SAWI HLAWH LO BIBLE CHÂNG IN TI MAW?

Zu in mi leh zu zawrh sawi mawituten zu in leh zu zawrh ṭan chhana Bible châng an thur chhuah fo pakhat chu Lk 7.33-34 hi a ni (cf. Mt 11.18-19). Mi pakhat phei chuan ‘sawi hlawh lo Bible châng’ tiin a vuah hial a nih kha! Pathian thu zir mite chuan Bible châng khat pawh an hrilh fiah dâwnin a ziah hun lai boruak leh thil awm dàn bâkah a hma lam leh a hnu lam thu an thlîr tel ṭhin; chutianga thlìr tel loh chuan a tum tak an ṭhelh fo. Isua thusawi, Lk 7.33-34 pawh hi a hma lam leh a hnu lam thu en tel duh miah loa hrilh fiahtuten Isua kha uain ruih hmangah an chhuah dèr zèl! Mahse chu tak chu Isuan amah insawi a tum dàn a ni miah si lo.

Thil pakhat han zep leh zawk ila, tûna Mizorama zu zawrh duhtute, chanchinbu-a chhuah taima takte hi zu in mi an nih loh vêk chuan kohhran nger to to chîng an ni duh khawp mai; an thusawi leh ziak dànah kohhran an nger dàn chu hai rual a ni lo! Zu duh tak pawh Isua ringtu a lo nih tak zet chuan zu in a sim hmak a, zu in a sawi mawi ngai tawh lo a, zu zawrh sawi mawi phei chu khawi lamah! Chutianga mi a lo danglam hnu chuan kohhran a nger to to ngai tawh lo. Kohhhran an la nger to to fo chuan an rilru a fel tâwk lo a, sualin a la bàwm reng tihna a ni a; chhiatni leh ṭhatni-ah erawh chuan kohhran tel loin an khawsa hlei thei si lo ang. Mahse harh chhuah nân an hmang chuang lo!

Isua thusawi hi Matthaia ziak aṭang hian a bul thûma chhui deuh a ṭûl ang. Baptistu Johana kha lung inah a tâng a; a zirtîrte nèn Isua chungchâng an sawi vêl a, a zirtîrte chuan, ‘He pa hi tu tak ni ang maw?” an ti ni ngei tùr a ni. Johana chuan, “Chutianga in hriat chian duh tak tak chuan a hnênah kalin tu nge a nih va zâwt ta che u,” tiin a zirtîrte chu Isua hnênah a tîr a. Johana zirtîrte hnênah chuan Isuan tu nge a nih sawi chiang dawt chuang loin a rawngbàwlnaa thil thleng a lo hrilh mai a (Mt 11.4-6). Johana zirtîrte hàwn hnûah Isuan Johana chanchin a sawi zui a, thlalêra mipuiin tu emaw en tùra an chhuah chhan kha Baptistu Johana kha a ni a; ani chu hmeichhe hrin zînga ropui ber a nih thu a sawi.

Isua thusawi ngaithlatute zîngah chuan amah dotu Pharisai-te leh lehkhaziaktute an awm a; anniho chu Johana simna baptisma chang duh lote an ni (Lk 7.30). Pharisai-te chu Juda-te zînga inserh thianghlimho, an zavai chuan mi 6,000 vêl an ni a. Lehkhaziaktute chu Juda mi thiam, an theologian rualho an ni. Juda-ten Mosia Dan chu hmun 613-ah an ṭhen a; chûngte chu chipchiar takin an hrilh fiah a. Chutiang hrilh fiahna siamtute chu lehkhaziaktute hi an ni a; Pharisai-te chuan Mosia Dàn chipchiar taka hrilh fiah ang chuan zawm an tum thung. Mosia Dànin a sawi pakhat chu ‘hnathawh’ hi a ni a. Hnathawh hrilh fiahna ringawt pawh 39 a awm. Shabath-ah kut zungṭangin vaivutah hawrawp pahnih emaw pathum emaw chauh pawh ziak ta sela, chûng hawrawp chuan awmzia a neih chuan hna thawk tihna a ni a, Shabath bawhchhiatna a ni.

