Guest writer
Lalzarmawia
Suangtuahna livir
A khuhhawnna: Batling tlanga mu zangthal a, thlasik ni lum ai a, ṭhiante nena van dumpawl thiang ruih thlir chunga suangtuahna livira kan inlentir mawp mawp laite kha tukin chu ka suangtuah thar leh mai mai a. Mihring hian kan hmuh phak leh thlen chin phak tawk aṭangin suangtuahna kan din a, a aia thui a kal theih mang loh. Mahni nihna tlansanin, boruakah in kan sa a, Superman-te rualin kan thlawk a, Wright Brother-te anga suangtuahnaa thlawk satliah mai lo deuha heti ngawt aia sang deuha thlawh theih dan a awm em, tihte lam erawh chu ngunthluka ngaihtuah a, a taka chet chhuahpui erawh he leiah hian "mi v^ng" an sawi ang mi nih kher ngai ni awm hian tunhnute hian kan hre roh a, rin dan atthlak a ni maithei.
Suangtuahna hian engti ang takin nge kan nun hi a khawih? Rinhlelhna leh beiseina tawngchham mai chauh kan neih laia suangtuah ram kan dinte hian awmzia an nei teh reng em?
Chuti ang zawhna chhang tur chuan rel kawnga ni sen sa hnuaia thingpui zuar kual ṭhin Narendra Modi te, eitur an neih loh vanga an unaua a nu'n a mut luihtir ṭhin an tih zaithiam Shania Twain te kan zuk sawm vang vang kher a ngai lo vang. Kan zinga mi ṭhenkhat chhan chak zawng tak pawh hi a ni ang a, phur lutuk maiin, "Teh reng mai!" an lo ti ang.
An sawi ang ngeiin, "Suangtuahna hi mi retheite chaw" a ni ngei a. Mahse suangtuahnaah ngawt hian mi hratkhawkhengte hi chu an tawp lo deuh. A chang hi chuan kan duh dan danin thil kan han suangtuah ve a. Zalen takin, a hlimawm leh nuam thei ang ber turin kan han suangtuah a, ramri leh theih loh thil reng reng lah a awm si lo. Kan awmdan atana kan duh ang ang thilte chu kan han mitthla vel a, a chhe lam thil reng reng hi chu a lang ngai hauh lo. Kan hriat loh chu, kan rilru-ah chu suangtuahna chuan engti angin nge ro a rel tih hi a ni - hman aṭang tawh khan. Kan duhthusam ram chu thleng turin kan che vel ṭhin tihte hi kan ngaihtuah pha hauh lo va, kan 'suangtuahna' ruala kan 'ngaihtuah' phak loh "lung mawl dawihzep" hian mihring hi min lo tiṭhuanṭhu nasa ngawt mai.
He suangtuahna vang hian kan tih ngai loh thilte pawh kan tih phah a, a chhan chu keimahni khawvel tualzawlah ṭheuh a kheltute kan ni a. Ruih ringawt suangtuahtu chuan a ruihna tur a zawng a, a pan mai a. Inkhelh suangtuahtu chuan khelmual a pan a, sum suangtuah ngat ngattu paw'n chuti lam tho. Kan suangtuahna ze mila kan khawsak fo avang hian mi ṭhenkhat chhungril hi chu fur tuihawk tlin khawmna hnu dum uih ang mai ni-te hian ka'n hre ve khanglang a! Keini ang duang lah hi, suangtuahna pawh nei ve lo ang hrimin kan awhawm loh riau mai bawk a!
A chang chuan kan duh loh tawp thilin min dal chang a lo awm a. Kan beisei leh kan suangtuah tel ve lo thil te chu a lo thleng ṭhin a. Mahse kan kawng dalin rawn tla ṭhin mah se, chu'ng thilte chu kan theihna aiin a chungnung zawk dawn angin ngai hial ṭhin mah i la, a hnehtu zawk nih kan tum ve tlat a, a tlawm zawka ṭan kan duh bau loh hi chuan chelh din theih kan ni ngawt lo. Tu mah hian inkhelhnaa a chak lo zawk nih kan thlang lo a, hlawhchham hi tute mah hian kan duh lo. "Suangtuah la, suangtuah nawn leh ṭhin la..." tih thute hi a lo dik lungrun ngawt mai.
