REV. K. LALHMINGLIANA LEH KEI

Kan rawngbàwlpui Rev. K. Lal­hmingliana chuan July 1, 2015-ah khân chatuan ram a lo pan ta a; July 2-ah Khatla Biak Inah ropui taka vui a ni. Rev. Hminga chanchin hi ziak lo thei loah ka inngai tlat mai a; chuvàngin Mizo mipui hriatah ka’n pho lang teh ang. Mi tam takin Rev. Hminga hi mi ropuiah an chhiar lo a nih pawhin kei chuan ‘mi ropui birûah’ ka chhiar tlat thung. Hminga aiin seconds 167,097,600 vêlin khawvêl êng ka hmu hmasa a. A pianna Bâwngthah leh ka pianna Bûkpui khua a inralkah avàngin puitlin hnua inhre chauh kan ni. Ani chu BD a zir hmain Synod Office-ah Synod Worker i/c KṬP a nih avàngin KṬP General Secretary-ah kum 6 lai a ṭang hman a; kei lah tar saa piang ang deuh ka nih avàngin KṬP lama inhmang ngai ta lo chu kan inhrawn lêm lo. Ani kha ṭawngkam thiam a nih ka hre hran lo; a ṭawng lah seh chilh deuh, rang bung vut mai a nih avàngin ka hre kim hlei thei ṭhin lo a, “eng a?” ka ti fo ṭhin. Mahse KṬP General Secretary a nih laia a rawngbàwlpui ṭhin nu pakhat chuan, “Pu Hminga thusawi kha ngaihnawm kan ti a, kan ngaithla kham thei lo” zuk ti ve tlat a!

BD ka zir zawh kum 1987-ah BD a zir ve ṭan a; M. Phil (OT & Hebrew) ka zir zawh kum 1990-ah BD a zir zo ve a. Kum 1990 Synod-ah khán Pro Pastor atân Synod-in mi 10 a lák zîngah kan tel a. Ani chu Kàwnpui Bial Pro Pastor ah dah a ni phawt a. Kum 1991 Synod-in Lunglei Bial - Hnahthialah a sawn a; kei chu Lunglei Bial - Chanmari-a lo awm sa ka ni. Pastor kan hrawn chu Revd C. Lianhmingthanga a ni a; Rev. Hminga te nèn Central KṬP lamah an lo ti tlâng nasa tawh a; chuvàngin kei chu anni pahnih inkârah chuan ṭhûro zînga choâk tla ve ang deuh ka ni.

Lunglei Pastor Bial Standing Committee tirhin Hminga te chhûngkaw in luah tùr dawnin Aizâwlah ka kal a; M.C. Lalrinthanga chhûngte in chu Rs 60,000-in ka va dawn thlu thei a. Chutiang chuan independent charge la ni êm lo mah se upa ṭawng takin sangal khâwng hrang bêl rawh mual kîl ang deuhin Hnahthial chu a ṭhut ta a. Bial fannaa tel tùrin Lungleiah a lo chhuk ṭhin a; Hnahthial, Leitê, Pangzâwl leh Rawpui kan fang tlâng bawk a. Kum 1992 Synod-in Hnahthial bial thar a siam tákah chuan Rev. Lalrinmawia (tûna Moderator) nèn an inhrawn ta thung a. Kum 1993 Synod-ah Rev. H. Remthanga’n Mission Vêng Biak Inah min nemnghet tlâng a; ka hming a hmasa ber a, Hminga’n min dawt a ni.

Rev. K. Lalhmingliana hi kawng tam takah ka tluk loh vâl a ni. Min tluk loh ve thungna a tlêm hle. Ani aiin ka sâng zâwk a; ka âw a ringin a fiah zâwk bawk a, thu ka sawi chak zâwk bawk. Hêng bákah hi chuan ka chungah a awm vek niin ka hria. Kum 2006 Synod-in ATC Lecturer ah a dah a; Pro Pastor nih laia bial khata thawk dùn kha ka pension hmain ATC-ah kum khat kan thawk dùn leh a. Kum 2008, January 13-a Leitan South Kohhranin ATC aṭanga mi panga - Rev. Dr. H. Vànlalauva (Moderator), Rev. Lalrinmawia (Maubâwk bial thar - tûna Moderator), Rev. K. Lalrinmawia (Field Secretary, Guwahati), Pro Pastor Andrew H. Laltlanliana (Pûkzîng) leh pension-a kal kei min thlah ṭumin hetiang hian thu ka sawi a, “Kei hi chu mi kal khat deuh ka ni a, vawi hnih thlah ka nihin ka pension dèr mai a. Pro Pastor-a ka luh rualpui Rev. K. Lalhmingliana hi chu a kal khat ve lo a, Mizoin ‘ren tin daih’ kan tih ang hi a ni a. Vawi 6 thlah a tawng tawh a - Kàwnpuiah, Hnahthialah, Khawzâwl Vênglaiah, Diphu-ah, Shillong-ah, Silchar-ah. Hnahthiala a awm laia vawk chhûl lák a vulh no neih zât vawi 9 thlah a nih chuan a pension ve mai ang” ti-a ka han fiam chu a nui nasa ve hle. Hminga nèn hian kan infiam nasa hle ṭhin a. Kum 2011 Synod-a Pastor nemngheh tharte fuihna thu a sawi pawh khán Pro Pastor-te hnêna a thuchahah ṭûl lutuk lêm loah ka hming kha a han rîn lût lui hrâm a, “A theih hrâm chuan Pastor hi thurualpui zêl thei hrâm ula a mawi a ni. Revd Chuauṭhuama pawh khân a Pro Pastor chhûng kha chuan ‘a zuitu fel tak nih ka duh’ tih kha a thupui a ni” tiin (2011 Synod Bu, 2012:119)

