Ka pu biakbuk

Ka pu tan chuan hunte hi zawi lutuk tak maiin a kal boh boh a, an vanglai hun hmang mektute tan chuan hun hi a liam duak duak a, ni khat hunte hi an duhkhawp meuh lo zawk ṭhin. Ka pu-in khawvela a ngainat ber mai, an Biak In lungphum phum lai leh, hnatlanga an sak lai te, Good Friday zaikhawm khuang a rik tluk tluk hun laite chu sik leh sa hian vawi engemawzah a her liampui tawh a; thla a lo thar a, kum a lo thar a, ni hi vawi tam tak a chhuakin, a tla tawh. Biak In chu a dinna hmun ngai rengah a la ding a; mahse a dinna hmun hre lo ṭhangthar tam tak an lo chhuak a, khatih hun laia Biak In-a lawi lut ve ṭhinte paw’n chu hmun chu an tlawh leh tawh ngai lo.

Biak In ram
Ka pu kha chuan ‘Ka Pathian chenna’ a tih loh paw’n, ‘Biakbûk’ a ti deuh kher ṭhin. Ka pu tha a la chak ṭhat ve deuh hlek lai kha chuan, chu Biak In chu khawpui hmun rem taka awm ṭhin kha a ni a; mahse tunah chuan khawpui pawn, tuma tlawhpawh loh hmunah a ding ta tlat! Khawpui mite chuan khawpui an zauh a, khaw thar an zuan a, khawvel hmasawnna nen mual hranah an liam duak duak a, Biak In aia ropuiin In an sa khir eih uaih a, Pathian aia thiltithei zawk emaw tih tur khawpin thuneihna leh lalna chi hrang hrang an inbel a, Biak In chu an tlansan zo tawh. 

Hmana Biak In lun leh thawm ṭha tak ṭhin kha khawhar takin daiphul kiangah a ding a. A hungna thirpalte chu a tlu pheng phung a, thirhruite chu leiah a inzam hnawk niaih a, a panna lungremahte chuan hnim a chawr fer fur a, fur-ah phei chuan, chutiang lungrem lang lai chinah chuan pât-êk a khat tlat a, hnim ṭo buk leih luihahte chuan vangvat an khâp diau diau ṭhin. 

Ka pute’n meng phal mang lo va khuangpui beat-a kut an ben thek thek ṭhin lai chuan Biak In kawng chu a hnûm hlurh a, ngun em em maiin a velte chu an vawng fai a, pangpârte hi an khawi a, chapo takin chu Biak In chu khawpui mite’n an cheihnûm ṭhin kha a ni ngai a, tunah erawh chuan kha’ng cheimawina zawng zawngte kha hnawmhnawk a chang zo tawh a, phul leh di ṭo vel kara Biak In dâr tla bal mai chuan engkim mai chu a ram zo ta, tih a lantir zo vek tawh. 

Biak In hungna kawngka lu chunga ‘Hawh u, Lalpa Inah i kal ang u’ tih intâr vâ ṭhinte chu tu’ma ngaihsak lohin lungrem sira hnimbuk zingah chuan kawi sawi takin a tla kawi ṭêng ṭûng a, naupang an tlan kawi zer zerna ṭhinahte chuan hnim leh daiphul mai lo chu engmah hmuh tur a awm tawh lo. 

Vaivut Biak In!
Chu Biak In chhungah chuan han lut teh. Eng’e hmua i inrin? Fur-ah chuan a hnim ruih a, chawmpang kâr rim a nam therh huang a, ṭhalah chuan namen lovin vaivutin a bawh ṭhin. A kawngka, Dan Thianghlima inneite’n kawngka hawng lai ngei ‘background’ a an hman ṭhin chu, a kawngkhar lehlam a tla bo tawh a, tukverh darthlalangte pawh keh lo aram a awm tawh lo. Inneih nikhua a lo thlen a, rimawi ri riai riai kar a, Biak In kawngka aṭanga zawi muang fân raiha mo a rawn pen luh hnelh hnelhna ṭhinte chu a khawk tiam tuam a, vaivut hlirin a khat zo vek a, ṭhutthleng la awm ang angte chu vaivut khawpuiah an chang hlauh tawh a, ṭhutthleng bân leh nghenchhan tliak rem rumte chu khawii lam mistiri leh kohhran mi mahin an rawn ngaipawimawh leh tawh ngai dawn lo!
Nu-ho zai tawp hleithei lovin ‘halleluia’ an lo pek piap piap tawhna hmun, an lamtual zau diai maiahte chuan hnim a ṭo a, a remchang lai apiangah vaivut a awm zel bawk a. An zai tuina hmanrua, an khuangpui hnûm hlarh mai chu Biak In sir ding lam kawngkhar bulah chuan ngaihsak hlawh lo takin a tlu ther hiang a, savun kaimar ṭang et awt ṭhin kha han ri thei chi a ni tawh lo - a thler nasa lutuk tawh!

