Ka TA ni lo ka HMING!

A khuhhawnna : Heti zawng hian ka ngaihtuah: hming hi eng'e a nih? Ka hming hian kori a tu ber em? Hming hi ka pianpui a ni lo va, keimah-a bet ve mai a ni. Mahni ta bil a ni thei lo va, mi dang paw'n min ṭawmpui thei. Ka hming hi chu a thangna chin chinah lo thang se la, keimah taka erawh chu ka hming phenah hian a awm zel ang a, chu ngei chu 'keimah' ka ni zel bawk ang.

Hming phena a neitu

Tangka leh rangkachak aiin hmingṭhat a hlu a ni thei e; ṭhian leh chhungte emaw, kan VIP-te'n emawa danglam bik taka min kohna ri phei chu a mawi duhawm bik riau pawh a ni thei. Mahse chu hming phena awm zawka chu a ni, an duh zawk ṭhina chu! Ka hming ni lovin, 'keimah' hi mite'n min mitthla ṭhin si a.

Mite hian min hre reng se, ka ti maw? Ka hming ni lovin, keimaha keimah hi hre reng zawk se - chuta keimah chu a ral thei ve si lo va.

Nia, ka hming hian keimah hi min tlansan a nih vaih chuan kei chu engmah lo mai ka ni tihna a ni dawn a. Mite'na min beiseina chu a thlawn fo ang. Ka hming aṭangin min teh ang a, ka nihna aṭangin min teh ang a, mihring mai ka ni - ka tlin lohna a langsar tulh tulh ang. Mahse keimah zawk hi chu teh tlo tura Pathian duan a ni a, ama anpui ngeia a siam a ni tlat! Mi dang pawh ni lovin, 'keimah' ni turin min siam a, ropui taka 'mimal' ni tura a din ka ni. Chu mimal ropuina leh hlutna chu hming hian thawmhnaw angin a thuam ve satliah lek chauh a, keimah aiin ka hming ka thlang thei lo - mi dang paw'n min thlansak thei hek lo.

Keimah aṭangin eng thil emawni a chhuak ṭhin a, min hretu leh hre lotu paw'n chu chu min hriat dan tur a ni fo. Ka hming hi chu Vela emaw Vandamme emaw pawh a ni daih thei, keimah erawh hi chu mi dang ka ni daih thei lo.

Hming piah nun

Mite'n min hriat awlsam nan hming chu ka put ve ngei a ngai a. Mi hran ka nihna avangin hming ka neih ve hranpa pawh a ṭul a. Mahse ka hming hi awmze neia thusawitir ṭhintu chu keimah ka ni.

Keia hming ve teh chai hian khawi hmunah mah kawngro a su dawn lo tih ka hria. Mi ṭhenkhat chuan intithei f>-in, 'Ka hmingin...' tih ṭawngkam an hmang ṭhin. An hming chuan engkim a chingfel ta duak duak angah an ngai a ni thei e; mahse ka hnial teh ang. A hming putu avang zawkin an hming chu zahawm leh thiltithei angin a lang mai a ni zawk. Engtikah emaw an thlanlungah an hming chu ral thei tawh ngai lo tura ker a la ni ve ngei ang a, chutih hunah chuan an hming ngau ngau-a chuan tih theih a nei tlem tawh ngawt ang! A hming putu ber a thih tawh miau si chuan, a hming chu khawii lai kilkhawrah emaw an lam ri ve leh zauh chauh tawh ang a, mite'na an hriat rengna zawk tura chu hming phena 'anmahni' kha a ni ang.

Hming ziaktu

Hunte kumte a ral a, mihringte kan ral bawk ṭhin. Zoram fachuam Fam Kaphleia, hmanlai natna ṭihbaiawm, TB natna vei a, khawhar taka a thih hun nghaktu khan dam reina damdawi a hmuchhuak a, "...kan dam rei leh rei lohte hi kum te, thla te hian a hril lo ve, kan thiltihte hian a hril zawk ṭhin..." a lo ti dim diam tawh a. Kha dam reina hmuchhuaktu, Kaphleia khan a sulhnu min hnutchhiah a, a kuthnu kan chhiar apiangin a hming, 'Kaphleia' kha kan hre tel ta zel a, a hming kan hriat reng chhan chu a sulhnute vang a ni. Kaphleia tisa chhunga 'Kaphleia' hi a dam rei khawp ang.

Keimahni leh kan thiltihte hian kan hming a siam ṭhin zawk vang hian alawm, khawvelah hian hming dai tawh lo turte an lo pian a, chuai thei tawh ngai lo tura mi ṭhenkhatin an hmel an pholan ṭhin a; reh thei tawh ngai lo turin an hming chu thiltih hmanga ziak turin an lo pen chhuah ṭhin!

Engatinge kan la hriat ngai hauh lohte hming hi kan hriat ṭhin? Hming chu tam tak a awm. Tunah hian i hmingpui ringawt pawh zanriah kilpui tur sawm dawn ta la, hlui eng emaw zah daih koh khawm tur i nei ngei ang. Mahse in inhrepawh hauh lo thei tlat. Kan inhriatpawhna tur chu keimahni aṭanga chhuak zawka hi a ni.

Eng vangin nge Mahatma Gandhi hi kan hriat reng? A thil tihte vang a ni mai. Adolf Hitler-a kan hriat a, mite'na an huatna chhan em em pawh a thil tihte vang bawk a ni. Hitler-a khan Juda nunau sing tel lo that chimit lo se, khawvel hneh tumin pen chhuak ta lo bawk se, Austria ramah hmutphiatin, tukhawkha hriat lohin a arte thih daih ang a, khawvel hian a hming a lam chhuah leh fo nachhan tur a nei lo vang. Khati zel kha.

Mahni hming hretu

Kan eizawnnaah hian keimahni kan awm lo va, kan eizawnnaa kan chet danah hian keimahni chu kan awm. Bungrua leh sum chu zan khat thil thu-a riral thei a ni - a kawltu mihring nunna pawh boral thei mai a ni. Kan thiltih erawh chu a boral ve thei lo va, kan hming a keng zel zawk ang.

Ropuina nia kan hriat, bungraw man to tak tak kan lakkhawm hi mite'n min rawn sawi zuina tur a ni lo. Ropuina sahal kan tehna tur pawh a ni hek lo. Bungruaah hian keimahni a bet lo va, hun leh nun tharin a thlak theih thilte mai an ni. Keimahni aṭanga chhuak zawka erawh chu a nung reng ṭhin a; mahnia lungawi a, mahni zawna hmabak hlen zel mite hi an hahdam ṭhin.

Eng pawh ni se, hming nei tura koh i ni e!