Rev. K. Lalhmingliana ka tluk lohna langsãr tak pakhat chu ‘thlarau mi’ nihnaah a ni. Amah vuitu Synod Moderator Rev. Lalrinmawia khán, “Thlarau mi ni-a han sawi tùr chu a ni vak lo” a ti náin amah Hminga kha chuan kei ve ngawt ai chuan thlarau mi zâwk hle-ah a inngai ṭhin. A dinhmun sawh nghet tùr tingin Hnahthial pa pakhatin, “Pu Hminga chu thlarau mi nihnaah chuan BA pass a ni a, Pu Chuaua erawh chu pâwl 6 pass chauh a ni” a lo ti kher bawk nèn; he ṭawngkam hi a tân chuan thu dawn nuam ber pâwl a ni ang, min kah nân a hmang zing tlauh tlauh hle a. Amah berin a lawm miau si chuan kei lahin amah tluk lo nih kha tlàwmah ka la lêm lo.

Rev. K. Lalhmingliana chu rual pàwl thiamah ka tluk lo hle bawk a; ani kha chu a nuih deuh sâng theih reng avàngin mi pawhin an nêl a. Kei erawh chu Lunglei Chanmari pa pakhat, min ei lo deuhin lehkha min thawna, “Khawiah nge ka Maruti Car ti hmêl i pu” min tih ang deuh tak tak kha ka ni a. Ka bulah hian mi an tlângnêl har deuh ṭhin a; min nêl vêk vêk erawh chuan min ngam bawr bawrh ve hle thung. Hminga chu KṬP hruaitu hlun lo ni tawh tih takah mi han biak lûm làm vêl dàn a thiam a; hmêlah puak ti bîk êm êm lo mah se a nèlawm a; hemi kawngah hian ka tluk loh vâl a ni.

Rev. K. Lalhmingliana ka tluk lohna lian tak chu rual pâwl a thiam chauh ni loin a hmêl hriatte a hmang ṭangkai thiam lehzêl kha a ni. Hnahthial South Biak In hmun saw Hminga’n a hmêl hriat a hman ṭangkai thiam zâr Synod-in a zo, Agriculture Director R. Thansânga hnên aṭanga a dil chhuah a ni. A hmêl hriatte hian amah pawh an duhsak ṭhin. Hnahthiala a lo awm tirh khân Khatla Kohhran Upa R. Sângkhûma’n Scooter a leisak a; mahse hun eng emaw chen chu zei vak loin a khalh ve bauh bauh

ṭhin. A chângin a bedding a thlauh a; vawi khat chu a nupui pawh thlauhin a tlànsan daih an ti! Kei ai chuan a zei rêng rêng, ani chuan car pawh a khalh thiam zêl a; kei chuan eng khalh mah ka thiam ve lo, Hminga ai chuan tlaw tak ka ni! Upa R. Sângkhûma hi a awmna apiangah, ATC leh Chanmari tih lohah chuan rawngbâwlin a sâwm ṭhin a; ani mi thil phal a lo ni bawk a; Biak In dâr emaw thil dang kohhran mamawh a ngaihtuahsak ṭhin a, an ṭangkaipui hle ṭhin. Hetiang hian Hminga chuan a ṭhiante hman ṭangkai dàn a hria. Keini chuan hmêl hriatte han pun vêl hi zahah kan neih a; Hminga erawh chuan thil ṭha ti tùr chuan ṭhiante pun a hnial lo.

Rev. K. Lalhmingliana chuan hmasâwnna hi a ngai pawimawh a. Nemngheh a nih khán Khawzâwl Vênglai bialah dah a ni a. Bial a han fang a, khaw ṭhenkhat chuan êk in pawh an la nei mûmal lo a; an dai kal kha êk paih khâwl vawkpui nèn an la inzui mai ṭhin a ni àwm e. Hminga chuan, “Ka lo kal leh hunah chuan êk in in lo nei vek tùr a ni” tiin order a pe tawp mai. Kohhran mite zînga mutbu nei ṭha lo deuhte chu CASA blanket a dil chhuahsak a. Pastor Quarters chu luah nuam zâwk tùrin siam ṭhat a duh a; mi biang biak thiam Hminga chuan Synod hotute pawh a hmin thei zêl mai a; Pastor Quarters pawh nuam takin a siam thuai mai. Bial mite changkàn leh changkàn loh te, Pastor Quarters luah nawm leh nawm loh te hi Pastor azir a ni thui hle.

