Kharkhip kara khuarel

Wuhan aṭanga hri chhe rawn lêng darh vel chuan kil hrang hranga mi hrang hrangte hi min va ngam bawrh bawrh deuh ve! A pal chak si, a pal zau si... Min pal thlu rem rum a, min chilhlum a, min tâi sil a; he ni tla seng lova roreltu thar hian keini chu min awp lo hram se, min luhchilh rualin min chhuahsan leh nghal se, min hlahthlem se tih ang duangte bak chu Sikeisena bu chheh han tum meuh tawhte paw'n tih theih dang an nei rih lo. 'Chheih' tui lai ber ang maiin a sang leh hniam pawh kan inchen ṭhâm mai!

Tunah chuan hlauh a thuhmun ta ṭhûm a, hloh kan nei ta nuk a; beiseina leh khawthlir a inrual ta deuh rual rual hlawm mai.

Mihring hawiher a khawih danglam a, khawvel nun a letling ta hû a. Kumin kum tir leh a hma lam zawnga khawvelin a ngaihven te, a buaipui te, a el leh a er zozaite chu indo thawm ang bawkin a reh dial a. Chu'ng thilte chu hawisanin kutkawr bun chungin kan inkutsuih ta a, hmaikawr vuah chungin kan inhrepawp ta thung! Mihring hi inei tawn tura siam ve kan ni lo, tihte chu tlangau kher ngai lovin a fiah ta kuar a. Thing zar ang maia kung khat ringa hnah chhuangho mai kan nihziate chu êng ang maiin a chiang ta uar a, mihring hian a nihna a lo hai tawh aṭangin 'mihring' nih a zir leh ta! Chu tluka hlu chu lei theih thilah hian a awm thei dawn em ni?

Mihring hian mihring a nih miau avangin 'mihring' nih hi a zir a ngai ve fo va, mihring nih tlin lo riau kan awm nual hi maw le! Mahse hei, leilunga inhne tawn tur, vaivut engmah lo mai aṭanga dinte rilru chuan leilung dan kan han zawhho leh ta mek a. 'Engmah lo mai' ni dawna inhriatna chuan inmamawh tawn kan nihziate a takin kan han tawng thar leh ta a. Ka ṭhenawmpa leh rala mi ang thovin kei pawh chhe ve thei ka ni tih inhriatna a lo piang thar lehte hi, hripui kâr mah ni se, kut benna tham hialte pawh a ni ta ve ang.

Mahni invohna leh inngaihtuahna ko sang bur bur ṭhinah khan mihring ze thukphum kha thupin a lo awm mai mai a. Mihring hi a lo la mawi reng! Nun hi a lo la duhawm reng! A khawvel huapin 'Zo nun mawi' kan chhuah sup sup a! 'Tlawmngaihna' thihpui ngam ngat ṭhin hnamte nuna thil thleng mekte hi a hmuhnawm a, a ngaihnawm asin.

Khawi lai ram emaw ni se, chanchinthar tingaihnawm a, tihmuhnawm hial thei tur nun duhawm zet zet mai kan tuallaia kan han pho lang tliar tliar hi i ngaihtuah ve ngai em? A tu a te mah hian tha chuang nun chuang sêng ang zawngin eng mah an la lo–hlimna chu himna aṭangin a lo piang a, chu chu kan induhsak a, chhiatna leh vanduaina hri leng mek karah chhiatna leh vanduaina tawn fuh pawh huam telin mahni mihringpui tan rawng kan han bawlsak ngat ngat mai a ni a. Mahni theih tawkah tia hmeithai pakhatin a inhlawhna aṭanga a sum khawl, mahni intun nunna tur pawh thupui hleithei lova mi dang tana a theh chhuah thu han hriatte hi a nuam satliah mai lo, Isua mit hmuhah 'mark pek thamin' hmeithai dangin thawhlawm dang an rawn thlak ve leh a ni!

Mipa naupangin a khawlbawm kar hawng a, rilru thianghlim taka mi dang tana thilpek a hlan thu te; hripui thawm thang karah, khaw tinin 'inkharkhip' kulh kan din mup mup lai kara nun ho ve tak tak nia kan lo ngaih–truck driver-te'n buhfai an han thiar tlauh tlauh te; invenna tur pawh nei eih lova ṭul leh mamawh ang apiang thawk tura mi inpe ve tawl mai te; police, sipai, damdawi-in hnathawk, sawrkar hotu, kohhrante leh mi dang dangina 'hlawh' tih lam ngaihtuah reng reng lova mahni mihringpui tana an inpeknate hi kan hnam chanchina chuang reng tawh tur a ni a, achangtute hi kan awm tawh loh dial hunah pawh thu ngaihnawm a la ni zel dawn a, thawnthu hlui thei lo tur kan chang mek a ni!

Covid-19 chuan thihna leh natna nen mihringte hi bei mah se, kan taksa chuan a do hneh dawn lo pawh a ni thei. Mahse mihringa 'minung' a kaitho va, hriat reng tlak mihring nih tumna lam thlir chuang hauh lovin hriat reng tlak sulhnu nei thei turin min siam ta hlauh zawk a nih hi!

He hri hian min nawr chep thla ngawt lo, kan inkungkaihna huang min zauhtir lek zawk a lo nih hi!

Mihringin 'mawina' aiin 'hlutna' a mamawh zawk a, ni tin khawsak phung atan mamawh ngah fu mah se, a nunpui atan chuan thil tam lua a lo ṭul ber lo va, malsawmnate hi ngaia nei liam mai maiin a lo khawl khawm ṭeuh ṭhin tihte hi pum puarna'na kan hmuh theih mekah hian a lang a. Chu'ng lo thil danga inthinharhna min thlensaktu chu he hripui hi a ni. Thihna rim nam thur thura min zim leh rim mek lai hian nunna thu-a Thuneitu min thlirtir a, natna hrik min barh tuma min veh mek lai leh min hnawh darh mek lai hian ṭanho dan min zirtir tlat! Min khung hrang mah se, mi ṭhen darh thei si lo!

Tunah chuan mi tha ringa nunchan zir tawh lovin mahni thahrui ngeiin nun thar din a lo ṭul a, daihlim thlahlelte hian thlantui nena lei leh zahawmna te, chakna hnâr leh nghehna hmahruai a nih thute mit leh beng ngeiin he hri hian min chiantir dawn ta!

He covid-19 hripui leng hi kum za tam a ral hunah pawh khawvelin a la sawi fo tur a ni ang. Hripui hlauhawm lèn laia khawvel luahtu nih chu, duhthlan theih ni se, a thlangtu kan tam ngût em maw chu? Mahse he hripui hian khawvel hi zir lai min pe ve tho va, khawvel rimtawng tak hi chawlh min laktir a, leilung hian thâwk a la a ni. Hetih chhung hian ngaw hnuaia nungchate an lo insiksawi ve ngei ang a, leilung tana nun thar dintu-ah an ṭang ang. A thuneitu mihringte tan ngaihtuah thiam phak bakin an ṭangkai thar ang a, mihring zawkina kan mamawhzia hi a lang thui khawp ang. Khawpui liana van boruak lo thiang ta kuar te, lei tuamtu boruak insiamṭha mek te, lui tui inthli fim mek te, kan hnephnawl hrang hrang insenghawi mek te hian chenna tlak khawvel an din thar leh mek dawn a nih hi!

He hri hi ṭahna thlentu ni bawk mah se, zirtirtu danglam a nih ve bawk hi maw le!