ruk ṭun te, zah ruk tak veng veng te, lungngaih leh a 'side B' lam thilte'na mahni leh mahni inhmachhawn tura min han ṭhoh a, mahni pual darthlalanga inen lo thei lova min han siam lawi si chinah chuan dam nge thih hi thlakhlelhawm zawk ang, tih khaikhin pawh a awl fuat fuat fo a. Mi hriat loh tura kan thup leh up ruk veng veng theih tura kan ngaih mah ni se, mahni chauha phawrh a ngaih apianga kan hmel dik tak lo lang ṭhina hi alawm, khawvela thil tawn huphurhawm ṭhina chu ni!

Nula hluihlawn tawh ni awm tak; mahse thlalak 'edit' thiamina duhthuth^la a cheimawi a, a cheibawl zawh fel hnua mite hmaa rawn inpholangin, a zing thophang hmel chu mite'n hmu lo hram se, a inbual zo hlimhlawlte chu miin rawn ph^wk lo hram se a tih ang aia runthlak zawk hian, mahni inthup <r chunga ni tin hun vui liam ṭhinte hian kan nihna taktaka hi hai lan leh phawrh lan a ni palh ang tih hlauhna nen zan kan han mu a, zing kan han tho a, mahni inhmu run chunga nun han hman chu a thawventhlak loh hlawm khawm zawng a nih hi a!

An beihna avanga mi chungchuanga lo chuangchhuak tate hian mahni inbum lo turin engti ang taka nasa-in bei ang maw? An hna leh an thil tiha te ai mah chuan mahni inbum lo tura mahni inbeihna chu hautak an tih zawkte ka'n ring ve mai mai a, Tirhkoh Paula dungthulin, "Mahni inhnek" tluka pawimawh hmasa leh bulthum ṭha zawk an hre bik kher lo maithei.

Chuti ang thuartham velah chuan a ni, 'darthlalang' hi ka ngaihtuah chhuah fo ni. Darthlalang chu mihringte hian kan bum fo a! "Kan bum fo a" ka'n ti tak n^-in, a mihringa-te zawk hi mahni leh mahni darthlalang hmaah kan inbum fo a ni zawk.

Mahse mahni inbum tluka hlawk hi kan hre lo chu a nih awm hi maw! Kan tisa leh thlarau dahkham ngat khawpa bumna kan hman hian hlawkna leh hamṭhatna eng ilo kan hui duak duak hian kan han hre tlat a, a kawngkal dik mang lova 'thil ti thei' han nih phak ngatte chu parṭhi leh chawimawina hrang hrang awrhtira vur chiam kan duh a. Kan pawisa pek tur ang diak diak ni lo deuha tuteemaw pawisa kan pek theih chuan remhria kan inti a, mahni inthiam chiah lo chunga inthlamuan chawp a, "Meng leh mengte chu inbum thiang alawm" kan tih hian mi dang chu kan bumhlum d>r ni lovin, mahni leh mahni hi kan inbum chhe d>r zawk a ni mai ang em? Kan tiam tawh ang kan puitlin leh tak loh avanga kan laka sawinawi leh rilru pelh> pu zui ta lem chuang lote 'bum theih' hmuha ka hmuh hmin der lai hian, bumna chuan keimahni lamah hlawkna rawn vawm let vum thur thurin lang mah se, chumi tiat chiah tho chu chhiatna a rawn chhawp let thur thur tho ni hian a lang a. Mahse chhutchiang mang hlei lova mahni kan inbumna chu he kan khawvel nunah hian nuamsingkhaw min thlentu-ah kan ngai nghet muah mai chu a ni a, sim hlen thei lah hi kan v^ng na rawh e!

He leilung khelmual hi a zau em mai a, a engemawti kawng hawi zawng tala 'der thiam mi <' nih a, pet goal thei nih hi intihsiakna ṭhaah kan ngai miau mai si a, 'bumna' chu thang a nih leh fal a nih lam thlu tawh lovin, mi dang buma inngaiin, mahni inbum khawlo zo vekin mual kan liam leh ṭhin ang tih a hlauhawm hlel lo.