Rev. K. Lalhmingliana chu a zia rêngah thil tih dàn thar ûm thiam, Sâpin ‘innovator’ an tih ang lam pâwl zînga mi niin ka hria. Kohhran thil - inkhâwm kalhmangah pawh KṬP lama a lo tâl tam tawh vàng pawh a ni ang, boruak tizângkhai thei lam a uar deuh a. Kei lah mi tam takin ‘liberal’ an tih ni mah ila nun leh kohhran inkhâwm kalpui dànah urhsùn ngaina, puithû leh khûn khãn taka thil tih duh mi ka ni thung. Ani kha chuan zângkhai taka fellowship han kaihhruai vêl pawh a thiam a; kei erawh chu chutiang lamah chuan ka ‘nil’ hlauh thung si. Kan inpersan angreng hle a; chuvàngin hetiang lamah pawh hian ka tluk loh vâl a ni.

Rev. K. Lalhmingliana kha hlimna ngaisâng a ni a; tûnlai harhna ze nãwi hi eng angin nge a ngaih tih erawh chu ka hre lo. Kohhran inkhâwm sawi tákah chuan tûnlaia Biak Ina hnehna puan tih leh ‘Haleluia’ ti-a au rual ṭhup ṭhupte hi a Presbyterian lo a; hêng thil hi ṭhenawm kohhran zia kan lâk mai mai a ni a; intihhmuh zêl chi a ni lo a; lo ti tawh ṭhin pawhin Biak Inah chuan chhunzawm loh a ṭha ang. Biak In hi sapa tàlna hmun tùr a ni lo a, duh duha kan au chhuahna hmun tùr a ni hek lo. Worship hi inthununna (discipline) nèn lo chuan a mûmal thei lo a, rau ze nãwi tê tê hi Biak Ina tih vek tum tùr a ni lo. Sihal anga û duhte chu daiah û sela, sakei anga hâhum duhte chu ramhnuaiah hâhum rawh se; chûng chu sihal leh sakeite tâna hmun siam a ni. Nau phuah chawp hring duhte pawhin damdawi inah emaw anmahni inah emaw hring rawh se; Biak In hi nau tak emaw a lem emaw hrinna hmun tùr a ni lo a, zahawm taka Pathian biakna hmun a ni. Harhna thlen avànga Biak Ina Pathian biak inkhâwm kan ching phùl lutuk pawh hi sim a ṭha hle.

Rev. K. Lalhmingliana kha hmuingìl lamah pawh ka tluk loh vâl a ni. Ani chuan fanu pakhat leh fapa pahnih a nei bîk a; kei erawh chuan fanu mal chauh ka nei. Chu chauh a ni hlei nêm; Pro Pastor a nih laiin vawk chhûl lák a vulh a; ‘a ṭhang ṭha khawp mai’ tiin a lâwm êm êm a. A hriat loh hlânin a rai chu lo niin, tûk khat chu an ṭhenawmten, “In vawkin no a nei a; huanah khán an tla sup sup mai” tiin an va hrilh a. A vawk chhûl lak vulh khán no pakua lai a lo nei a. A vawknotê tla darh chu chhar khâwmin in hnuaiah a dah a, zànah bâwnghnute a zuk hnêktîr ṭhin. Vawk chhûl lák tawh pawh no nei thei khawpa vulh tluang a nih avàngin ka tluk loh vâl a ni; kei chuan vawk ka vulh ngai lo hrim hrim!

Keia aia Rev. K. Lalhmingliana vànneihna chu Pro Pastor a nih laia Pastor a hrawn hnuhnung ber Rev. Lalrinmawia’n a vui bîk kha a ni. Kei erawh chu mual ka liam ve hunah pawh duh mah ila Pastor ka hrawn Revd C. Lianhmingthanga’n min vui dâwn lo tih a chiang sa a; Hminga tluk lo rêng rêngin mual ka liam dâwn a ni ang. A vànneih lehzualna chu a vuina inkhâwmah khán a ruang lo thlen hma aṭangin ‘thlarau mi’ nula pahnihin a kuang dahna tùr kha an lo vir chhên a. Inkhâwm chhûng khán thusawi tùra ruatte ni si lo, au chhuak tâwk an awm deuh reng bawk a. Inkhâwm bàn dâwn hla sak lai phei kha chuan Isua zirtîr zât aia tam mahin a kuang kha an làm hual a. A hring hrãnin Hminga’n khâng kha hmu sela a lâwm ngawt ang. Mual ka liam ve hunah chuan Rev. Thansiama ṭawngkam takin ka kuang bula lo ‘ninhlei’ tâwk awm loin fai ṭhahin min thlah pawh ni se, Hminga anga ‘thlarau mi’ ka nih ve loh avàngin ka phû tâwkah ka ngai tho! Hetiang inkhâwm urhsùnah hi chuan ṭawng tùra ruatte bákin thâwm lo neih ve loh hi mi mal takin ka duh zâwk mah mah. Tluk rual loh ṭhianpa Rev. Hminga chu a uiawmin kan ngai dâwn hle mai.