Kohhran upate’n mipui lam bekchhawna an ṭhutna ṭhinte chu a engti zawng mahin a hmuhnawm thei lo va, hmanah mawi leh nalh zetin chutiang lai hmunte chu an lo cheibawl tawh, tih pawh hriat theih loh tur khawp hian a chul zo tawh a. Pulpit hlui uk khuk tawh, vaivutin a bawh khah lûkah chuan Biak In Bible lian kâwm chu la awm mah se, a phek khati zozaia chhahte kha khaw’nge an awm zawh tak ang le! Lamtuala vaivut zingah phek ṭhenkhatte chu an thiam dan danin an tla darh nuaih a, ṭhenkhat chu Biak In kawmchara hnim zingahte an tla a, ṭhenkhat dang erawh chu khawvelah hian chhiar leh theih tawh ngai loh turin thlifimin a len bo zo tawh. 

Tlawhtu pakhat
Chu Biak In ram hneh tawh tak mai chuan hmana a koh khawm ṭhin mipuite kha a ko khawm leh thei tawh ngai dawn lo. Mi tam takin chu hmunah chuan Pathian an lo chhar tawh a, chu hmunah chuan Pathian an lo fak tawh a, chu hmunah chuan an Kohhran Upa mual liam ta-te kha an lo thlah liam tawh ṭhin.

Mahse tunah chuan khawvel nawmchenna leh hmasawnna chuan Biak In hlun leh lawilen nuam tak chu an tlansan zo tawh a, mittui tla zawih zawiha Pulpit hmaah lam phar diai diai ṭhin te, an phurrit chhawkna’n leh an hlawhtlinna tur dil a, zingkar leh zanreia ṭawngṭai melh melh hmelte kha hmuh tur a awm tawh lo. Tunah chuan Pathian a chêng ang, tih ngaihdan nei pawh a har tawh a, Biak In bathlar kila chawngzawng bu leh vamur thla khawng ri rawk rawkte mai lo chu Biak In han luahlumtu hmel reng reng an lang tawh lo.

Pathianni tuk a lo thlen a, rimtui leh sum nena rawn inhlan ṭhinte khan chu Biak In chu hmanlai thil hmuh mai loh chuan an hmu duh tawh lo va, a tlawh pawh an tlawh ngai lo va, a lam hawi tal paw’n ṭawngkam an thlah tawh ngai lo. Pathian thuhriltu ropui tak takte’n chu Biak In Pulpit-ah chuan ngaihnawm takin Vanram chanchin an lo sawi tawh a; zaipawl rualin theihtawpin fakna hla an lo rem tawh a; nupa tuak tam takin an neih zawng zawng sêngin inneih thu an lo tiam tawh a; chu hmunah chuan mi tam takin khawvel tawpa rorelna chu nghah chhuah tum ang hrimin Pathian hnenah hriselna leh dam an lo dil tawh ṭhin. Mahse kha’ng hun kha hmanlai a chang zo tawh a, kha’ng hun laia mite khan he Biak In hi an rawn tlawh leh tawh ngai lo. Ni e, Biak In hungna an pelh rual chiaha thlarau thianghlim pawh Van lama hnar kir leh ṭhinte khan he Biak In hi vawitekhat mah an la tlawh leh lo!

Khati taka In ropui kha heti tak hian In tlawmah a la chang ang tih ngaihtuah phak rual a ni lo va, tunah erawh chuan a tak ngeiin hrilhfiahna chu a lo thleng ta. Chu Biak In chuan thuhriltu mikhual a nei tawh ngai lo va, hlawkna beiseia pantu mikhual a hmu tawh ngai hek lo. Mahse chu hmunah chuan tlai ni tlak dawn apiangin mi pakhat, rei dam tawh lo tur tih hriat ngawih ngawih khawpa chawrchê leh tar zûr tawh tak mai hi ni tin a lo lang ṭhin a, chu mihring chauh chu Biak In ram tlawhtu awmchhun, vaivut chunga ṭhingṭhi a, Pulpit lam hawi a, mittui tla chunga ṭawngṭai ṭhin awmchhun chu a ni tawh.

Chu mihring chuan amah maiin Biak In chhehvela hnim leh phul ṭo-te chu sam fai thei tawh lo mah se, chu hmun tihfaipui tur chuan Pathian hnenah khaw thim ṭhak ṭhak thlengin Biak In din tharpui leh tur mihring a dil ṭhin a, a mihringpuite hmasawnnain Biak In a hnuchhawn tak avangin, Van hnenah chuan tlai tin ngaihdam a rawn dil ṭhin. 

