Guest writer
Lalzarmawia
"Thanghniang, a chul zo ta!"
A khuhhawnna: Anni tan chuan khawvel hi a letling zo ta a, he hringnun hi a linglet zo ta h> h< mai! Fur leh ṭhal, sik leh sa vawi eng emaw zah he leilungah hian a inlehthal tawh a. Chhun hian chhun hnenah thu a sawi chhawng zel angin, nun hian nun hnenah thu tam tak a sawi chhawng leh ṭhin a; he nun hian mihring nun hi a vaw chau fo a, a chawkph<r leh hluai ṭhin bawk a.
Nun chawhnu
Nun chanve a liam ta. Kum 20 an nih lai chuan khawvel pangpar te hi a mawiin a ph<rawm bik riau ṭhin a. Nun hi a zuanin a zuang a, cho chi kimin engkim hi an melh a; khawvel hi an hmu cham p<t ṭhin. Mahse kum 30 pal tl^ng an han lawn liam a, nun a zuai ṭan a. Kum 40 leh kum 50 thlen chinah tawh chuan khawvelah hian hniakhnu tam tak a chiar ve ta.
Ṭhian tel lova khawsa thei ṭhin lo khan ṭhian tel lova kum chanve chhung hun an hman ch^ng a awm ṭan ta nawk mai. Hmana mawi kha a mawi zo tawh lo va, hmana nalh kha a hlui zo ta! Khawvel hi chho zawng ni lovin, kum pawh hi s^ng zawng ni hek lovin, k^wng dawmin an thlir thla ta vung vung fo va; chhuk zawnga khawvel an en chinah tawh chuan engkim mai hi engmah lo mai a lo ni.
An tan chuan 'nakkum' hi ring f^n uak uak chung paw'n han thlir sateh ṭhin mah se, 'naktuk' mai pawh thlir thiam a har tawh a, khawvelah hian beisei leh tur chuang a awm tawh lo. Khawvel hian hlawhtlinna a la tiam ve cheu ang em? Leilung hian beiseina thar a chhuah leh ang maw? Sari tan chuan kum 90 nih hnua fa neih chu vantirhkoh k^ aṭang ngeia a dawn pawh ni se, ring ph^k lova nuih mai loh chu tih tur dang a awm lo. An lawn theihna ṭhin thingkungah khan lawn chu sawi loh, thingkung bula mitkhapkar lek ṭhut paw'n ruh-in a tuar tawh a. An ei theih leh an r^wp ngawih ngawih thilte chu ha-hni nen chauh chuan chilthli nena thlir theih rual a ni tawh lo. Rimawiin a chawkph<r zo ve tawh lo va, hmuhnawmin an mit a la thei tak tak tawh hek lo. Thawmhnaw hi incheina ni lovin, an tan chuan saruak hliahna puan mai a ni ta.
Tan in khawhar
Hriatna leh finna hi hunin a her chhuahpui a, vun leh thluak, mihring chhia leh ṭha hriatna thleng hian hun thuhnuaia awm a ni.
Lu a var a, vun a z<r a. Thluak a n>m a, hriat a tlem a. Mawina leh nalhna thuruk a ngai ve tawh lo. Mahse engmah mamawh tawh lo nia inhriatna dinhmuna dingte tan chuan khawvel hi phurrit a ni. Ri hlek leh che hlek hi ninawm a chang zo a, khawvel ram pawn chanchin hriat tama bengvar chu sawi loh, an hmuh theih khawvel chanchin hriat ringawt pawh a khamawm ta.
An tu leh fate'n duhsak takin an nawm an m^ka an khawsak theihna tur hmun leh hun siamsak ṭhin mah se, nuamsingkhaw a chang zo tawh lo va. Hmana bang kil k^ra tuibur pik puat ṭhin khan chil pikna hmun bik an neihte a ṭul tawh a. Tap chhak kila meiv^p kh^wng thla mai mai ṭhin khan meiv^p bur khera khawn thlak a chawh tawh tlat a, an tan chuan tunlai thiamna leh hmasawnna, changkanna zozaite hi natpui tham khawpa ipikthlak a ni.
Ṭhutthleng tîng theiah, thawk lova h^wpin an ṭhu a, a nuam chuang si lo. An naupan laia an damloh ch^ng pawha a ei phak ngai reng reng loh, ei tur tuihnai tinreng chu an hmaah chhawpsak ṭhin mah se, k^-in ch^k a nei tawh lo va, pum-in engkim hi 'a tawk' a ti vek tawh si a ni.
