NUI TAKIN U LE!

“Angelte thlawh theih chhan chu an intihzângkhai thiam vang a ni.” (G. K. Chesterton)

Nilai tlai khat chu pa thu thiam hmingthang Winston Churchill-a’na, a hnukchah dawn, a thu hnuhnung bera, “I’m bored with it all,” a tih ang mai khan, nawmsam loh nen, engkim mai hi ka kham, ka hnê, ka ning hluah hluah vek mai a.

Beisei phâk loh takin khawi lam thli ṭha-mi chuan rawn lên lût ni maw, inkhâwm kal rêm lai takin keimahni u RL-a, Comedian Search dawhsân aṭanga Zofate khawvela fiamthu thiam lawm hlawh ber pâwl ni zui ta, Roluaha hi ṭingṭang âr-chem-pai chungin a lo tek lût teh nawlh a. Khawiah emaw ni "special item" a nei dawn a ni âwm e.

Dân zawh kim nana, “Tunlai i dam maw? I buai em?” han intih kamṭhat khawmawi pawh awm lovin, “En teh, Mafa, mutria hi a siniar-niar an nghâwng a tawi a. A nghâwng tawi tawi hnamah an chiang. An thil phurhna hnam hi an hai ngai lo reng reng. An hnam an tihbo palh vaih chuan an ‘sum lû’ an hloh tihna a ni mai dawn a,” a han ti nghal bawrh bawrh a.

“Min tinui suh, ka nâk leh ka âwm a na zawk zawk a nia,” ka tih paw’n a tâwp duh chuang lo va (tâwp tak tak se lah ka ti hek lo!). “Nâ nuam!”an tih ang hian ka awm ni berin ka hria.

Rei a awm hman loh thu a sawi a, ṭhut pawh ṭhu khawmuang lo chuan, a chhuah pahin, ama “signature”, “a rawngkai” lek lek chu mi a han kamkeu zui leh zauh a: ‘KS pahnih insual pawh, a pakhat zawkin a point-ah tak a lo pêtsak pek a, “Eizawnna kher kher inkhawihsak chu â,” tiin a phun nuah nuah,’ a ti zui zat a.

A hming leh a awmzia hre lo mah se, thumal in-ang awmze hrang si han chhaih kual vêl, “pun” (paronomasia) - “wordplay” tih angreng hi chu a va han hneh tak! Ka nui nasa kher mai. Mi a chhuahsan hnu chuan, ka pang kham chu zu han dam sâwng sâwng a! Nuam tawrh ka lo zuau hle a ni, tih ka hre chhuak.

American comedian lar Steven Wright nena ka lo khaikhin rûk ṭhin Roluaha (a hming pum chu “A-chatuan-ro-luah-tuma” a ni a. An chhungkua hi an hming a sei thei asin, a nutei, Pi Hrechiangi kan tih mai pawh kha a hming pum chu “Van-lal-Pathian-chhandam-ka ni-tih-inhre-chiangi” a ni duah) hi comedian-a mawi lo hian a dang a âwk a, aw ngurchuai dang zar (distinctly lethargic voice) a nei a.

Rin lohna lam daiha mi keuh ṭhin fiamthu (paraprosdokians) a chelek nasa bawk (Veng thlang aṭangin a zu rui pâwr, a rawn pai chho nasa mai a,“YMA tih mai mai, VDP tih angreng,” tiin a rawn au chho. A bula mi khan, “Eng maw i sawi a, han sawi ṭha leh teh aw,” a lo ti a. “An.. an ... thawk
ṭha ka ti a ni.”).

A chang chuan fiamthu awmze nei mang lo (nonsensical jokes), awmze nei zet si te hi a rawlh a. A hma lam thu nena inhmu lo taka a hmâwr a bâwk ṭhin (non sequiturs) te hi a hlimawm danglam hle. A fiamthu ṭhenkhat phei hi chu fiamthu pawh a ni lo, fiamthu kalh tlat (anti-humor) te a ni (“Ṭawng thei lo pakhat pawh kha, ih, a ṭawng lo”). Mahni insawisakna (self-deprecating jokes) lam pawh a thiam narawh e (BPL buhfai leh aidu ria ringawt mai han seh chilh hi chu vitamin chu vâng tak a ni; mi zingah awm ve mah ila kaihza hi a sai ru ngar ngar).

Boruak sâng taka han vawrh sauh sauh va, a vawrtâwp a thleng dawn emaw tih a, holam angreng taka zûzî leh ta (anticlimax) te hi a fiamthu tidanglamtu pakhat a ni (Pa pakhat hian tuma’n lova an neih ngam loh ram hi a va nei a. “Va nei ṭalh suh, i chhiat phah ang,” an tih pawhin a nei lui ṭalh a. Lo a vah laiin amahin a ram riak a. An hlauhthâwnpui ang ngei ngeiin, a riahna aṭang chuan Chawlhni hmang turin a haw ta reng reng lo. An khuaa mi huaisen zual ni a an hriat mi 10 chu zu zawng turin zanah an tir lût a. Ngaw hnuaiah bûk te reuh tê-ah hian bati a lo inchhi êng teng teng a. An hlauh ang ngei ngei chuan, an va en chian nâk chuan, thlahrâng bu a lo chhiar).