Khawii lam mi nge?
Biak In tlawm taka ṭap ri koh koh ṭhin mihring chu ka pu a ni. Sam ṭuak var vo tawh leh hmai zur tap mai hi a ni a, thei leh thei lovin chu Biak In chu a pan ṭhin a; hmana khawpui laili-a awm ṭhin, tuna khawpui daifem hla taka awm ta, chu Biak In leh a chhehvel chu hlui rup tawh mah se, atan chuan hmana Biak In kha a la ni reng a, a hmunhma leh a nihphung ropui leh ‘pui lohah a teh ve lo. 

Chu Biak In lungphum an phum lai hunte chu a ngaihtuah chhuak fo a, a hmun laia an hnatlan lai te kha a mitthlaah a lang fo a, zawitê-a zai a, maimitchhing siar siar chunga kut a ben thek thek ṭhin lai leh, chutih laia a ṭhutna ṭhinte chu ngawi rengin a melh tlawk tlawk ṭhin. Ani chu mi satliah, hriatna leh thiamna lama chhuan tur nei lo, mihring a nih ve avanga kohhran hming lamna bu-a an ziah luh ve mai chauh kha a ni. Mahse chuti lam a ngaihtuah ve ngai lo va, Biak In sak hnatlang an neih paw’n phûr takin ‘A Pathian chenna In’ saknaah chuan a thawk ve mai a, lei laih a ṭul paw’n a bawngtuthlawh nen a inhawl chhuak ve a, thlan dir zawih zawihin ṭhalai rual leh pa fing tak takte kiangah chuan a bung ve mawp mawp ṭhin.

Chu Biak Inah chuan inkhawm zan apiangin a lawi lut a, inkhawm loh zan paw’n a lawi lut tho. Chuti khawpa Biak In tlawh peih chu ni mah se, kohhran puipa a ni ngai lo va, eng Committee-ah mah a hming ziah lan a ni lo va, zing ṭawngṭai inkhawmah pawh hruaitu a la ni chhin lo. Mahse chutiang mai maia tlakral leh inhmang liam chi a ni ve lo va, a ṭul a nih chuan engkim hretu Pathianin a koh chhuah mai a ring a, hahdam takin Pathianah a innghat ṭhin.

A neih ang ang chu kohhran kaltlangin mi harsa zawkte tan leh rawngbawltute tan a hlan a, chu Biak Inah chuan a rawn pai lut ve ṭat ṭat ṭhin. Hnatlan leh eng ilo hna ṭul neih nikhua lo thleng sela, a thawk chhuak hmasa ber zingah a tel zel a, chuti chung chuan a hming a langsar chuang hauh lo! Tlai taka hnatlang hming pu ve tura lo thleng te; lei laih ni pawha kut fai tluan chhuak ta zak te; thingpui no dawm paha rorel zut zut te chu ka pu tan mi lian an ni a; mahse a biak Pathian erawh chu nêl takin a kawm thei.

Chu Biak In tana a hnathawh ve-te chu mi lian leh kohhrana tlatlum zawkte’n ṭhuthmuna an thawh hmangin an luahlansak zel a. Ka pu bawngtuthlawh cheh sang tam tak ai chuan, tuemawin Biak In hmun laihna’na JCB a rawih thu chu sawi ngun zawkah an nei a, kohhran mipuite hmaa puan mai pawh duhtawk lovin, kohhran chanchin ziahnaah an thailang hial. Chu mai pawh chu a la ni lo, mi ṭhenkhatin an neih liam aṭanga an thawh leh, ni tin eizawnna aṭanga an chan tur ni lo an lak aṭanga, chapo larh thei khawpa thawhlawm an rawn thawh khawmte chu rimtui ta veng veng bika ngaiin, langsar thei ang berin an puanzarsak fo a, ka pu’n tukṭhuan ei tur leina’na a dahṭhat, thawhlawm atana a hman zawk thute erawh chu lei mihring zingah hian puanzarsaktu tur reng reng an awm ve lo!

Kum tam a liam a, mahni In ang maia Biak Ina chetla ṭhinte chu an ṭilṭiak zo ta a, Biak In neitu ang hrima khawsa ṭhinte chu khuai ang maiin an rau zo ta. Mahse khatih lai khan Biak In intineitu tak tak chu mi pakhat chauh a awm a; mahni In ai pawha ngainatu leh, Biak In chu engkim awmna nia ngaitu chu mi pakhat chauh a ni. Vaivutin a bawm khah lûk hnu-ah kohhran member pakhat chauhin chu Biak In chu a tlawh tawh a, chu tlawhtu awmchhun leh a neitu tak tak, ka pu-in thihna luiral a kai hunah phei chuan, chu Biak In chuan mihring hmel reng reng a hmu leh tawh ngai lo vang.