Mizo poet ṭha, Lalzuahliana'n titi-naa "Mi tin hian 'mahni pathian' ṭheuh kan nei," a tih ang deuh hi a ni a, mi tin hian mahni darthlalang ṭheuh kan nei a, chu darthlalangah chuan keimahni taktak bak a lang thei lo. Inhmanṭawm theih a ni lo va, mahni darthlalang bik ṭheuh kher kher hi chu "Ka nunna i ni..." ti khawpa kan atchilhte meuh pawh hian min hmanṭawmpui thei palh hlauh ang tih hlau vek kan nih ka ring. Chuti ang darthlalangah chuan hmai cheibawlna bawlhlo-in hmun a chang ve lo va, zing hmai phih hlim anga chiangin kan hmel taktak a lang a, ruang^m lan mawina'na kan inpenparhna hmanrua zawng zawngte'n kori an tu ve phak lo va, siam kan nihna ang anga kan lanna a ni a. Chu mahni pual darthlalang bikt>-ah chuan kan chhungril kilkhawr ber ber thlengin a lang kim biai si a, 'thuruk' ah pawha a ril ber thleng hi chuan 'ṭhianṭha ber number one' te meuh paw'n min hriatsak ang tih kan hlauh em em mai hi kan pai ru ṭen hlawm maithei a ni.

A eng kawng hawi zawng paw'n... ni tin eizawnna emaw nun par tlan lam a ni emaw, sakhuana emaw pawlho thawhhonaah a ni emaw, a enga pawh chu ni se, mi ṭhenkhat thlalak anga chei mawi chawp ngai hian kan awm fir fer a, 'hmelṭha' anga kan lan lai hian keimahni hi chuan hmelṭha kan inti ngam taktak em maw chu? "Mahse... mi dang kan bum theih phawt ahnu..." kan ti zel ang a, mi dang bum ṭheuh hi kan nungho del del zel dawn zawk em ni ang? Chu erawh, mahni ṭheuh inbumte tlakhawm kan nih phahna tur a ni roh lawi si.

Darthlalang chei mawi ai chuan a mihringa hi inchei mawi kan ngai na meuh mai. A mihringa-te hian inchei mawi kan ngaih rualin nakina lang leh mai tur, kan chhungril zawka hi chei mawi hmasak a lo ngai ta ṭhin a nih hi. A tu a te mah hian kan chungah 'action' la dawn ta lo pawh ni se, keimahni leh keimahni hian 'action' kan la inlakkhum leh tho tho dawn lawi si a, mahni leh mahni inhmachhawn ngam turin kei leh ka chhungte hi chuan hna pawimawh kan nei fo mai.

Mahni inhmachhawn a ngai fo hian mi tibuai ṭhin a; mite inen ve theih lohna 'mahni darthlalang' ah hian lan ṭhat hlan lah ka nghakhlel. Khi Vanah pawh hian Roreltu leh angel te hmachhawn ai mah chuan, mahni leh mahni han inhmachhawn a ngai tura hi a ni dawn lo'm ni, kan helhkam lian tura chu?

He mihring, mahni inbum tih inmanchhuak thei reng reng lo. Chutihruala mahni inhmachhawn ngam chuang lawi si lo nun hian chawlhna a zawng ruai a, thlankhurah mai lo chuan mihring hian chawlh hahdamna a hmu dawn chuang lo ni hian kan hria a. Mahse, mahni-ah hian lungawiin, khawvel hi hmachhawn ta hleuh mai ila, mahni leh mahni pawh kan inhmachhawn ngam zak zak zel ang a, nimin avanga indawmkunna leh naktuk avanga lungngaihna ang duangte hi a bo duak hian ka ring ve mai mai ṭhin.