He a fiamthu hi han chhiar teh mah, Roluaha fiamthu kalhmang tlangpui chu i man thiam thei ang (amah ngeiina a sawi ngaihthlâk chuan a nuihzatthlâkna a thuahhnih ṭhin):

“Miin kan thiamna ngawih ngawiha min tibuai lui a nih chuan thingfâk lâka tlân daih tur. Chuta min la rawn ûm lui a nih chuan thingfâk paih a tlân zel tur. Chuta min la ûm zel chuan in chhungah tlân luh ngei ngei tur. Chuta an la rawn lût zel a nih chuan, ‘Chakai pawh a kaw tâwpah a ṭang alawm le,’ tih paha tukverha zuan chhuah nghal tur. Chuti pawha min la rawn ûm chhuak a nih chuan mual awm chhûng leh pên thum tlân tur.”

Roluaha leh Zofate fiamthu khawvela mi hming lar tak takte invawrh chhuahna, Mizorama TV show kum tin khêl lova neih theih awm chhun, Comedian Search chu a season 9na ṭan a ni leh tawh a. Tun
ṭum phei chu eng engemaw-ah a kalhmang (format) tihdanglam a ni zeuh zeuh dawn. A duh tan LPS 9-ah zan dar 8-ah live broadcast en theih a ni ang (1st Round ni 26 & 27, Aug., 2nd Round ni 2 & 3, Sept., 3rd Round ni 9 & 10, Sept., 4th Round ni 13 (Thawhleh), Sept., Final ni 24, Sept.). Nuih thuam famkim nen lo infam rawh le.

Thiam lo leh tling lo chung chung hian endiktu-ah hian min hmang ve leh ṭhin a. Chumi avang chuan hun leh hmun tam takah, a bik takin nunau (nutling leh naupang)-ho hian, “fiamthu thiam” min lo tih hluai hi an ching a. “E, kan fiamthu thiam Mafaa kha maw,” tih paha min chibai ta lâwp lâwp te hi ka tawng châmchî. Min fakna angin lang mah se, ka nihna a nih loh vang leh, ka phu loh êm avang hian ka lawm tehchiam ngai lo. Han huat ngawt chi lah a ni si lo va, ka fiamthu thiam awm ve ta vêl mai mai thin.

Kan judge nihpui Stephen Auhmun phei hi chu chanchinbu pakhat award buatsaihah, “2015 Comedian of the Year” nominee-ah a tel nawlh tawh (ani ai pawha comedian ṭha ka tih leh ka lawm zâwk Lalhruaitluanga Chawngte nominee-a a lang ve lo erawh kha chu ka vuipui khawp).

Tak taka, comedian awmzia te hi kan chiang chiah lo emaw ni aw, ka ti. Auhmun-a hi comedian (comic) a ni lo hrim hrim. Tun hmain Skylinks Cable Networks lam Uang Huang-ah mi fiamthu thawh khawm sa thiam taka chhiarin, a tuihnih ṭhin a. Thu hlimawm tak tak ziaktu, humorist pawh a ni ngei chhap e. Fiamthu thiam zawnna Comedian Search-ah celebrity judge pakhat a ni bawk.

Fiamthu thawh tura rawih a ni ngai lo va; “stand up” pawh a ti ngai hek lo. Function eng eng emawa kaihhruaitu (emcee)-a a ṭan chang leh thusawina hun a neih changin, mipui chawh phûr nan leh boruak tihzângkhai nan fiamthu hi hmanraw pakhatah a hmang ve chauh a ni.

Zai ngai lêm lo Simon Cowell hi chu TV-a zaia intihsiakna chi hrang hrang (American Idol, Pop Idol, The X Factor, Britain's Got Talent, etc.)-a judge lâr tak a ni chung hian, tumahin, “E, kan zaithiam hmingthang chu!” an ti ve hluai lêm lo asin maw le.

Tun ṭum Comedian Search kan neih mêk chhim ve hman lo va he show duhsaktu leh ngaihlutu Tetea (Mizo Jack Black ka tih mai) a liam ta erawh hi chuan rilru a tipangkhingin, a tikhingbai deuh.

A lemchan hming (stage name) “Pu Rebeka” ti a kan hriat lar, K. Lalengzuala (Tetea/ Lalcha-a) hi Zephyr Drama Club dintute zinga mi (founding member) a ni a, a ṭawngkam leh che vêl mite’na an lawm em em a ni. Guitar perh te kha a thiam pherh erh a, the Uang-ders guitarist a nih nghe nghe kha. Comedian Search Chief Organiser Mapuia Hauhnar (H. Rotluanga) leh L. Ray zai dunna music video “Nge Mo?” tiha “original friendship” ti a Shaggy awphawia rap-tu-per (rapper) kha a ni. A kalna hmunah chuan an va hlimpuiin, an va han lâwm dâwn dar dar êm!

Têtê, kumkhua atan i ṭingṭang chu i bâng tawh ang maw?

Angelte paw’n nuih an thlahlel tawh ngang a ni ang e, an hruai ta poh mai si che a.

Keini nungdama la awm, hriatrengna duhawm leh hlimawm i hnutchhiahte pawh kan nihlawh e.

He lungngaihna khawvel, hmun hlimawm leh nuihzatthlak zâwka min siamsak avangin kan lawm e.

Nui takin mangṭha mai le!