Motor chu nawmsakna ai mahin, insawisakna bungrua a hi hawt a. Khawvel khaw ropui fan kual hrep hi an tu leh fate chuan an khawvel chei mawina tharah ngaihsak mah se, thil thar an hmuh tam zawh poh leh thil ho a tam a - ninawm mai a ni. Thlawhtheihna chhunga ṭhutte phei chu... lei aṭanga vanvadak ^r ^r pah a, "Thlawhtheihnaaa... bomb lo thlak rawwwh..." an tih lai hun kha a nuam zawk daih!
An tu leh fate'n mi fing leh remhria nih hlawhna emaw ti a, in ropui tak tak an sak khir eih uaih-ah te chuan hlimna an hmu ve lo. An tan chuan in a zauh leh hnawk a tam ting a, duhsakna an dawn nasat leh an nunkhaw tinuam lotu a tam ting a ni mai. Engkim a bu ang thlapa khawsak relna hmunah chuan an zalenna a bo a, ni tin mi mawl nih an hlawh a; khawvel chu sawi loh, an chenna in mai pawh an tan chuan tan in hmun khawhar a chang ṭhin!
Lenrual hlui
In chhunga tawm chawrh chawrh a, tu leh fate rimawi leh TV hmeh kal zut zut lo thlirpui rikngawt chu tar tha ngeih zawng a ni lo.
An ph<r zual ch^ngin an tute'n an han chei a, darthlalang hmaah an han ṭhuttir a; Oriflame leh flame lo pawh, 'ka tar ta!' tih mai loh chu darthlalang hmaah hmuhchhuah an nei tawh lo: chu ai chuan namen lovin thlalak hlui pawh a hlu tawh zawk.
An mitthla chuan nun hlui, hla taka liam vawn vawn tawhte kha an hmu nawn fo a, an suangtuahnaah chuan ram dai a lo lang a. Thlawhhma leh an hmun hluite chu an hmaah a rawn inpharh iar iar a. Ruah a lo sur changa an tawm hulna ram thlam leh khiang hlim nuam takte kha an hmun ngaiah khawhar ve tak ang maw?
Luite luang ri her herah, thlansa ph<l kaia an intleuh faina hmunahte chuan katch^t leh tuitifiminu te pawh khan mual an liam ve tawh ang a, an duhtakte nena fanghma an velna hmun zawng zawngte kha leilungah hian hlu eng ang mah se, tlawh nawn leh thei dinhmunah an ding tawh si lo.
Lunglenga lenrual hluite'n an lo nghahna thlanmual an fan chang ni chuan, van dumpawl kara sakei no neih ni chhinchhiahna'na an hman ṭhin, chhum v^r hlawp t> t> te chu an tawlh del del a. Thu tam tak an sawi a, ral hla taka mupui thlawk lup lupte chuan an khawhar chu hnem ahnehin, an lunglen a tizual a. Thingkung ro re ru kara ni rawn sa thla vawl vawl maite chu tawrh hrehawm mah se, an nun nen chuan tawrh a va nuam lawi si em!
Thlanlung hlui uk kharh tawh, ṭhenkhat phei chu hnimin a ṭo hnan chiat tawhte chu an melh tlawk tlawk a. Thlanlunga 'T.N. 5.4.1969' tih inziak an chhiar laite chuan kumsul liam hnu, an nun ngaih lai a lo thar leh ṭhin! Lunglengin au rawng rawng mah se, ṭhian hluite khan thlan khur aṭangin an rawn chh^ng tawh ngai dawn si lo! Hnahthel ro rîp riapte chu an han rap a, thli a lo thaw heuh heuh a. Tiang hawlin thlanmual an fang a, ṭhiante'n an lo nghahna hmunah chuan kawm tur reng reng an hmu zo tawh chuang si lo!
Lehthlir
Chhuan thar hlirin khawvel hi an luah zo tawh a, dam reina hi ngui reina mai em ni? Tih dan leh nih dan a dang a, ngaihdan leh duh dan a inthlak chinah tawh chuan mi chuang sa chuang mai nih a ngai ta.