Suangtuahna chu a zalen miau a. Mi tin hian suangtuah ram kan din a, duhthu kan sam fo a. Chu suangtuahna chuan a taka kan nih phak bak aia sangah min dah fo va, chu suangtuahna vek chuan a taktakah pawh min chettir a, kan duhthusam thilte chu a taka puitlin thei turin zalenna kan nei reng a.
Mi pangngai ni ve sawih sawiha inngai chin hi chuan kan duh ang thilte puitlin turin suangtuahna kan seng ṭhin a, ṭhenkhat erawh hi chuan a mawi-hawih pawh thlu seng lovin an duh ang thilte an neih theihna'n suangtuah dan ṭha lo deuh deuhte pawh an nei a. Keimahnia 'ni i la' kan tih ang thilte hi kan mitthla ṭhin a. Engtikah emaw 'chuti ang chuan awm i la' kan tih ang thilte hi kan suangtuah a, ṭhenkhat chuan an suangtuahna chu mitthla mai duhtawk lovin, lehkhaahte an ziak a, an chhinchhiah thlip thlep fo a. Keini ang mi rawkrai lo erawh hi chuan suangtuahnate hi kan thlak zut zut a, suangtuahna thlak zut zut tawh hi chuan parṭhi awrh kan hlat tlat!
Khawi lam sap nu pakhat em maw niin a ṭhiannu nena an inkawm dan chanchin a ziah kha ka hre chhuak. Chu nu chuan a ti alawm: "Kan ṭhiannu pakhatin min rawn bia a. A fate nena him leh thlamuang tak a, nuam ve tawk taka an khawsak theihna tur in sak a duh a. A suangtuahnaah chuan thlai leh thei chi hrang hrang phunin, pangpar leh an in hmunhma vel chei mawina tur thilte a awm a, rante nena chenho del del a chak a ni. A suangtuaha chu kei paw'n ka lo ralkhat hlimpui ve nghal ngawt a. Mahse kan han inbe rei a, a hlim rawl chu lungngaihna aw riin a thlak ta daih mai a. 'Ka suangtuahnaah chuan a nuam a ni. Mahse suangtuahna hi a tak ram chang thei lo, inkhualtelemna thil mai mai ni hian ka hre ta a; ka suangtuah ram chu nuam hle mah se, a tak ramah erawh chuan keia tana han puitlin theih rual a ni si lo a ni,' a ti chuai raih a. Mahse, 'Keima tan chauh ka thawk thei lo va, ka chhungkua ka ngaihtuah tel a ngai a. Ka rilru a nuam dawn a nih chuan ka chhungte tan ka thawh a ngai a ni. Mahse mite angin vannei ve luk luk lo mah i la, ka neih chin ve ang angah erawh hi chuan ka hlim ve viau a. Ka chhungte nena hetia hlim taka kan han awm hian, ka chhungril hi a hlim a ni. Kan chhungkaw hun kal tate ka ngaihtuah a, ka fate'n an suangtuah ram an chen theihna tura ka lo pui theite hi ka lawm ta em em mai a ni,' a ti leh ta zawk a," tiin a sawi a. Suangtuahna leh a tak ram chungchanga ka rilrem zawng tak hi a ni mai a, min ṭawmpuitu erawh an tlem pharh ang a, ngaihdan tunlai lo leh chawhnu bum tawha ngai pawl an ṭhahnem zawk maithei.
Suangtuahna hian kan nunah phurna min pe a. He suangtuahna hian thahrui min pe a, min tihuaisen a, nun hi a eng lam zawngin min chhawpsak a; dawhthei takin, beiseina nen kan hma lam hun chu kan thlir ṭhin a. Suangtuahnaah chuan hlawhchhamna-in hmun a chang si lo!
A enga pawh chu lo ni se, kan hlimna turin thil kan suangtuah ṭhin a. Mahse Pathianin ro min relsak tih hi hriat reng tur a lo ni. Ani chuan kan phu tawk ang zelin min pe si a.