Isuan chûngho Pharisai-te leh lehkhaziaktute hriat tùr chuan thu a sawi zui ta a. A thu ngaithlatute chu dàwr hmuna naupang, “Intihhlimna hmunah kal ang u hmiang,” an tiha kal duh lo, “mitthi vuinaah kal ang u hmiang,” an tiha kal duh bawk si lo nên a tehkhin a ni (Lk 7.32; Mt 11.16-17). Tichuan, ama chungchâng Pharisai-te leh lehkhaziaktute sawi dàn chu sawi chhâwngin, “Baptistu Johana a lo kal a, chhang a ei lo a, uain pawh a in lo a, nangnin, ‘ramhuai a zâwl a nih hi,’ in ti a. Mihring Fapa a lo kal a, a eiin a in a, nangnin, ‘En teh u, chaw heh mi, uain heh mi, chhiahkhawntute leh mi sualte
ṭhian saw!’ in ti si a. Nimahsela, Finna chu a rah
aṭangin a dikzia a lang a ni,” a ti a.

Baptistu Johana châw chu kan hria: khaukhuap leh khawizû a ni. Thlalêra khawsa a ni a; a khawsakna vêlah chuan khaukhuap a tam a; chûng chu manin lungpui chung ni saah a pho ro a, a ei a ni ang. Judai thlalêrah chuan lungpui kârah khuaiin bû an nei a; chûng khawizû chu a ei bawk a. Juda-te chaw rinpui ber ‘chhang leh uain leh hriak’ a ei ve lo; a chhan chu mi inserh hrang a nih vàng a ni. Baptistu Johana baptisma chang duh lo Pharisai leh lehkha ziaktute chuan Johana awm dàn chu an sawisêl a, ‘Hetiang mi â, mi zîngah pawha awm ve duh loa inla hrang, mi ei ang pawh ei ve duh lo, mi khirh lutuk, rual pâwl lo lutuk, ramhuai zâwl nghâl lo’ tiin an dem a.

Isua chu a lo kal ve a; Baptistu Johana nèn an rawngbàwl dàn leh an khawsak dàn a hrang ta daih a. Ani chuan rual a pâwl a, mi hlim leh lâwmna hmunah kalin inneihnaahte pawh a tel a (Jn 2.1-2). Mi ei leh in ang eia in ṭhin a ni a; ani chuan Juda-te chaw rinpui ber ‘chhang leh uain leh hriak’ a hnar lo a; an pêk ang apiang a ei thei zêl a. Tu mah kawm serh leh huat bîk lah a nei hek lo; mi chhia leh mi ṭha, mi hnuaihnung leh mi hmuhsit, mi tenawm leh mi ṭawp, mite endawng chhiah khawntute nèn lam pâwlin an zîngah lûtin a eiin a in ta mai si a; an khawsakna leh dinhmun mil tâwk zêlin a khawsa thiam a. Chu tak chu Pharisai-te leh lehkhaziaktuten elsèn taka sawisêlin, “Chaw heh mi, uain heh mi, chhiahkhawntu leh mi sualte ṭhian” tiin an deusawh ta a ni.

He thu hian Isua chu insùm nachâng hre lo khawpa chaw heh, uain heh leh ruih hmang a ni tih a kâwk lo; chutianga hrilh fiahtute chuan he thu awmzia hi an man fuh miah lo tihna a ni. He thu sawitute hi tute nge an nih? Isua dotute, Pharisai-te leh lehkhaziaktute an ni; amah itsîktute leh tihhlum duhtute an ni! Chhiahkhawntute leh mi sualte ṭhian nih duh lo an ni; Isua erawh chuan chhiahkhawntute leh mi sualte ṭhian nih a zak lo. Damlo ṭawp tak takten amah an bàwm a, mi sual an tihte chu a hnênah an lo kal a, damna an chang ṭhin rêng a. A zirtîrte zîngah ngei pawh chhiah khawn tawh ṭhin Matthaia a tel a; a thih dâwn hnaih lamah phei chuan Jeriko bial zawng zawnga chhiahkhawn hotu ber Zakaia inah ngei tûkṭhuan ei tùrin a lût a. Khatih lai pawh khân amah dotute chuan diriam takin, “Mi sual hnêna thleng tùrin a luh ták saw,” an tih kha (Lk 19.7).