Tihluihnain hlim an han tum a, an hlim ni-a an kianga awm ve ṭhinte kha an awm ve tawh si lo! Lungngaih ni a lo thleng a, khawhar ni a lo her chhuak leh a; tu leh fate'n an ṭawmpui ve thiam tawh lo. Sawi chhuak ngam lovin, a r<ka mittui hr<k ch^ng a awm a; lunglenna leh khawhar chhan a in-an tawh loh chinah chuan, thisena mihring inzawmna meuh pawh hian thu a sawi n>p tawh ṭhin.
Hma lam hun thlirin awmzia a nei tawh lo va, an hmabak chu thlan khur chhunga khawhar hre tawh ngai lo tura ṭhiante hnungzui mai chu a ni ta. Thlakhlelhawma an ngaih ṭhinte kha an tlan khalh zo tawh a, beidawnna paw'n a tibuai pha tawh lo. Chuti ang hunah chuan an nun, hmanlai chang zo tate chuan hla tak aṭangin an rawn thlir ve ṭhin nite'n an hria a. Chu tar khawvel aṭang chuan naupan lai nunte thlengin an han thlir kir ve leh a, mumang ang mai a ni.
Hman leh tun
Hmanah chuan naupang duhawm kha an ni ve ṭhin. Chu nun bul aṭang chuan an hun liam hnute chu an han chhui kir leh zar zar a...
A tlakna leilungah pangpar chu a ṭiak a, a chawr no hlep hlep a. Kuhmum hun a lo thleng a, par parh hunte nen. Mihring pawh nu chhul chhung aṭangin he leilungah hian a rawn inlan a, ni chhuak hlim ang maiin naupan lai nunte chu a fai ser a. Ṭhan len hun leh vanglai a lo thleng a, he vanglai hun hi mihring tan vawi khat ruat a ni.
Zing ni chhuakin a tuk pum khaw awmdan tur a hril ang hian, naupang nun paw'n puitlin dan tur a hril, an ti pawh a ni ang e. Mahse zing ni chhuak eng mawi hi khaw dur chhumin a hliah ve fo a, tuk puma khaw chhiatin a zui ch^ng a awm ve ch^wk. Chuti ang bawk chuan mihring pawh, naupan lai nun mitthlasak a, mittui tihtlak zawih zawihna tur khawpa a vanglai ni-a humsual dai chiau p>r p<r an awm ṭhin. Mahse hei hi khawvel a ni a, chhia leh ṭha an indona mualah hian chhun ni sen sat vanglai takin khua a dur ve fo.
Pangpar chu a han vul a, thliin a bei a, ruahin a t^wng a; ni paw'n em khawro zawh tum ang hrimin a chhun tlawk tlawk fo a, chuti ang chu kan nun hi a ni. Vul lai ni a lo inher chhuak a, sik leh sa hian thil tam tak a rawn thlen a... Kan hmakhua hi keimahni sial ngei a ni tih an hriat chhuah changte chuan, tar ṭhenkhat chu an hui pap pap a; an nun hlimthla, nuai bo daih atana an tih ṭhenkhatte chuan a han vel leh ṭhin ang lawi a!
Khawvelah hian sulhnu an lo nei tawh a, mihringin rapthlak a tih tam tak hi nui chungin an lo paltlang tawh ṭhin. Tute nen emaw khawi mualah emaw chuan khawvel hi an lo hneh tawh ṭhin a; tute nen emaw engtik emaw lai kha chuan khawvel hriat ve loh turin thu thlum ber berte pawh an lo phunpui ve sap sap tawh ṭhin a. Mahse theihnghilh daih atana an duh tam tak chu an hre chhuak leh fo a, hriat reng atana an duh thilte lah chuan chhungril a fan chim hem hem fo a, tar taksa chak lo tan chuan mutpui tham khawpin a n^ leh si.
Hun tlan pur pur ṭhin chu a ding a, nun duhawm tak takte chuan mual an liam a. Zing kara sava hram niak niakte chuan eng emaw hrilh an tum ni tlat hian an hre tawh a... Vana arsi pawh lak an inhuam laite kha chuan...
Tunah zawng, nun a danglam ta! Khur beuh beuhin tiang an hum thei ṭ^wk a. Nun hlui leh an khawvel pik chun maiin an ngaihtuahna a luah hun a lo thleng a. Chuti ang hunah chuan alawm, awm ta lo ngaiin an mittui a tla fo va; a ngaihtuah ulh zualte phei chuan an vanglaia an 'chhai' ngam loh pui puite pawh kha an chul ve riai riai tawh dawn tih hre rengin, nunram chauvin an han hui pap a - "Thanghniang, a chul zo ta!" an han ti a...