Mahse Isua khawsak dàn chu a dik tlat si a ni; tu mah thleina nei miah loa a kàwm thei chu a tihtur rêng a ni a. Chuvàngin a thu khâr nân khawi lai thufing emaw chu thur chhuakin, “Nimahsela, Finna chu a rah aṭangin a dikzia a lang a ni,” a ti ta a. He thu hi Matthaia ziakah chuan, “Finna chu a thiltih aṭangin a dikzia a lang a ni,” tih a ni (Mt 11.19). Mizo Bible bu kim chhuak hmasa berah khân, “Nimahsela, a thiltihten Fingi an thiam e,” tih a ni a. Hebrai ṭawngah chuan gender pahnih-a nu leh a pa sawina chauh an nei a; finna hi a nu sawina (feminine gender) a ni a. Finna ṭobul chu Pathian a ni a; chuvàngin Bible lehlin tharah chuan, “Pathian finzia chu a thiltihah a lang a ni,” tiin dah a ni. He thu hi Isuan Pharisai-te leh lehkhaziaktute hnial thlákna atân a hman a ni, “Chaw heh mi, uain heh mi ti-a min puh hi a dik lo; ka thil tih dikzia erawh chu a rahah in hre thei alâwm,” a tih khum ta a ni.

Isuan mi sualte pâwla an zînga khawsaa, an ei leh in anga ei leh ina a awm hi a tisual lo; boralte zawnga chhandam tùra lo kal a ni si a (Lk 19.10). Chutiang taka Juda chhûngkaw nun hnuaihnung ber pawh ṭâwmpui theia a awm avàng chuan Pharisai-te leh lehkhaziaktute sawisèl a hlawh a; a tâwpah phei chuan anmahni ang bawka Isua dotu Sadukai-te nèn inthurualin Isua chu an man a, Pilata hnênah kraws-a khen beh tùrin an dîl a. An duh ang tak chuan an khen behtîr thei ta nghe nghe a; chûng khen behtîrtute chu, dik lo taka Isua sawichhetu, ‘chaw heh mi, uai heh mi’ ti-a puh chhiat tumtute kha an ni a. Isua erawh chuan tu mah huat a neih ve loh avàngin kraws-a khai kàn a nih tawh hnu thleng pawhin amah khen behtîrtu tân ṭawngṭaiin, “Ka Pa, anni hi ngaidam rawh; an thiltih hi an hre lo a nih hi,” tiin ngaihdam a la dìlsak ta zâwk a ni.

Pathian thu hi châng hnih khat lek emaw la chhuaka mahni ngaih dàn leh rîl rem zâwnga hrilh fiah hi chîng lo ila. Eng vànga sawi nge a nih, tute hnêna sawi nge tihte hi chhui tel ṭhin ila. Chutiang kan ti thiam lo a nih pawhin a chìn chhuaka zirho ràwn hreh loh mai tùr. Kan râwn hman lo lehzêl a nih pawhin anniho hrilh fiah dàn chu pawm ve mai a ṭha ang. Dik lo taka Pathian thu chin pawr fo hi sim a hun ta hle. Isua thusawi lâk kawih hi amah diriamna a ni tih hriat a ṭha. Isua erawh chuan amah diriam taka a thusawi la kâwi ṭhinte pawh a la ngaidam duh reng a; chuvângin chûng mite chuan Pathian kohhran sawisèl leh Isua puh chhiat hi bâng tawh sela, Pathian hnênah, “Simin ka lo kal e, âw Lalpa, ka sualna ngaidam rawh,” tiin lo kîr sela; an sualna chu ngaidam tùrin Isuan a Pa hnênah a lo dìlsak dâwn nia!